Bracia i wspólnoty lokalne | Wspólnoty regionalne | Wspólnota powszechna

Dla około 11.000 braci obecnych w 99 różnych krajach (grudzień 2002) przynależność do Zakonu Braci Mniejszych Kapucynów polega przede wszystkim na dzieleniu codziennego życia w łonie miejscowej wspólnoty braterskiej.

Nasz zakon liczy ponad 1800 wspólnot lokalnych, złożonych co najmniej z trzech braci. Na ogół liczba członków wspólnot miejscowych mieści się między 5 a 12. Zdarzają się rzadkie przypadki, że liczba ta przekracza 30.

Wspólnota lokalna razem się modli, jada przy wspólnym stole i dzieli obowiązki codziennego życia, a także posługi, które spełnia wobec ludzi, pośród których żyje. Pomoc braterska, wspólnota dóbr i dzielenie się z ludźmi mieszkającymi wokół, to podstawowe aspekty życia we wspólnocie braterskiej.

Koordynacja życia braterskiego powierzona jest "gwardianowi", któremu pomaga wikariusz. Tym niemniej wszyscy bracia biorą udział w organizacji i ubogacaniu życia wspólnotowego przez regularne zebrania i kapituły domowe.

Wspólnoty lokalne tworzą razem sieć wspólnot na określonym terytorium, które stanowi okręg zakonu. Typowy okręg nazywa się prowincją. Tym niemniej, w zależności od różnych kryteriów takich jak liczba braci, czas założenia, stopień rozwoju i zdolność do samodzielności, okręgi mogą być także wiceprowincjami, kustodiami lub delegaturami.

Delegatury stanowią początkowy etap zorganizowanej obecności na danym terytorium. Tak więc wspólnoty, które ją tworzą, zależne są nadal od prowincji, z której bracia pochodzą.

Jednak wspólnoty tworzące kustodie, wiceprowincje lub prowincje posiadają zawsze własny zarząd wybrany na kapitule danego okręgu. Takie kapituły, odbywane co trzy lata, mogą gromadzić albo wszystkich braci z tego okręgu, albo też tylko delegatów wspólnot lokalnych: w okręgu należy wybrać między jedną a drugą formą. Kapituła jest najwyższą władzą w okręgu. Zgodnie z Regułą św. Franciszka i z Konstytucjami Zakonu, obowiązkiem kapituły jest rozpatrywać wszystkie kwestie, które dotyczą życia braterskiego na danym obszarze i wybrać zarząd, który będzie się składał prawie zawsze z "ministra" i czterech "radnych". Tych radnych tradycyjnie nazywa się "definitorami". Minister - albo sługa wspólnoty - i jego radni wybierani są na trzy lata. Co trzy lata muszą być wymieniani przynajmniej dwaj z czterech radnych tego zarządu wspólnoty.

Każda prowincja ma dużą autonomię w organizacji swojego życia i w posługach, które wykonuje. To prowincja odpowiedzialna jest za przyjmowanie kandydatów do naszej formy życia, jak również za ich formację religijną i zakonną.

W naszym Zakonie niektórzy bracia zostają kapłanami po odbyciu formacji wymaganej prze Kościół celem przygotowania do tego zadania. Inni przeżywają integralnie swoje powołanie jako bracia mniejsi, nie przyjmując święceń. Profesja Reguły św. Franciszka i śluby ubóstwa, czystości i posłuszeństwa są tym, co jednoczy ich we wspólnocie. Kapłaństwo nie stwarza między nami różnic. Według terminologii naszego prawa, wszyscy bracia, którzy złożyli profesję wieczystą, mają przez to jednakowe prawa w Zakonie i można ich wybierać do wszystkich urzędów i zadań ustanowionych koniecznych dla dobra wspólnego braci.

Rozmiary prowincji mogą być różne, wahając się faktycznie między mniej niż 30 braćmi, i ponad 300 braćmi. Dla zachowania braterskiej atmosfery i uniknięcia biurokratycznej anonimowości większa prowincja może zdecydować się na podział na regiony mniejsze i tym samym bardziej odpowiednie dla życia na wzór rodziny. Tak samo, kiedy prowincja staje się zbyt mała, aby mogła sama sobą zarządzać i odpowiednio się rozwijać, może się połączyć z inną prowincją celem stworzenia okręgu bardziej żywotnego.

W każdym z większych regionów świata prowincje pogrupowane są w "konferencje". Powyższa struktura regionalna, zorganizowana na podstawie języka, kultury i innych czynników społecznych, umożliwia łatwiejszą współpracę w sektorach wspólnych zainteresowań.