List Ministra Generalnego

Mauro Jöhri OFM Cap

LIST OKÓLNY DO WSZYSTKICH BRACI ZAKONU NA TEMAT NASZYCH KONSTYTUCJI

4 października 2008

www.ofmcap.org

© Copyright by:

Curia Generale dei Frati Minori Cappuccini

Via Piemonte, 70

00187 Roma

ITALIA

tel. +39 06 420 11 710

fax. +39 06 48 28 267

www.ofmcap.org

Ufficio delle Comunicazioni OFMCap

info@ofmcap.org

Roma, A.D. 2016

Contents

1. Dotychczasowy przebieg prac

2. W jakim punkcie się znajdujemy?

3. W jaki sposób będzie wykonywana praca

LIST OKÓLNY DO WSZYSTKICH BRACI ZAKONU

NA TEMAT NASZYCH KONSTYTUCJI

(Prot. N. 00764/08)

W JAKIM PUNKCIE ZNAJDUJE SIĘ PRACA NAD KONSTYTUCJAMI?

Drodzy bracia,

niewiele ponad rok temu, 27 maja 2007 roku, napisałem do was list (Prot. N. 00484/07), w którym zapowiedziałem w jaki sposób będzie przebiegała praca nad odnowieniem naszych Konstytucji. Została ustanowiona komisja, która od razu zabrała się do pracy. Wysłała wam materiały pomocnicze, aby można było rozpocząć pracę wyznaczoną przez Kapitułę generalną 2006.

Dziś znów piszę do was na ten temat, aby poinformować was o sposobie, w jaki przebiegają prace i o niektórych zmianach w dotychczasowej metodzie, mających na celu zaangażowanie wszystkich obszarów geograficznych naszego Zakonu.

1. DOTYCHCZASOWY PRZEBIEG PRAC

W liście na Pięćdziesiątnicę w 2007 roku przedstawiłem w ogólnych zarysach cel dokonywania zmian w Konstytucjach: wyodrębnienie norm nie fundamentalnych i przeniesienie ich do Ordynacji czy Statutów generalnych; ubogacenie aktualnego testu uwzględniając Propozycje VI i VII PRZ, jak również ostatnie dokumenty Magisterium Kościoła dotyczące życia konsekrowanego. Będąc posłuszny wskazaniom Kapituły generalnej, nalegałem, aby wszelkie zmiany dokonywały się w poszanowaniu dla aktualnego tekstu. Następnie zostały rozesłane do całego Zakonu materiały pomocnicze zawierające refleksję na temat niektórych aspektów odnowionej teologii, która powinna inspirować prace nad Konstytucjami. Komisja przesłała wam, wraz z listem z 20 października 2007 roku, „Wprowadzenie informacyjne”, w którym została dokładnie opisana geneza prac do wykonania i wyjaśniony sposób realizacji decyzji ostatniej Kapituły generalnej. Wkrótce po tym, w liście z 8 lutego 2008 skierowanym do wszystkich braci Zakonu, komisja zachęcała do studiowania pierwszych trzech rozdziałów naszych Konstytucji i przysłania do końca czerwca tego roku własnych propozycji zmian i ubogacenia tekstu.

2. W JAKIM PUNKCIE SIĘ ZNAJDUJEMY?

Piszę do was w tym celu, aby ukazać to, co zostało do tej pory wykonane, sposób w jaki Zakon uczestniczył w pracach i wskazać drogę, którą powinniśmy wybrać dla dalszego przebiegu prac. W pierwszym liście okólnym napisałem wam o tym, czego oczekiwałem od tej pracy, która powinna być traktowana jako odkrywanie tego, co my, kapucyni, chcemy nieść dzisiejszemu światu. Pragnąłem, abyśmy wzięli do ręki tekst naszych Konstytucji i na nowo go sobie przyswajali. Ze spokojnym sumieniem mogę stwierdzić, że w wielu prowincjach odbyły się spotkania, podczas których bracia pogłębiali znajomość naszych Konstytucji, inne zaś okręgi zaczynają je organizować. Zorganizowano spotkania naukowe, także pod kierunkiem braci ekspertów w tej dziedzinie, poświęcono całe tygodnie formacyjne lub rekolekcje zakonne na rozważanie i pogłębiania tekstu Konstytucji. Wszystko to napawa mnie radością i mam nadzieję, że inicjatywy te będą kontynuowane. W okresie ostatnich lat poświęciliśmy sporo czasu na refleksję nad naszym życiem wyrażoną w propozycjach ostatnich RPZ. Teraz wydaje mi się naturalnym, abyśmy wrócili do tekstu Konstytucji i zajęli się nim intensywnie, aby go poznać i dokonać w nim zmian, jak o to zostaliśmy poproszeni przez Kapitułę Generalną w 2006 roku. Pierwszy owoc wydaje mi się piękny! Mogę tylko zachęcić Ministrów wszystkich okręgów, a także odpowiedzialnych za formację permanentnę, do kontynuowania tego kierunku.

Komisja wezwała was do pracy nad obecnym tekstem Konstytucji oraz przesłania waszych propozycji zmian i ubogacenia tekstu pierwszych trzech rozdziałów do końca czerwca tego roku. Jednocześnie, będąc posłuszna wskazaniom Kapituły generalnej, zachęcała was do wzięcia pod uwagę Projektu 2006, opracowanego przez poprzednią komisję i przedstawionego podczas ostatniej Kapituły generalnej.

Jak odpowiedzieliście na to wezwanie?

Propozycje nadesłane do komisji były liczne, ponad 1500. Jest to dla nas pocieszające i radosne. Wiele propozycji inspirowanych jest Projektem 2006, o którym wspomniałem wyżej. Nie brakuje jednak propozycji zmian bardzo innowacyjnych, lecz nie jest ich dużo. Są bracia, którzy chcieliby zachować aktualny tekst bez zmian. Na razie trudno ustalić czy są liczni i jakie są ich motywacje przemawiające za takim stanowiskiem. Tylko częściowo możemy je poznać czy domyślić się ich.

Jak już powiedziałem, przysłaliście bardzo dużo propozycji zmian. Jednak musimy stwierdzić, że niektóre obszary Zakonu, a nawet całe Konferencje, nie nadesłały żadnych odpowiedzi. Fakt ten daje nam do myślenia. Niektórzy bracia zwrócili się bezpośrednio do mnie lub wybrali inne sposoby przedstawienia trudności, na które wielu braci natrafiło w wypełnieniu zadania wyznaczonego przez komisję. Biorąc pod uwagę różne wypowiedzi i głosy braci, które do mnie dotarły, skorzystałem z okazji jaką było spotkanie z przełożonymi wyższymi Indii, aby wysłuchać także ich zdania. Pojawiła się prośba wyrażona jednomyślnie, aby komisja sama opracowała schemat, stosując wszystkie kryteria opisane w dokumentach wysłanych do Zakonu na początku prac. Nie oznacza to, że bracia nie chcą pracować nad Konstytucjami, ale wielu ma wrażenie, iż zaproponowana metoda wymaga interwencji ekspertów. Mając tekst, na który możnaby nanieść własne propozycje, byłoby bardziej konkretne.

Inni bracia i uważają, że tekstem nad którym powinno się pracować powinien być Projekt 2006, jako „Instrumentum laboris” opracowane przez poprzednią komisję. W związku z tym trzeba przypomnieć, że Kapituła generalna zdecydowała, aby w dalszych pracach „brać pod uwagę” Projekt 2006, ale nie chciała określać go jako „Instrumentum laboris”. Należy też dodać, że Kapituła generalna nie przestudiowała głębiej tego tekstu. Stwierdziła jednak, że Projekt 2006 przekroczył zakres tego, czego domagała się Kapituła generalna w 2000 roku. Fakt, że ten tekst został załączony do dokumentacji przesłanej wszystkim okręgom, ukazuje wolę komisji, aby działać w harmonii z Kapitułą generalną ofiarując wszystkim możliwość konsultowania tego tekstu i, jeśli uzna się to za pomocne, czerpania z niego propozycji dla nowego tekstu Konstytucji. Projekt 2006 jest tekstem użytecznym, którego nie chcemy ani przeceniać ani niedoceniać.

Komisja odbyła swoje trzecie spotkanie w Kurii generalnej w dniach 14-30 lipca br., podczas którego przestudiowała materiał, który został nadesłany oraz uporządkowała i posegregowała go tak, aby mógł zapoznać się z nim sekretarz komisji. W czasie tych dwu tygodni pracy miałem okazję spotkać się z członkami komisji, aby dowiedzieć się od nich, w jaki sposób odpowiedział Zakon w tej pierwsze fazie prac i jakiego rodzaju były odpowiedzi. Wspomniałem wam już wyżej o wynikach. Mówiłem też zgromadzonym braciom o wątpliwościach i prośbach, które doszły do mnie lub które zebrałem podczas moich wizytacji w różnych okręgach zakonnych. Poprosiłem członków komisji, aby zastanowili się uważnie, co należy zrobić, aby bardziej zaangażować wszystkich braci Zakonu w pracę nad odnową naszych Konstytucji. Dlatego też zwróciłem się do nich z prośbą o rozważenie możliwości opracowania tekstu, który zostanie przedłożony do oceny braci. Rozmowa na ten temat była spokojna, poważna i głęboka. Na koniec komisja przyjęła tę propozycję.

W tym miejscu należy przypomnieć, że przyjęta metoda pracy, która dojrzewała podczas dwu pierwszych spotkań komisji, jest zgodna z następującą zasadą:

„Przestrzegając kryteriów ustalonych przez Kapitułę generalną, komisja nie chce w żaden sposób wpływać na pracę braci, którzy już dysponują wystarczającym materiałem, aby mogli pogłębić znajomość Konstytucji i zaproponować ewentualne zmiany. Praca ta powinna być wolnym wyrazem i owocem osobistego i wspólnotowego studium, które ma dokonywać się w postawie słuchania Ducha Świętego i odczytywania znaków czasu i miejsc” (List z 8 lutego 2008).

Metoda ta nie jest wcale łatwa czy mniej uciążliwa dla komisji i trzeba powiedzieć, że członkowie komisji pracują z wielkim zaangażowaniem nie szczędząc sił i czasu. Do tej pory odbyły się już trzy spotkania: pierwsze w październiku 2007, drugie w lutym 2008, a każde z nich trwało cały tydzień, natomiast trzecie spotkanie w lipcu 2008 roku trwało 15 dni.

Podczas tego ostatniego spotkania członkowie komisji podzielili się na trzy grupy, aby przestudiować pierwsze trzy rozdziały Konstytucji wraz z propozycjami zmian i przeniesienia zawartymi w Projekcie 2006 oraz z propozycjami nadesłanymi przez braci. Następnie podczas sesji plenarnej ponownie przeanalizowała aktualny tekst trzech pierwszych rozdziałów Konstytucji, tekst Projektu 2006 i wszystkie inne propozycje. Jest to praca naprawdę kolegialna.

Na zakończenie trzeciego spotkania, komisja ustanowiła trzy podkomisje, które w październiku i listopadzie spotkają się, aby przygotować schemat pierwszych trzech rozdziałów naszych Konstytucji. Podczas spotkania plenarnego w dniach 9-20 grudnia 2008 roku komisja przestudiuje i pogłębi tekst przygotowany przez podkomisje, który wraz odpowiednim komentarzem i wyjaśnieniami zostanie przedłożony do oceny całemu Zakonowi.

3. W JAKI SPOSÓB BĘDZIE WYKONYWANA PRACA

Definitorium generalne, podczas spotkania w dniach 15-26 września, zapoznało się z pracą wykonaną przez komisję i z propozycjami, które przygotowała w związku z oceną zaangażowania Zakonu i po spotkaniu z ministrem generalnym. Po przeczytaniu sprawozdania przygotowanego przez sekretarza komisji i po wysłuchaniu wyjaśnień przewodniczącego komisji, br. Felice Cangelosi, przyjęliśmy jednomyślnie propozycję, aby komisja opracowała tekst, który zostanie poddany ocenie wszystkich braci.

Dopiero wtedy, kiedy będzie gotowy schemat pierwszych trzech rozdziałów Konstytucji lub przynajmniej jeden z nich, komisja zwróci się do całego Zakonu, aby dać konkretne wskazówki dotyczące pracy do wykonania.

W oczekiwaniu na informacje od komisji, które, mamy nadzieję, zostaną nam przekazane w pierwszych miesiącach przyszłego roku, ci bracia, którzy już zaczęli zgłębiać czwarty, piąty i szósty rozdział Konstytucji lub mają taki zamiar, niech to czynią i pamiętają, żeby przesłać do sekretariatu komisji swoje propozycje.

Komisja i definitorium generalne zapoznali się także z różnymi trudnościami napotkanymi podczas pracy nad Konstytucjami. Dwie z nich są istotne:

1. Tłumaczenia Konstytucji, włącznie z językiem włoskim, często pozostawiają wiele do życzenia. Komisja musi więc dokonać koniecznych precyzacji i poprawek, porównując tekst w różnych tłumaczeniach z oryginalnym i wzorcowym tekstem łacińskimi.

2. Inną napotkaną trudnością jest długi okres czasu, jaki potrzebny jest do przetłumaczenia tekstów, które mają być wysłane braciom. Tłumaczy jest niewielu i często obarczeni są już innymi pracami translatorskimi dla Zakonu. Wszystko to wpływa na przedłużanie się czasu pracy nad Konstytucjami. Ponawiam więc mój apel skierowany do ministrów i do Konferencji Zakonu, aby wyznaczyli odpowiednich tłumaczy i przesłali ich dane do sekretarza generalnego lub sekretarza komisji.

Akceptując zmianę metody pracy, musieliśmy także zmienić czas realizacji projektu. Kapituła generalna w 2006 roku tak się wypowiedziała na ten temat:

„Opracowanie Konstytucji i Statutów generalnych powinno być wykonane w takim czasie, aby można było przestudiować i zatwierdzić je na Kapitule generalnej nadzwyczajnej w 2009 roku, o ile okoliczności nie podpowiedzą inaczej, zawsze według osądu ministra generalnego i jego definitorium”.

W moim zeszłorocznym liście pisałem że możliwą datą będzie rok 2010. Jestem wdzięczny Kapitule generalnej 2006, że swój wniosek sformułowała w sposób otwarty na zmiany. Teraz jasne bowiem jest, że zmiana metody prowadzi nas nieuchronnie do kolejnego przesunięcia daty, czyli do Kapituły generalnej zwyczajnej w 2012 roku. Nie łatwo było podjąć tę decyzję, gdyż jesteśmy świadomi, że pociąga to za sobą szczególne przygotowanie Kapituły. Jednak nie po raz pierwszy tak się stanie, gdyż Kapituła generalna w 1982 roku miała podobny charakter: w czasie jej trwania poddano dyskusji i zatwierdzono tekst aktualnych Konstytucji. Ostateczny tekst Konstytucji przygotowany przez komisję będzie musiał być gotowy odpowiednio wcześniej, żeby Konferencje miały do dyspozycji wystarczający czas do przygotowania się na Kapitułę generalną, która dzięki temu będzie mogła mieć sprawniejszy przebieg.

Drodzy bracia, mam żywą nadzieję, że praca będzie kontynuowana bez żadnych przeszkód i, nade wszystko, zaangażuje większą liczbę braci. Nadal jestem przekonany o ważnej roli, jaką daje możliwość refleksji nad naszą spuścizną duchową, nad naszym charyzmatem kapucyńskim i nad sposobem w jaki pragniemy go przeżywać we współczesnym świecie i w różnych kontekstach kulturowych, w jakich się znajdujemy. Pragniemy przeżywać w sposób odpowiedzialny i kreatywny formę życia, którą sam Bóg objawił Serafickiemu Ojcu św. Franciszkowi, a papież zatwierdził. Mija właśnie 800 lat od tego wydarzenia. Jest to wyjątkowa okazja do wyrażenia naszego braterstwa na poziomie światowym i zmierzenia się z tym, co obiecaliśmy zachowywać w naszym życiu poprzez profesję zakonną. Dziękuję przewodniczącemu i całej komisji za ich dotychczasową pracę i za ich elastyczność ukazaną w zmianie metody pracy tak, żeby zaangażować braci z wszystkich obszarów naszego Zakonu. Czeka ich ciężka praca, dlatego chcemy wyrazić nasz szacunek i pomoc poprzez aktywne uczestnictwo w procesie odnowy naszego fundamentalnego prawodawstwa.

Korzystając z okazji przeżywania uroczystości św. Franciszka, życzę wszystkim braciom Pokoju i Dobra! Niech Bóg błogosławi pracę, której się podjęliśmy, by odnowić i uaktualnić nasze prawodawstwo i niech nam pomoże wcielać w życie - prowadzone w prawdzie, prostocie i radości - to, co już zawierają nasze aktualne Konstytucje.

Br. Mauro Jöhri

Minister generalny OFMCap

Rzym, 4 października 2008,

Uroczystość św. Franciszka.

www.ofmcap.org

Table of Contents

1. Dotychczasowy przebieg prac

2. W jakim punkcie się znajdujemy?

3. W jaki sposób będzie wykonywana praca