Nadzieja jest \u015bmia\u0142a!<\/strong><\/h3>\nDrogie siostry, drodzy bracia z ca\u0142ej Rodziny franciszka\u0144skiej,<\/p>\n
niech Pan obdarzy Was pokojem!<\/p>\n
\u015awiat\u0142o i muzyka to dwa z wielu element\u00f3w gramatyki bo\u017conarodzeniowej. Tomasz z Celano, opowiadaj\u0105c o Bo\u017cym Narodzeniu w Greccio, m\u00f3wi o nocy, kt\u00f3ra \u201esta\u0142a si\u0119 widna jak dzie\u0144, rozkoszna dla ludzi i zwierz\u0105t!\u201d W t\u0119 noc \u201eprzyby\u0142y rzesze ludzi, ciesz\u0105c si\u0119 w nowy spos\u00f3b z nowej tajemnicy. G\u0142osy rozchodzi\u0142y si\u0119 po lesie, a ska\u0142y odpowiada\u0142y echem na radosne okrzyki. Bracia \u015bpieszyli, oddaj\u0105c Panu nale\u017cne chwalby, a ca\u0142a noc rozbrzmiewa\u0142a okrzykami wesela\u201d (1Cel 85,6-9).<\/p>\n
Jako przedstawiciele wielkiej mi\u0119dzynarodowej Rodziny franciszka\u0144skiej, podczas gdy ju\u017c zaczynamy dostrzega\u0107 \u015awiat\u0142o, kt\u00f3re przychodzi z wysoka, proponujemy Wam, w j\u0119zyku muzycznym, refleksj\u0119 nad pi\u0119knym brzmieniem Encykliki Fratelli Tutti<\/em>.<\/p>\n1. W zapisie nutowym<\/strong><\/p>\n1.1. Nowa partytura <\/strong><\/p>\nW\u0142a\u015bnie ko\u0144czymy \u017ceglowa\u0107 przez Adwent, a Bo\u017ce Narodzenie jest ju\u017c na horyzoncie! Od ko\u0144ca roku 2020 dzieli nas zaledwie kilka dni, ale ju\u017c teraz mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce by\u0142 to bardzo szczeg\u00f3lny rok. Wydaje si\u0119, \u017ce przez ostatnie kilka miesi\u0119cy prze\u017cyli\u015bmy do\u015bwiadczenia, kt\u00f3re wystarcz\u0105 na ca\u0142\u0105 dekad\u0119. Wirus, zmiany polityczne, protesty w tak wielu krajach, napi\u0119cia, wojny, pogarda, odrzucenie, chaos informacyjny \u2013 do\u015bwiadczyli\u015bmy, \u017ce \u015bwiat sta\u0142 si\u0119 mroczniejszy i, r\u00f3wnie\u017c dzi\u0119ki r\u00f3\u017cnym lockdown<\/em>\u2019om, bardziej zamkni\u0119ty (por. Franciszek, Fratelli tutti<\/em> [= FT], rozdz. I: Mroki zamkni\u0119tego \u015bwiata<\/em>, 9-55). I w\u0142a\u015bnie w tym momencie historii otrzymali\u015bmy od papie\u017ca Franciszka encyklik\u0119 Fratelli tutti<\/em>, w kt\u00f3rej dzieli si\u0119 on potrzeb\u0105 posiadania odwagi niezb\u0119dnej do snucia marze\u0144, do pragnienia zjednoczonej rodziny ludzkiej, do spotkania si\u0119 w wielkim u\u015bcisku mi\u0119dzy wszystkimi siostrami i bra\u0107mi, \u201edzie\u0107mi tej samej ziemi, kt\u00f3ra wszystkich nas go\u015bci\u201d (FT, 8).<\/p>\nPapie\u017c rozpoczyna Fratelli tutti<\/em> szczeg\u00f3lnym odniesieniem do mi\u0142o\u015bci braterskiej prze\u017cywanej i \u201ewypromowanej\u201d przez brata Franciszka z Asy\u017cu, mi\u0142o\u015bci do bliskich i dalekich; mi\u0142o\u015bci owszem, i do Bo\u017cych stworze\u0144, ale przede wszystkim do tych, kt\u00f3rzy \u201etak samo \u017cyj\u0105 w ciele jak on\u201d (FT, 2), a w\u015br\u00f3d nich do ubogich i ostatnich. Ojciec \u015awi\u0119ty przypomina r\u00f3wnie\u017c o g\u0142\u0119bokim znaczeniu historycznej i pokornej wizyty brata Franciszka u su\u0142tana Malik-al-Kamila w Egipcie. Biedaczyna z Asy\u017cu spotka\u0142 go jako brat, jako osoba, kt\u00f3ra ma \u201eserce bez granic, zdolne do wyj\u015bcia poza dystanse wynikaj\u0105ce z pochodzenia, narodowo\u015bci, koloru sk\u00f3ry czy religii\u201d (FT, 3). Papie\u017c Franciszek wyznaje, \u017ce to w\u0142a\u015bnie \u015bw. Franciszek, wielki komunikator mi\u0142o\u015bci Boga i \u201ep\u0142odny ojciec, kt\u00f3ry wzbudzi\u0142 marzenie o braterskim spo\u0142ecze\u0144stwie\u201d; by\u0142 g\u0142\u00f3wn\u0105 motywacj\u0105 do napisania nowej encykliki (FT, 4).<\/p>\n Tym bardziej powinien on sta\u0107 si\u0119 motywacj\u0105 dla nas, cz\u0142onk\u00f3w Rodziny Franciszka\u0144skiej! Chcemy powiedzie\u0107 co\u015b jeszcze\u2026 My, Ministrowie generalni Rodziny Franciszka\u0144skiej, byli\u015bmy w Asy\u017cu 3 pa\u017adziernika i byli\u015bmy w\u0142a\u015bnie tam, przy grobie \u015bw. Franciszka, gdy papie\u017c Franciszek sprawowa\u0142 Msz\u0119 \u015bw. i podpisa\u0142 sw\u00f3j list! Mieli\u015bmy mo\u017cliwo\u015b\u0107 pozdrowi\u0107 Ojca \u015awi\u0119tego w imieniu was wszystkich. T\u0119 okazj\u0119, kt\u00f3r\u0105 da\u0142a nam Opatrzno\u015b\u0107, chcemy odczyta\u0107 jako specjalne zaproszenie skierowane do ca\u0142ej Rodziny, a przede wszystkim do nas, ministr\u00f3w. Jest to zaproszenie do przyj\u0119cia Fratelli tutti<\/em> i jej wskaza\u0144 z wielk\u0105 powag\u0105, przyj\u0119cie jej jako dar i zadanie, kt\u00f3re daje nam Papie\u017c w tym roku 2020, jako motywacj\u0119, kt\u00f3ra przychodzi od \u015bw. Franciszka przez papie\u017ca Franciszka, jako now\u0105 partytur\u0119 do nauki, \u0107wiczenia i wykonania w tym czasie wielkiego dzie\u0142a historii.<\/p>\n1.2. R\u00f3\u017cne nuty w akordzie nadziei <\/strong><\/p>\nPapie\u017c Franciszek jest realist\u0105 i nie waha si\u0119 nazywa\u0107 rzeczy po imieniu. Analizuj\u0105c sytuacj\u0119, w jakiej znajduje si\u0119 dzi\u015b \u015bwiat (FT, 9-55), m\u00f3wi o \u201eg\u0119stych mrokach, kt\u00f3rych nie nale\u017cy lekcewa\u017cy\u0107\u201d (FT, 54). Ale nie zatrzymuje si\u0119 na tym. Jak brzmi odpowied\u017a, kt\u00f3r\u0105 daje papie\u017c na cierpienia, do\u015bwiadczane przez ca\u0142\u0105 ludzko\u015b\u0107? Nadzieja! A czym jest nadzieja? Jest to co\u015b, co m\u00f3wi do nas o \u201epragnieniu, o d\u0105\u017ceniu, o po\u017c\u0105daniu spe\u0142nionego \u017cycia, o pe\u0142ni, o ch\u0119ci dotkni\u0119cia czego\u015b wielkiego, czego\u015b, co wype\u0142nia serce i wznosi ducha ku wielkim rzeczom, jak prawda, dobro i pi\u0119kno, sprawiedliwo\u015b\u0107 i mi\u0142o\u015b\u0107…\u201d. To rzeczywisto\u015b\u0107, kt\u00f3ra jest \u201eodwa\u017cna, potrafi spogl\u0105da\u0107 dalej, poza osobist\u0105 wygod\u0119, poza ma\u0142e pewno\u015bci i zadowolenia, kt\u00f3re zaw\u0119\u017caj\u0105 widnokr\u0105g, aby otwiera\u0107 si\u0119 na wielkie idea\u0142y, czyni\u0105ce \u017cycie pi\u0119kniejszym i godniejszym\u201d (FT, 55).<\/p>\n
Ale sk\u0105d si\u0119 bierze nadziej\u0119? Pierwsza odpowied\u017a jaka przychodzi do g\u0142owy jest prawdopodobnie nast\u0119puj\u0105ca: trzeba j\u0105 czerpa\u0107 od Boga. I naprawd\u0119 tak jest. \u0179r\u00f3d\u0142em nadziei i rado\u015bci jest B\u00f3g i jego Ewangelia. Papie\u017c Franciszek przypomnia\u0142 to ju\u017c w Evangelii Gaudium<\/em>, kiedy podkre\u015bla\u0142, \u017ce prawdziwa rado\u015b\u0107 rodzi si\u0119 w wi\u0119zi mi\u0119dzy Bogiem i cz\u0142owiekiem, mi\u0119dzy chrze\u015bcijaninem i Jezusem Chrystusem (Evangelii Gaudium<\/em>, 1-8). Jest to pierwsza nuta akordu nadziei \u2013 odkrycie, \u017ce jeste\u015bmy dzie\u0107mi Boga i Jego przyjaci\u00f3\u0142mi.<\/p>\nKa\u017cde dzia\u0142anie, ka\u017cda solidarno\u015b\u0107, ka\u017cda przyja\u017a\u0144 spo\u0142eczna ma swoj\u0105 podstaw\u0119 w tym odkryciu, poniewa\u017c je\u015bli jeste\u015bmy dzie\u0107mi tego samego Ojca, oznacza to, \u017ce \u017cyjemy w\u015br\u00f3d braci i si\u00f3str. A brat i siostra nie s\u0105 nigdy oboj\u0119tni. We Fratelli tutti<\/em> przypomina si\u0119 w\u0142a\u015bnie o tym: nadzieja nie jest czym\u015b, co zdobywa si\u0119 samemu, \u017cyj\u0105c samotnie, niezale\u017cnie od innych. Nie, nadziej\u0119 buduje si\u0119 razem, odkrywaj\u0105c si\u0119 wzajemnie na nowo siostr\u0105 i bratem. Oto druga nuta w akordzie \u2013 odkry\u0107, \u017ce nie jest si\u0119 odizolowanym, \u017ce inni istniej\u0105, \u017ce wszyscy jeste\u015bmy po\u0142\u0105czeni i potrzebni i \u017ce \u201enikt si\u0119 nie zbawia samotnie\u201d (FT, 54).<\/p>\nA poniewa\u017c \u017cyjemy na tej planecie i w tym konkretnym momencie historii, nasza nadzieja dotyczy tak\u017ce naszego miejsca zamieszkania: ziemi. Papie\u017c Franciszek, w Laudato si\u2019<\/em> [= LS], po przyznaniu, \u017ce \u201ema miejsce wielka degradacja naszego wsp\u00f3lnego domu\u201d, zaprasza nas do nadziei, \u201edo uznania, \u017ce zawsze jest wyj\u015bcie, \u017ce zawsze mo\u017cemy zmieni\u0107 kurs, \u017ce zawsze mo\u017cemy co\u015b uczyni\u0107 dla rozwi\u0105zania problem\u00f3w\u201d (LS, 61). Trzecia nuta nadziei ma wi\u0119c smak \u015bwie\u017cej wody, zapach czystego powietrza nieska\u017conych las\u00f3w i d\u017awi\u0119k lasu tropikalnego wype\u0142nionego pie\u015bni\u0105 tysi\u0119cy ptak\u00f3w. I ta nuta dope\u0142nia akord nadziei, kt\u00f3ry nie brzmia\u0142by dobrze, gdyby by\u0142 okaleczony, gdyby brakowa\u0142o mu jednej z trzech nut.<\/p>\n2. Podczas koncertu<\/strong><\/p>\n2.1. Pierwsze takty \u2013 relacja i spotkanie <\/strong><\/p>\nLaudato si\u2019<\/em> zastanawia\u0142a si\u0119, jakiego \u015bwiata chcemy dla przysz\u0142o\u015bci, jakiej planety chcemy; Fratelli tutti<\/em> pyta nas o to, jakich relacji chcemy w przysz\u0142o\u015bci. Intuicje zawarte we Fratelli tutti<\/em> zapraszaj\u0105 nas do odkrycia i piel\u0119gnowania nadziei na \u015bwiat, w kt\u00f3rym \u201ewszystko jest otwarte\u201d (por. FT, rozdz. III: My\u015ble\u0107 i tworzy\u0107 \u015bwiat otwarty<\/em>, 87-127). Tym samym zadaj\u0105 pytania tak\u017ce o nasz\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107, misj\u0119, a w konsekwencji o formacj\u0119. Przenosz\u0105c t\u0119 refleksj\u0119 do wewn\u0105trz Rodziny Franciszka\u0144skiej, mogliby\u015bmy zapyta\u0107: my, franciszkanki i franciszkanie, jaki przysz\u0142y franciszka\u0144ski \u015bwiat, jakie warto\u015bci, styl i my\u015bl chcemy przekaza\u0107 tym, kt\u00f3rzy przyjd\u0105 po nas? A przede wszystkim, jakich relacji chcemy w naszym franciszka\u0144skim \u015bwiecie? I wreszcie, czy chcemy, aby ten nasz franciszka\u0144ski \u015bwiat by\u0142 dost\u0119pny i otwarty dla wszystkich?<\/p>\nLaudato si\u2019<\/em> m\u00f3wi\u0142a, \u017ce \u015bwiat jest sieci\u0105 relacji (a trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce \u201erelacja\u201d jest jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych kategorii franciszka\u0144skich), gdzie wszystko jest po\u0142\u0105czone (por. LS, 117); Fratelli tutti<\/em> m\u00f3wi, \u017ce ta sie\u0107 relacji niestety pogarsza si\u0119, \u017ce zagro\u017ceniem jest izolacja, ale proponuje r\u00f3wnie\u017c lekarstwo i powtarza, \u017ce nadzieja znajduje si\u0119 w kulturze spotkania (por. FT, 30).<\/p>\nJak tworzy\u0107 kultur\u0119 spotkania? Papie\u017c Franciszek przypomina, \u017ce \u201eka\u017cda przemiana wymaga motywacji oraz procesu edukacyjnego\u201d (LS, 15) i \u017ce musi by\u0107 zorganizowana w taki spos\u00f3b, aby mo\u017cna j\u0105 by\u0142o czerpa\u0107 z \u201eskarbu chrze\u015bcija\u0144skiego do\u015bwiadczenia duchowego\u201d (LS, 15), a r\u00f3wnie\u017c \u2013 dodajmy \u2013 tak\u017ce franciszka\u0144skiego. Uznajemy zatem potrzeb\u0119 uwzgl\u0119dnienia we wszystkich naszych ratio formationis<\/em> i we wszystkich naszych ratio studiorum<\/em> tematu specyficznej i jasnej formacji ludzkiej, spo\u0142ecznej i ekologicznej, opartej na tych przekonaniach papie\u017ca. Wydaje si\u0119, \u017ce trzeba zada\u0107 sobie pytanie, jak wprowadzi\u0107 do naszych proces\u00f3w formacyjnych wielkie zagadnienie wspierania kultury spotkania. Bo to blisko\u015b\u0107 ratuje. I ratuje nie tylko cz\u0142owieka, ale i jego dom, ziemi\u0119.<\/p>\n2.2. Przedtakty \u2013 uwa\u017cno\u015b\u0107 i dialog<\/strong><\/p>\nKomentuj\u0105c przypowie\u015b\u0107 o dobrym Samarytaninie, papie\u017c Franciszek przypomnia\u0142 nam, \u017ce \u201ewszyscy jeste\u015bmy bardzo skoncentrowani na w\u0142asnych potrzebach\u201d (FT, 65) i dlatego ryzykujemy, \u017ce zostaniemy zaliczeni do tej kategorii, w kt\u00f3rej jest kap\u0142an i Lewita, oboj\u0119tni na \u201eporanionego cz\u0142owieka, le\u017c\u0105cego przy drodze, kt\u00f3ry zosta\u0142 napadni\u0119ty\u201d (FT, 63). Aby zmierzy\u0107 poziom naszej uwagi wobec innych, mo\u017cemy zada\u0107 sobie pytanie, czy \u201edostrze\u017cenie kogo\u015b cierpi\u0105cego denerwuje nas, przeszkadza nam, poniewa\u017c nie chcemy marnowa\u0107 naszego czasu z powodu czyich\u015b problem\u00f3w\u201d (FT, 65). Jednym z najlepszych \u017cycze\u0144, i to nie tylko na ten czas Bo\u017cego Narodzenia, jest zatem \u017cyczenie odwagi, aby m\u00f3c przyj\u0105\u0107 \u201ewz\u00f3r mi\u0142osiernego Samarytanina\u201d (FT, 66) i \u201eo\u017cywienia naszego powo\u0142ania jako obywateli naszej ojczyzny i ca\u0142ego \u015bwiata, budowniczych nowych wi\u0119zi spo\u0142ecznych\u201d (FT, 66). W rzeczywisto\u015bci, \u201eka\u017cdy inny wyb\u00f3r stawia nas albo po stronie zb\u00f3jc\u00f3w, albo po stronie tych, kt\u00f3rzy przechodz\u0105 obok, nie okazuj\u0105c wsp\u00f3\u0142czucia dla cierpienia cz\u0142owieka poranionego przy drodze\u201d (FT, 67). Wraz z tym \u017cyczeniem pojawia si\u0119 kolejne pytanie: jak mo\u017cemy by\u0107 jeszcze bardziej kreatywni i nie podda\u0107 si\u0119 trendowi \u201ebudowania spo\u0142ecze\u0144stwa wykluczenia\u201d, ale \u201euto\u017csamia\u0107 si\u0119 z krucho\u015bci\u0105 innych\u201d (FT, 67)? Jak mo\u017cemy by\u0107 bardziej uwa\u017cni na innych? Jak mo\u017cemy by\u0107 jeszcze bardziej odwa\u017cni w byciu blisko tych, kt\u00f3rzy s\u0105 ostatni? (por. FT, 233-235).<\/p>\n
Papie\u017c Franciszek, m\u00f3wi\u0105c o \u017ar\u00f3dle inspiracji dla swojej Encykliki Laudato si\u2019<\/em>, wskazuje, opr\u00f3cz \u015bw. Franciszka, r\u00f3wnie\u017c na patriarch\u0119 ekumenicznego Bart\u0142omieja (LS, 7). M\u00f3wi\u0105c o \u017ar\u00f3dle inspiracji dla Fratelli tutti<\/em>, wyznaje, \u017ce bod\u017acem do jej napisania by\u0142 mi\u0119dzy innymi Wielki Imam Ahmad Al-Tayyeb (por. FT, 29). W ten spos\u00f3b daje konkretny i istotny przyk\u0142ad dialogu, do poszukiwania kt\u00f3rego, poczynaj\u0105c od ich niezbywalnej to\u017csamo\u015bci (por. FT, 3), s\u0105 wezwani chrze\u015bcijanie wraz \u201eze wszystkimi lud\u017ami dobrej woli\u201d (FT, 6). My, jako siostry i bracia franciszkanie jeste\u015bmy ju\u017c zaanga\u017cowani w ten dialog w r\u00f3\u017cnych miejscach i na r\u00f3\u017cne sposoby; ale by\u0107 mo\u017ce mo\u017cemy zada\u0107 sobie pytanie, jak zwi\u0119kszy\u0107 t\u0119 przestrze\u0144 dialogu i spotkania ze wszystkimi lud\u017ami, a zw\u0142aszcza z tymi, kt\u00f3rzy nie podzielaj\u0105 naszej wiary, a kt\u00f3rzy cz\u0119sto \u017cyj\u0105 i pracuj\u0105 razem z nami.<\/p>\n\u015awi\u0119ty Franciszek pozostawi\u0142 kilka praktycznych wskaz\u00f3wek \u2013 mo\u017cna zacz\u0105\u0107 od pozdrowienia: Niech Pan obdarzy Was pokojem<\/em> (T 23). A\u017ceby kogo\u015b w taki spos\u00f3b pozdrowi\u0107, trzeba go najpierw \u201ezobaczy\u0107\u201d. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce pozdrowienie ju\u017c jest uwertur\u0105 dialogu! Pami\u0119tajmy jednak, \u017ce pozdrowienie \u015bw. Franciszka jest skierowane do wszystkich, w takim samym stopniu i z tak\u0105 sam\u0105 uprzejmo\u015bci\u0105 (por. tak\u017ce FT, 222-224)! Do wszystkich, bez wyj\u0105tku, poniewa\u017c \u015bw. Franciszek w ka\u017cdym rozpoznawa\u0142 siostr\u0119 lub brata, i wiedzia\u0142, \u017ce w sercu Boga nie ma dzieci drugiej kategorii!<\/p>\n2.3. W szkole muzycznej <\/strong> <\/p>\nOtrzymali\u015bmy od papie\u017ca Franciszka now\u0105 partytur\u0119 do nauki. Utw\u00f3r wydaje si\u0119 by\u0107 skomplikowany, ale wiemy, \u017ce wszystkie utwory na pocz\u0105tku wydaj\u0105 si\u0119 skomplikowane. Nuta za nut\u0105, takt po takcie, powoli nabywa si\u0119 umiej\u0119tno\u015bci dobrego wykonania. Nowy utw\u00f3r opowiada o marzeniu o otwartym \u015bwiecie, o \u015bwiecie, w kt\u00f3rym kr\u00f3luje spotkanie, w kt\u00f3rym mo\u017cliwy jest nowy styl \u017cycia, nowy spos\u00f3b patrzenia i my\u015blenia. Za wykonanie tego utworu jeste\u015bmy odpowiedzialni r\u00f3wnie\u017c my; konieczne jest zatem wygenerowanie proces\u00f3w wewn\u0119trznych (ad intra<\/em> Zakonu, na przyk\u0142ad w formacji) i zewn\u0119trznych, ad extra<\/em> (w naszej s\u0142u\u017cbie \u015bwiatu), proces\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 pom\u00f3c wej\u015b\u0107 w logik\u0119 muzyki ukrytej w partyturze Fratelli tutti<\/em>.<\/p>\nGdzie mo\u017cemy nauczy\u0107 si\u0119 tego nowego utworu? Czas Bo\u017cego Narodzenia przychodzi nam z pomoc\u0105 i zaprasza nas do najlepszej szko\u0142y muzycznej. \u015awi\u0119ty Franciszek potwierdza, \u017ce Bo\u017ce Narodzenie jest najlepszym czasem na praktyk\u0119, poniewa\u017c \u201eW owym dniu zes\u0142a\u0142 Pan mi\u0142osierdzie swoje, a noc\u0105 pie\u015b\u0144 Jego\u201d (Of – Nieszpory na Bo\u017ce Narodzenie<\/em>, Psalm XV,5). Oto spotkanie, kt\u00f3re odbywa si\u0119 w Betlejem. To sam B\u00f3g przyczynia si\u0119 do kultury spotkania i czyni siebie bliskim: jednym z nas. Nawi\u0105zuje dialog, na pocz\u0105tku bez s\u0142\u00f3w, utkany tylko ze spojrze\u0144 (to musia\u0142o by\u0107 niesamowite \u2013 a z pewno\u015bci\u0105 zrobi\u0142a to Maryja z Nazaretu \u2013 spojrze\u0107, po raz pierwszy od stworzenia \u015bwiata, w oczy Boga!). B\u00f3g, w \u015bwi\u0119to Bo\u017cego Narodzenia, daje nam swoje oblicze, poniewa\u017c \u201enikt nie mo\u017ce do\u015bwiadczy\u0107 warto\u015bci \u017cycia bez konkretnych twarzy, kt\u00f3re powinien mi\u0142owa\u0107\u201d (FT, 87). Jest pierwszym, kt\u00f3ry uczy, jak prowadzi\u0107 proroczy i kontemplacyjny styl \u017cycia, w kt\u00f3rym jest miejsce na g\u0142\u0119bok\u0105 rado\u015b\u0107, bez obsesji na punkcie konsumpcji.<\/p>\nTu jest \u017ar\u00f3d\u0142o naszej to\u017csamo\u015bci; tu mo\u017cna dowiedzie\u0107 si\u0119, co to znaczy przychodzi\u0107 do tych, kt\u00f3rzy s\u0105 daleko i s\u0105 zupe\u0142nie inni. Tu rozpoczyna si\u0119 formacja: od kontemplacji oblicza Jezusa Chrystusa, owini\u0119tego w pieluszki, uca\u0142owanego przez Maryj\u0119 z Nazaretu i przytulonego przez J\u00f3zefa. To w\u0142a\u015bnie z tego Oblicza mo\u017cemy odczyta\u0107, \u017ce B\u00f3g jest mi\u0142o\u015bci\u0105 (1J 4,16); Mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra nie zna niczego innego poza oddawaniem si\u0119 w pe\u0142ni, \u015bwiadoma naszej potrzeby zbawienia, przysz\u0142a do nas. \u201eNaj\u015bwi\u0119tsze, umi\u0142owane Dzieci\u0119, kt\u00f3re zosta\u0142o nam dane i narodzi\u0142o si\u0119 dla nas w drodze i po\u0142o\u017cone zosta\u0142o w \u017c\u0142obie\u201d (Of – Nieszpory na Bo\u017ce Narodzenie<\/em>, Psalm XV,6), jest S\u0142owem, poprzez kt\u00f3re Ojciec odnawia dialog z ca\u0142\u0105 ludzko\u015bci\u0105; S\u0142owem, kt\u00f3re, aby nawi\u0105za\u0107 dialog sta\u0142o si\u0119 cia\u0142em i zamieszka\u0142o mi\u0119dzy nami (J 1, 14).<\/p>\nOto, gdzie jest \u017ar\u00f3d\u0142o nadziei! Jest tam, gdzie jest B\u00f3g i jednocze\u015bnie jest tam, gdzie s\u0105 nasi bracia i siostry: Ten, kt\u00f3ry przyszed\u0142, przyszed\u0142 aby zamieszka\u0107 w\u0142a\u015bnie mi\u0119dzy nami.<\/p>\n
My r\u00f3wnie\u017c, Ministrowie generalni Rodziny Franciszka\u0144skiej, pragniemy przyczyni\u0107 si\u0119 do napisania nowej partytury w tonacji nadziei, relacji i spotkania, uwa\u017cno\u015bci i dialogu, w szkole Boga \u2013 \u201edzieci\u0119cia z Betlejem\u201d (1Cel 86,5). Czynimy to poprzez wsp\u00f3lne z\u0142o\u017cenie \u017cycze\u0144 bo\u017conarodzeniowych: \u017cyczymy Wam wszystkim, all\u2019unisono<\/em>, jednym g\u0142osem, w to szczeg\u00f3lne Bo\u017ce Narodzenie, aby\u015bcie mieli \u015bmia\u0142o\u015b\u0107 s\u0142ysze\u0107 zawsze, wsz\u0119dzie, w ka\u017cdych okoliczno\u015bciach, ze wszystkimi siostrami i bra\u0107mi, pie\u015b\u0144 anio\u0142\u00f3w g\u0142osz\u0105cych: \u201eChwa\u0142a na wysoko\u015bci Bogu, a na ziemi pok\u00f3j ludziom \u2013 wszystkim! \u2013 w kt\u00f3rych On ma upodobanie!\u201d (por. \u0141k 2, 14).<\/p>\n\n\n\nDeborah Lockwood OSF
Przewodnicz\u0105ca IFC-TOR<\/td>\n | Tibor Kauser OFS
Minister Generalny<\/td>\n<\/tr>\n |
\nMichael Anthony Perry OFM
Minister Generalny<\/td>\n | Roberto Genuin OFM Cap
Minister Generalny<\/td>\n<\/tr>\n |
\nCarlos Alberto Trovarelli OFM Conv
Minister Generalny
Przewodnicz\u0105cy Konferencji Rodziny Franciszka\u0144skiej<\/em><\/td>\nAmando Trujillo Cano TOR
Minister Generalny<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"List Ministr\u00f3w generalnych franciszka\u0144skich na Bo\u017ce Narodzenie<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":31806,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[968],"tags":[505],"class_list":["post-4361","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-listy-ministra-generalnego-pl","tag-home_module_2"],"acf":[],"yoast_head":"\n Nadzieja jest \u015bmia\u0142a! - Frati Minori Cappuccini<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.ofmcap.org\/pl\/nadzieja-jest-smiala\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Nadzieja jest \u015bmia\u0142a! - Frati Minori Cappuccini\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"List Ministr\u00f3w generalnych franciszka\u0144skich na Bo\u017ce Narodzenie\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.ofmcap.org\/pl\/nadzieja-jest-smiala\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Frati Minori Cappuccini\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-12-21T13:17:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-06-02T08:40:18+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.ofmcap.org\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/5a6a95a40b03b874f757ee5cf0c886e0.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2480\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1748\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Amministratore\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Amministratore\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/pl\\\/nadzieja-jest-smiala\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/pl\\\/nadzieja-jest-smiala\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Amministratore\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/670bd5f1abfc5a0f095672a948f46a70\"},\"headline\":\"Nadzieja jest \u015bmia\u0142a!\",\"datePublished\":\"2020-12-21T13:17:51+00:00\",\"dateModified\":\"2025-06-02T08:40:18+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/pl\\\/nadzieja-jest-smiala\\\/\"},\"wordCount\":2669,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/pl\\\/nadzieja-jest-smiala\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/5a6a95a40b03b874f757ee5cf0c886e0.jpg\",\"keywords\":[\"Home_Module_2\"],\"articleSection\":[\"Listy Ministra generalnego\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/pl\\\/nadzieja-jest-smiala\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/pl\\\/nadzieja-jest-smiala\\\/\",\"name\":\"Nadzieja jest \u015bmia\u0142a! - Frati Minori Cappuccini\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/pl\\\/nadzieja-jest-smiala\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/pl\\\/nadzieja-jest-smiala\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/5a6a95a40b03b874f757ee5cf0c886e0.jpg\",\"datePublished\":\"2020-12-21T13:17:51+00:00\",\"dateModified\":\"2025-06-02T08:40:18+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/pl\\\/nadzieja-jest-smiala\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/pl\\\/nadzieja-jest-smiala\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/pl\\\/nadzieja-jest-smiala\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/5a6a95a40b03b874f757ee5cf0c886e0.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/5a6a95a40b03b874f757ee5cf0c886e0.jpg\",\"width\":2480,\"height\":1748},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/pl\\\/nadzieja-jest-smiala\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/pl\\\/strona-glowna\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Nadzieja jest \u015bmia\u0142a!\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/\",\"name\":\"Frati Minori Cappuccini\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/#organization\",\"name\":\"Frati Minori Cappuccini\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/05\\\/cropped-logo-curia.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/05\\\/cropped-logo-curia.png\",\"width\":300,\"height\":87,\"caption\":\"Frati Minori Cappuccini\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/670bd5f1abfc5a0f095672a948f46a70\",\"name\":\"Amministratore\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1307f281928cce307c8d7622a21177cd34c0603b545bb083162a72c342262dbc?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1307f281928cce307c8d7622a21177cd34c0603b545bb083162a72c342262dbc?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1307f281928cce307c8d7622a21177cd34c0603b545bb083162a72c342262dbc?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Amministratore\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.ofmcap.org\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Nadzieja jest \u015bmia\u0142a! - Frati Minori Cappuccini","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.ofmcap.org\/pl\/nadzieja-jest-smiala\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Nadzieja jest \u015bmia\u0142a! - Frati Minori Cappuccini","og_description":"List Ministr\u00f3w generalnych franciszka\u0144skich na Bo\u017ce Narodzenie","og_url":"https:\/\/www.ofmcap.org\/pl\/nadzieja-jest-smiala\/","og_site_name":"Frati Minori Cappuccini","article_published_time":"2020-12-21T13:17:51+00:00","article_modified_time":"2025-06-02T08:40:18+00:00","og_image":[{"width":2480,"height":1748,"url":"https:\/\/www.ofmcap.org\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/5a6a95a40b03b874f757ee5cf0c886e0.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Amministratore","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Amministratore","Szacowany czas czytania":"13 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.ofmcap.org\/pl\/nadzieja-jest-smiala\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ofmcap.org\/pl\/nadzieja-jest-smiala\/"},"author":{"name":"Amministratore","@id":"https:\/\/www.ofmcap.org\/#\/schema\/person\/670bd5f1abfc5a0f095672a948f46a70"},"headline":"Nadzieja jest \u015bmia\u0142a!","datePublished":"2020-12-21T13:17:51+00:00","dateModified":"2025-06-02T08:40:18+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ofmcap.org\/pl\/nadzieja-jest-smiala\/"},"wordCount":2669,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.ofmcap.org\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ofmcap.org\/pl\/nadzieja-jest-smiala\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ofmcap.org\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/5a6a95a40b03b874f757ee5cf0c886e0.jpg","keywords":["Home_Module_2"],"articleSection":["Listy Ministra generalnego"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.ofmcap.org\/pl\/nadzieja-jest-smiala\/","url":"https:\/\/www.ofmcap.org\/pl\/nadzieja-jest-smiala\/","name":"Nadzieja jest \u015bmia\u0142a! - Frati Minori Cappuccini","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.ofmcap.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.ofmcap.org\/pl\/nadzieja-jest-smiala\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ofmcap.org\/pl\/nadzieja-jest-smiala\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.ofmcap.org\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/5a6a95a40b03b874f757ee5cf0c886e0.jpg","datePublished":"2020-12-21T13:17:51+00:00","dateModified":"2025-06-02T08:40:18+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.ofmcap.org\/pl\/nadzieja-jest-smiala\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.ofmcap.org\/pl\/nadzieja-jest-smiala\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.ofmcap.org\/pl\/nadzieja-jest-smiala\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.ofmcap.org\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/5a6a95a40b03b874f757ee5cf0c886e0.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.ofmcap.org\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/5a6a95a40b03b874f757ee5cf0c886e0.jpg","width":2480,"height":1748},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.ofmcap.org\/pl\/nadzieja-jest-smiala\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.ofmcap.org\/pl\/strona-glowna\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Nadzieja jest \u015bmia\u0142a!"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.ofmcap.org\/#website","url":"https:\/\/www.ofmcap.org\/","name":"Frati Minori Cappuccini","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.ofmcap.org\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.ofmcap.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.ofmcap.org\/#organization","name":"Frati Minori Cappuccini","url":"https:\/\/www.ofmcap.org\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.ofmcap.org\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.ofmcap.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/cropped-logo-curia.png","contentUrl":"https:\/\/www.ofmcap.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/cropped-logo-curia.png","width":300,"height":87,"caption":"Frati Minori Cappuccini"},"image":{"@id":"https:\/\/www.ofmcap.org\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.ofmcap.org\/#\/schema\/person\/670bd5f1abfc5a0f095672a948f46a70","name":"Amministratore","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1307f281928cce307c8d7622a21177cd34c0603b545bb083162a72c342262dbc?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1307f281928cce307c8d7622a21177cd34c0603b545bb083162a72c342262dbc?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1307f281928cce307c8d7622a21177cd34c0603b545bb083162a72c342262dbc?s=96&d=mm&r=g","caption":"Amministratore"},"sameAs":["https:\/\/www.ofmcap.org"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ofmcap.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4361","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ofmcap.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ofmcap.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ofmcap.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ofmcap.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4361"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.ofmcap.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4361\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ofmcap.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31806"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ofmcap.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4361"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ofmcap.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4361"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ofmcap.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4361"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}} | |
![\"\"](\"https:\/\/www.ofmcap.org\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/5a6a95a40b03b874f757ee5cf0c886e0.jpg\")
<\/p>\n![\"Arabic\"](\"https:\/\/static2.ofmcap.org\/images\/icons\/flags\/48\/ae.png\")
![\"Croatian\"](\"https:\/\/static2.ofmcap.org\/images\/icons\/flags\/48\/hr.png\")
![\"Chinese](\"https:\/\/static2.ofmcap.org\/images\/icons\/flags\/48\/cn.png\")
![\"English\"](\"https:\/\/static2.ofmcap.org\/images\/icons\/flags\/48\/gb.png\")
![\"French\"](\"https:\/\/static2.ofmcap.org\/images\/icons\/flags\/48\/fr.png\")
![\"German\"](\"https:\/\/static2.ofmcap.org\/images\/icons\/flags\/48\/de.png\")
![\"Hungarian\"](\"https:\/\/static2.ofmcap.org\/images\/icons\/flags\/48\/hu.png\")
![\"Indonesian\"](\"https:\/\/static2.ofmcap.org\/images\/icons\/flags\/48\/id.png\")
![\"Italian\"](\"https:\/\/static2.ofmcap.org\/images\/icons\/flags\/48\/it.png\")
![\"Korean\"](\"https:\/\/static2.ofmcap.org\/images\/icons\/flags\/48\/kr.png\")
![\"Olandese\"](\"https:\/\/static2.ofmcap.org\/images\/icons\/flags\/48\/nl.png\")
![\"Polish\"](\"https:\/\/static2.ofmcap.org\/images\/icons\/flags\/48\/pl.png\")
![\"Portuguese\"](\"https:\/\/static2.ofmcap.org\/images\/icons\/flags\/48\/pt.png\")
![\"Romanian\"](\"https:\/\/static2.ofmcap.org\/images\/icons\/flags\/48\/ro.png\")
![\"Russian\"](\"https:\/\/static2.ofmcap.org\/images\/icons\/flags\/48\/ru.png\")
![\"Spanish\"](\"https:\/\/static2.ofmcap.org\/images\/icons\/flags\/48\/es.png\")
![\"Swahili\"](\"https:\/\/static2.ofmcap.org\/images\/icons\/flags\/48\/sw.png\")