Zalążek Muzeum Franciszkańskiego ukształtował
się dzięki br. Louis-Antoine de Porrentruy (Francja), który zebrał
materiał ikonograficzny dla zilustrowania dzieła o św. Franciszku,
opublikowanego przez paryski "Plon" pod koniec 1884 r.
pod tytułem "Święty Franciszek z Asyżu". Z materiału zebranego
do tego dzieła, wykorzystanego zaledwie w małej części i nadal pomnażanego,
Louis-Antoine zorganizował w 1885 r., w klasztorze w Marsylii (Francja),
Muzeum Franciszkańskie. Zostało ono inaugurowane przez Ministra
Generalnego Bernarda z Andermatt w październiku 1889 r.
W roku następnym, z powodu napływających materiałów,
stało się konieczne powiększenie muzeum o kolejną, większą salę.
W 1896 r. została otwarta następna, trzecia, duża sala.
Dla ochrony Muzeum fundator otrzymał w 1895 r.
od Stolicy Apostolskiej brewe apostolskie "Minime
nos latet", podpisane przez samego Leona XIII, w którym, pod
karą ekskomuniki, zakazuje się "pozbywania się, alienacji,
zamieniania, sprzedawania, a także zwyczajnego przenoszenia na inne
miejsce, czegokolwiek z wyżej wspomnianego Muzeum Franciszkańskiego
w Marsylii".
Jednakże w latach 1903-1904 okazało się konieczne
potajemne przeniesienie ważniejszych eksponatów historii sztuki
franciszkańskiej. Faktycznie bowiem, w 1905 r., zgodnie z ustawą
masońską z lipca 1901 r., zostały wystawione na publicznej aukcji
i sprzedane wszystkie przedmioty przechowywane w Muzeum Franciszkańskim.
W końcu roku 1912, po zgromadzeniu eksponatów ocalonych przez br.
Louis-Antoine, muzeum zostało ponownie otwarte w Rzymie, w Kurii
Generalnej przy Via Boncompagni, a następnie, w roku 1927, przeniesione
do Instytutu Historycznego w Asyżu, gdzie dokonano uroczystej jego
inauguracji w dniu 29. XI. 1929 r. Od tamtej chwili Muzeum dzieli
losy Instytutu Historycznego.
|
Muzeum Franciszkańskie nie jest muzeum artystycznym, historycznym
czy archeologicznym, mimo że posiada też liczne eksponaty o wysokiej
jakości artystycznej i dużym walorze historycznym. Zalicza się
jednak do kategorii muzeów wyspecjalizowanych. Poprzez eksponaty
prezentowane w swoich salach Muzeum ukazuje historię Zakonu Franciszkańskiego.
Jakkolwiek pomysł tego muzeum zrodził się w umyśle brata kapucyna,
Założyciel nie ograniczył swojego zbioru do rzeczy związanych
z własną rodziną zakonną. Rozszerzył swoje zainteresowania na
cały Zakon Franciszkański, na jego braci cieszących się opinią
świętości, słynących z zasług dla kultury albo z powodu ich szczególnego
zmysłu społecznego. Zbiory odwołują się przede wszystkim do trzech
głównych gałęzi pierwszego, drugiego i trzeciego Zakonu. Następnie
także do różnych rodzin i reform w łonie całego Zakonu, takich
jak konwentualni, bracia mniejsi, kapucyni, obserwanci, rekolekci,
reformaci i inni. Na ile to było możliwe, Założyciel włączył do
swoich zbiorów franciszkanizm wszystkich narodów, także tych,
gdzie naśladowcy św. Franciszka dotarli jako misjonarze.
Pewna szczególna charakterystyka Muzeum polaga na tym, że dokumentuje
ono sztukę i kulturę franciszkańską na przestrzeni wieków, to
znaczy od XIII aż do XX wieku.
Muzeum Franciszkańskie, które na mocy dekretu włoskiego Ministra
Kultury z 15 września 1965 r. zaliczone zostało do muzeów państwowych
(Muzeum mniejsze, diecezjalne lub zakonne, nr 246), jest otwarte
dla zwiedzających jedynie na ich prośbę.
|