IN NOMINE
DOMINI NOSTRI IESU CHRISTI INCIPIUNT
CONSTITUTIONES
ORDINIS
FRATRUM MINORUM CAPUCCINORUM
CAPUT I
De
vita Fratrum Minorum Capuccinorum
Articulus I
De vita nostra iuxta
Evangelium
1 1Sanctum
Domini nostri Iesu Christi Evangelium est in omne tempus pro
Ecclesia totius vitae principium et pro universo mundo nuntium
salutis.
2 Per illud enim, Spiritus Sancti ductu, Ecclesia
Christum cognoscit eiusque gesta et verba fide suscipit, quae
credentibus spiritus et vita sunt.
3 Sanctus Franciscus, Fraternitatis nostrae fundator,
inde ab initio conversionis suae Evangelium accepit ut vitae
et actionis suae rationem.
4 Ideo in exordio et in fine Regulae observantiam
eius expresse satatuit, et in Testamento asseruit sibi revelatum
esse se debere vivere secundum formam sancti Evangelii.
5 Curemus igitur, cum simus eius filii, ut semper
in Evangelii intellegentia progrediamur.
6 In omnibus vitae adiunctis, Evangelium ut supremam
legem sequamur, verba salutis assidue legamus et, sicut beata
VirgoMaria, in corde conferamus, ut vita nostra magis magisque
iuxta Evangelium informata, per omnia in Cristo crescamus.
2 1
Verus Christi discipulus et insigne vitae christianae exemplar,
sanctus Franciscus suos edocuit Iesu Christi pauperis et humilis
vestigia laete sequi, ut per eum in Spiritu Sancto ad Patrem
ducerentur.
2 Christi amore incensi, ut ei magis conformemur,
eum in incarnationis et curcis exinanitione contemplemur,
et, communi gaudioEucharistiam celebrantes, in paschali mysterio
partes capiamus, gloriam resurrectionis eius praegustantes
donec veniat.
3 Magno animo servemus consilia evangelica, praesertim
ea quae promisimus: castittem Deo dicatam, paupertatem quae
nobis est specialis via salutis, necnon caritativam oboedientiam.
3. 1
Sanctus Franciscus, postquam audivit verba missionis discipulorum,
initium dedit Fraternitati Ordinis Minorum, quae communione
vitae Regnum Dei testificaretur, paenitentiam et pacem exemplo
et verbo praedicans.
2 Ad formam veri discipuli Iesu Christi addiscendam,
quae mirabiliter in illo apparuit, studeamus eum imitari,
eius patrimonium spirituale vita et opere diligenter excolere,
atque cum omnibus cuiusvit temporis hominibus communicare.
3 In hunc finem frequenter legamus vitam scriptaque
tum ipsius sancti Francisci tum filiorum eius, in primis capuccinorum
sanctitate, operositate apostolica et scientia eminentium,
necnon adlios libros, quibus spiritus eius innotescit.
4. 1 Qua Fratres
Minores Capuccini novisse oportet nostrae Fraternitatis indolem
atque proposita, ut vita nostra, recte temporibus accommodata,
sana traditione fratrum nostrorum inspiretur.
2 In primis eos imitari convenit in reditu ad primigeniam
inspirationem, id est ad vitam et regulam Patris nostri Francisci,
per conversionem animi, ita ut Ordo noster semper renovetur.
3 Vestigia eorum sectantes, studeamus priorem partem
vitae orationis, praecipue contemplativae, dare, radicalem
paupertatem sive personalem sive communitariam, simul cum
minoritatis spiritu, colere, necnon vitae austeritatem ac
laetam paenitentiam, in dilectione crucis Domini, praebere,
curando eitam, sub luce signorum temporum, ut novae formae,
a legitimis superioribus approbandae, in hac nostra vita ducenda
inveniantur.
4 Spontaneitatem fraternam inter nos
exercentes, gaudenter conversemur inter pauperes, debiles
et infirmos, vitam ipsorum participantes, atque peculiarem
nostrum ad populum aditum servemus.
5 Dynamismum apostolicum, in spiritu servitii explendum,
variis formis, in primis ope evangelizationis, promoveamus.
5. 1
Regula sancti Francisci ex Evangelio procedens ad vitam evangelicam
impellit.
2 Eius intellegentiae spirituali sedulo incumbamus
atque eam, iuxta monitum ipsius Fundatoris in Testamento expressum,
et secundum spiritum, intentiones evangelicas et exempla sanctitatis
priorum fratrum capuccinorum, simpliciter et pure cum sancta
operatione observare nitamur.
3 Superioribus, una cum fraternitatibus, cordi
sit Regulae cognitionem, amorem et observatiam promovere.
4 Ut ubique terrarum Regula et intentiones legiferi
Patris fideliter servari possint, curent superiores maiores
ut, secundum diversas regiones, culturas et necessitates temporum
et locorum, modi aptiores, etiam pluriformes, ad vitam et
apostolatum fratrum quaerantur.
5 Vera autem pluriformis ratio est illa quae, servata
semper unitate eiusdem genuini spiritus, in communione fraterna
et in moderatoribus obtempartione innititur; quo fit ut evangelcia
libertas in aagendo praebeatur, in primis in eo quod ad vitam
nostram renovandam spectat, ne spiritus exstinguatur.
6. 1 Testamentum
seraphicus Pater ordinavit quando, morti proximus, sacris
stigmatibus ornatus, et plenus Spiritu Sancto, nostram ardentius
exoptabat salute.
2 Illo exprimit ultimam voluntatem suam, atque
transmittit pretiosam spiritus sui hereditatem.
3 Quod nobis datum est, ut Regulam quam professi
sumus perfectius in dies iuxta sensum Ecclesiae observemus.
4 Ideo Testamentum pro prima expositione
spirituali Regulae et eminenti inspiratione vitae nostrae
accipius, iuxta Ordinis nostri traditionem.
7. 1
Constitutionum finis in eo est ut aiutorium praebeant, in
mutatis vitae nostrae adiunctis, ad Regulam melius et perfectius
observandam.
2 In ipsis invenimus securum spiritualis in Christo
enovationis subsidium atque validum auxilium ad vitae consecrationem
perficiendam qua quisque frater Deo se totaliter devovit.
3 Eas, quibus tenemur vi professionis nostrae,
non ut servi sed ut filii observemus, ad Dei amorem super
omnia anhelantes ac Spiritui Sancto nos erudienti aures praebentes,
,gloriae Dei et saluti proximorum intenti.
4 Omnes fratres enixe monentur ut in personale
Regulae, Testamenti et Constitutionum studium incumbant et
intimo eorum spiritu imbuantur.
Articulus II
De vita nostra in Ecclesia
8. 1 Ecclesia, instrumentum salutis et unionis
cum Deo et inter homines, tamquam populus Dei in mundo peregrinans
apparet, qui, a Christo in communione vitae, caritatis et
veritatis constitutus, per Spiritum Sanctum multitudine donorum
seu charismatum ditatur ad renovationem ac ampliorem aedificationem
eiusdem Ecclesiae utilium.
2 In eadem Ecclesia, tanta varietate
charismatum exornata, sanctus Franciscus, Spiritu Sancto afflante,
Fraternitatem religiosam suscitavit eique formam dedit. Ecclesia
auctoritate sua hierarchica eam approbavit et materna cura
protegit, ut signum Christi pauperis, humilis et servitio
hominum praesertim pauperum dediti, super faciem suam clarius
effulgeat.
3 Itemque Ordo Fratrum Minorum Capuccinorum ab
Ecclesia receptus est vi Bullae «Religionis zelus», a papa
Clemente VII die 3 iulii anni 1728 datae.
4 Itaque Ecclesiam summopere diligamus, eius mysterium
meditemur, eiusque vitam et incepta actuose participemus.
9. 1
Ad exemplum sancti Francisci, qui fuit vir catholicus et totus
apostolicus, oboedientiam fidelem Spiritui Christi in Ecclesia
viventi praebeamus.
2 Summo Pontifici, cui religiosi tamquam supremo
supeirori subduntur etiam vi voti oboedientiae, et Collegio
Episcoporum, quod simul cum eo est signum visibile Ecclesiae
unitatis eiusque apostolicitatis, oboedientiam et reverentiam
praestemus.
3 Ubicumque sumus, Ecclesiae particularis bono,
nostra praesentia fraterna et prophetica, conferamus, ,operam
dando ad eius incrementum et progressum.
4 Sub ductu Episcopi dioecesani nostrum servitium
apostolicum, secundum nostrum charisma, populo Dei ac toti
humanae communitati praebeamus.
5 Presbyteros aliosue omnes, qui spiritum et vitam
nobis ministrant, debito honore prosequamur et cum ipsis naviter
operemur.
10. 1
Ministrum generalem, qui ad servitium et utilitatem totius
Fraternitatis est constitutus, utpote successorem sancti Fundatoris
ac vivum vinculum nos cum Ecclesiae auctoritate et inter nos
uniens, diligamus eique corde generoso oboediamus.
2 Alios quoque Fratenitatis ministros nobis a Domino
ut pastores datos, eosdemque depoistarios fiduciae fratrum,
dilectione atque activa et responsabili oboedientia prosequamur,
ut Ecclesiae servitio in spiritu fidei et amore Christi arctius
et securius devinciamur.
11. 1
Sanctus Franciscus ex Patris summi boni adoratione universalis
hausit fraternitatis affectum, quo imaginem Christi primogeniti
et salvatoris in omni creatura intuebatur.
2 Ut filii huius Patris, erga omnes homines sine
ullo discrimine nos sentiamus fratres; necnon, omni creaturae
fraterne obviantes, laudem creationis Deo, a quo bona cuncta
procedunt, assidue offeramus.
3 A Spiritu Sancto eadem vocatione congregati,
communi orationis et activitate, sensum fraternitatis in toto
Ordine et maxime in nostris provincialibus et localibus communitatibus
promoveamus. Eundem sensum colamus erga omenes fratres et
sorores, sive religiosos sive saeculares quei nobiscum unicam
familiam franciscanam efformant.
4 Hae nostra fraternitas evangelica, ut vitae socialis
quasi exemplar et fermetum, homines invitat ad consortia fraterna
inter se fovenda viresque uniendas ad meliorem evolutionem
et liberationem totius personae atque ad genuinum progressum
societatis humanae.
5 Vita nostra fraterna speciale habet momentum
et maiorem acquirit efficaciam testimonii in processu sanae
socializationis et consociationis, quo Deus nos interpellat
ut pro actuatione et incrmento fraternitatis in iustitia et
pace impedamur.
12. 1 Filius Dei, formam servi accipiens, non venit ministrari sed ministrare
et vitam suam dare in salutem omnium.
2 Cupientes conformes fieri imaginis eius, non
maiores esse praesumamus, sed ut minores in omnium servitium
impendamur, maxime eorum qui penuriam et tribulationes patiuntur,
vel etiam eorum qui nos persequuuntur.
3 Libenter ergo vitam nostram fraternam
apud pauperes degamus, eorum aerumnas et humiltatem peramanter
participantes.
4Necessitatibus materialibus et spiritualibus eorum
subvenientes, vita, opere et verbo in eorum promotionem humanam
et christianam incumbamus.
5Sic agentes manifestum facimus spiritum fraternitatis
nostrae in minoritate, simulque fermentum iustitiae, unionis
et pacis efficimus.
13. 1
Ut vocationem nostram evangelicam in Ecclesia et in mundo
cum fructu adimpleamus, vitam apostolicam, in se contemplationem
et actionem complectentem, fideliter ducere studeamus, Iesum
imitantes, qui vitam in oratione et opere salutis incessantger
duxit.
2 Hanc Magistri vitam profitentes, apostoli
a Domino in mundum universum missi, orationi et ministerio
verbi instantes erant.
3Sanctus Franciscus, quamvis loca solitaria praediligeret,
Domini et apostolorum sequens vestigia formam vitae elegit
in se intime unientem orationem et proclamationem nuntii salutis.
4 Idcirco in laude Dei eiusque verbi meditatione
instemus, quo magis magisque ad hoc accendamur ut homines
actuositate nostra ad Dei amorem cum gaudio perducantur.
5 Ita tota nostra orationis vita apostolico spiritu
imbuentur, tota vero actio apostolica orationis spiritu informabitur.
CAPUT II
De iis qui volunt vitam
nostram accipere
Et de fratrum formatione
Articulus I
De vocatione ad vitam
nostram
14. 1 Deus pro sua bonitate omnes christifideles in Ecclesia vocat ad perfectionem
caritatis per diversos status vitae, ut uniuscuiusque sanctitas
et salus mundi promoveantur. 2 Cui vocatione unusquisque
maxima cum libertate responsum amoris dare debet, ita ut dignitas
personae humanae cum voluntate Dei concilietur. 3 Omnes grato
animo laetemur de peculiari gratia vocationis religiosae nobis
divinitus concessa. 4 Vocationi nostrae franciscanae
capuccinae respondentes, testimonium publicum et sociale de
Christi vita iam nunc praesenti et aeterna praebemus, Christum
pauperem et humilem sequimur, nuntium eius hominibus, praesertim
pauperibus, ubique diffundimus. 5 Sic in fraternitate
peregrinantium, corde et opere paenitentium, omnibus hominibus
in spiritu minoritatis et laetitiae servientium, pro Ecclesiae
missione salvifica impendimur.
15. 1 Sollicitudo pro vocationibus oritur praesertim
e fratrum conscientia se vivere et offerre aliis rationem
vitae dotibus humanis et evangelicis ditissimam. Quam vitam
amplectendo candidati Deo hominibusque genuinum servitium
reddentes propriam humanitatem evolvunt. Ut perhibeamus perspicuum
huiusmodi vitae testimonium, continua nostra renovatione opus
est.2 Ad vocationes fovendas omnes fratres actuose
cooperentur ex desiderio consilium Dei exsequendi iuxta nostrum
charisma. 3 Memores sollicitudinis sancti Francisci
videntis incrementum primitivae fraternitatis, omnes fratres,
in primis ministri et singulae fraternitates, potissimum vitae
exemplo, oratione et verbo assiduam gerant curam cognoscendis
et fovendis vocationibus genuinis. 4 Sic Deo cooperamur,
qui vocat et elegit quos vult, atque ad bonum Ecclesiae conferimus.
16. 1 Sedulo promoveantur variae formae curae pastoralis
vocationalis, praesertim in ambitu spiritui nostri Ordinis
magis vicino. 2 Maiores obtinentur effectus ubi
fratres ad promovendam et coordinandam animationem vocationalem
specialiter destinati sunt. Omnes vero fratres, in signum
fecunditatis vitae franciscanae, operam conferant. 3
Ad vocationes fovendas multum iuvat praebere iuvenibus opportunitatem
ad vitam nostram fraternam aliquo modo participandam. Quod
autem optime fit in domibus idoneis in quibus insimul adiumentum
pro personali reflexione offeratur. 4 Ut vocationes
intuitu vitae religiosae recte colantur aptiusque praeparentur,
ministri provinciales, de consensu definitorii et, si opportune
videtur, de consilio Capituli provincialis, peculiaria instituta
erigant, pro regionum et temporum necessitate. 5
Quae ita disponantur secundum sanae paedagogiae normas ut,
institutione scientifica cum humana coniuncta, alumni in consuetudine
cum societate et cum familia vitam christianam ducant, aetati,
spiritui et evolutioni suae convenientem, ex qua vocatio ad
vitam religiosam detegi et foveri possit. 6 Studia ab
alumnis peragenda sic ordinentur oportet ut ipsi ea sine incommodo
alibi prosequi possint.
Articulus II:
De receptione ad vitam
nostram
17. 1
Sanctus Franciscus, de vitae puritate sollicitus, Fraternitatem
suam in magnam multitudinem auctum iri praevidens, simul ineptorum
fratrum numerum metuebat. 2 Cum ergo Fraternitas
virtute potius, caritatis perfectione atque spiritu quam numero
in dies augeri debeat, ii qui vitam nostram amplecti voluerint
serio examinentur et seligantur. 3 Ministri provinciales
diligenter inquirant, utrum qui ad vitam nostram admittendi
sunt, requisita habeant in iure universali et nostro contenta
ad eorum validam et licitam admissionem. Speciatim quae sequuntur
serventur: a) candidati indole sua idonei sint ad fraternum
vitae nostrae evangelicae consortium; b) comprobatum sit eos
frui necessaria sanitate physica et psychica ad vitam nostram
ferendam; c) candidati vita sua ostendant oportet, se firmiter
credere quae credit et tenet sancta mater Ecclesia, atque
praediti sint sensu catholico; d) constet eos praesertim apud
homines sibi consuetudine coniunctos, bonam famam habere;
e) sint debita maturitate et fervida voluntate praediti, compertumque
habeatur eos Ordinem ingredi, ut unice Deo et hominum saluti
sincere serviant, iuxta Regulam ac vitae rationem sancti Francisci
et consuetudines nostras; f) instructi sint iuxta exigentias
suae cuiusque regionis, et spes habeatur fore ut cum fructu
sua propria munia exercere possint; g) praesertim si agatur
de candidatis maturioris aetatis et de iis qui quandam vitae
religiosae experientiam iam habuerunt, omnes utiles notitiae
de eorum vita anteriore colligantur; h) si de admittendis
clericis saecularibus iisve qui in aliud institutum vitae
consecratae, in societatem vitae apostolicae vel in seminarium
admissi fuerint, aut de readmissione alicuius candidati agatur,
praescripta iuris universalis serventur.
18. 1 Christus, sapientissimus magister noster,
respondens adolescenti, qui aeternae salutis adipiscendae
desiderium ostenderat, dixit ut, si perfectus esse vellet,
prius omnia sua venderet et pauperibus erogaret. 2
Quod imitator eius Franciscus non solum in se et in aliis
quos recipiebat docuit atque opere complevit, verum etiam
in Regula servandum praecepit. 3 Ideo ministri
provinciales curent, candidatis qui interiore Christi amore
invitati ad Ordinem nostrum veniunt, praefata sancti Evangelii
verba nota facere et exponere, ut suo tempore ante professionem
perpetuam bonis suis renuntient in favorem potissimum pauperum.
4 Candidati futurae bonorum renuntiationi interius
se praeparent et ad servitium omnium hominum, praesertim pauperum,
se disponant. 5 Fratres vero, iuxta Regulam, quamlibet
occasionem sese ingerendi in haec negotia evitent. 6
Insuper, candidati prompti sint conferre universae fraternitati
intellegentiae et voluntatis vires necnon naturae et gratiae
dona in exsequendis muniis quae in servitium populi Dei accipient.
19. 1 Admittere ad postulatum, novitiatum et professionem,
praeter ministrum generalem, in unaquaque provincia ministri
provincialis est, qui hanc facultatem vicario provinciali,
viceprovinciali et superiori regulari delegare potest. 2
Qui superiores antequam candidatos ad novitiatum admittant,
proprium Consilium aut tres vel quattuor fratres ab eodem
Consilio nominatos consulant; ut autem ad primam professionem
et ad professionem perpetuam admittere possint, consensu sui
Consilii indigent. 3 Si casus fert, consulantur
etiam ii qui in re competentiam specialem habent. 4
In extraordinariis rerum adiunctis, dummodo cum ministro provinciali
communicare nequeant, superior propriae fraternitatis localis
iisdem facultatibus pollet de quibus supra, servatis Constitutionum
praescriptis.
20. 1 Magistri novitiorum est actum seu ritum recipiendi
novitios, quo novitiatus incipit, peragere, nisi minister
provincialis aliter ordinaverit. 2 Profitentium
autem vota nomine Ecclesiae ipse minister provincialis excipit;
potest tamen alium fratrem Ordinis ad hoc delegare. 3
In receptione ad novitiatum et emissione professionis serventur
praescripta liturgica. 4 Professio religiosa ordinarie
intra Missarum sollemnia emittatur, adhibita sequenti formula
a Sancta Sede pro familiis franciscalibus approbata: "Ego,
frater N.N., cum Dominus hanc gratiam mihi dederit ad laudem
Dei, firma voluntate Christi Evangelium perfectius vivendi,
coram fratribus adstantibus, in manibus tuis, Pater N.N. (per
tres annos, per... ann... ; toto tempore vitae meae) voveo
vivere in oboedientia, sine proprio et in castitate secundum
Regulam S. Francisci a Papa Honorio confirmatam et Constitutiones
Ordinis Fratrum Minorum Capuccinorum. Me igitur toto corde
huic Fraternitati trado, ut Spiritus Sancti operatione, intercedente
Beata Maria Virgine Immaculata una cum Patre nostro Francisco
et omnibus Sanctis, fratribusque adiuvantibus, in Dei et Ecclesiae
servitium meam perficiam consecrationem".
21. 1 Ratio et finis trium consiliorum evangelicorum,
quae in professione voto promittuntur, est Christo corde per
gratiam liberato nos consociari in vita casta, paupere et
oboedienti propter Regnum caelorum, vestigia sancti Francisci
sectantes. 2 Evangelicum castitatis consilium propter
Regnum caelorum, quod est signum mundi futuri et fons uberioris
fecunditatis in indiviso corde, obligationem secumfert continentiae
perfectae in caelibatu. 3 Evangelicum paupertatis
consilium ad imitationem Christi, qui cum esset dives egenus
factus est, praeter vitam re et spiritu pauperem, secumfert
dependentiam a superioribus atque limitationem in usu et dispositione
bonorum necnon, post professionem perpetuam, etiam voluntariam
renuntiationem capacitatis acquirendi et possidendi, forma,
quantum fieri potest, etiam iure civili valida. 4
Evangelicum oboedientiae consilium, spiritu fidei et amoris
in sequela Christi usque ad mortem oboedientis promissum,
obligat ad submissionem voluntatis propter Deum erga legitimos
superiores, "in omnibus quae non sunt contraria conscientiae
et Regulae", cum secundum nostras Constitutiones praecipiunt.
Articulus III:
De formatione in genere
22. 1
Formatio est promotio fratrum et fraternitatum ita ut mostra
vita in dies conformior fiat sancto Evangelio et spiritui
franciscano, secundum exigentias locorum et temporum. Quae formatio debet esse continua, per
totam vitam protrahenda cum quoad valores humanos, tum quoad
vitam evangelicam et religiosam. 2 Integra nostra
formatio totam personam respicit, praecipue aspectum psychicum,
religiosum, culturalem et etiam professionalem seu technicum.
Complectitur autem duas phases, quae sunt formatio initialis
et formatio permanens.
23. 1 Omnis formatio praeprimis est operatio Spiritus
Sancti qui ab intus tum formatores tum formandos vivificat.
2 Formatio
activa exigit laboris consortium formandorum, qui principales
auctores et responsabiles proprii incrementi sunt. 3
Omnis frater est simul et per totam vitam formandus et formator,
quia semper et ab omnibus est aliquid discendum et docendum;
hoc principium tanquam programma formationis statuatur et
in praxim vitae perducatur. 4 Vivere ut fratres
minores invicem inter se est pars primordialis vocationis
franciscanae. Inde vita fraterna in processu formationis semper
et ubique exigentia fundamentalis sit. 5 Ut singulae
fraternitates, praesertim quae sunt specifice formativae,
hanc primariam functionem explere possint, necesse est ut
inspirationem et stimulum ex fraternitate hauriant praecipua,
quae est fraternitas provincialis. 6 Quamvis omnes
fratres formatores sint, requiruntur quidam fratres maiore
responsabilitate praediti et ad hoc munus deputati. Inter
quos primi habentur minister provincialis et guardiani, qui
sunt ordinarii animatores et coordinatores processus formationis
fratrum. Dein vero adsunt formatores qualificati, qui hoc
specificum munus assumunt nomine fraternitatis.
24. 1 Ordini praesto sint instrumenta formativa,
specificis proprii charismatis exigentiis respondentia. 2
Cum specialis attentio adhibenda sit fratribus in periodo
formationis initialis, singulae circunscriptiones adaequatas
structuras educativas provideant. 3 Processus educativus
potissimum postulat coetum fratrum responsabilium, qui laborent
criteriis cohaerentibus per totum iter formativum. Qui coetus
congruum totius fraternitatis auxilium habeat. 4
Cum secretariatus et centra formationis magni momenti sint,
sollicita cura habenda est ut colantur et efficacia reddantur.
5 Officium secretariatus generalis formationis
tum superioribus generalibus, tum superioribus diversarum
circumscriptionum praesto sit, adiumenta et informationes
praebens, ut ipsi foveant ea quae ad formationem spectant.
6 Similiter in singulis provinciiis habeatur consilium
formationis et in centris formationis frater speciali responsabilitate
praeditus qui promoveat ea quae ad formationem pertinent.
7 Singulae provinciae vel coetus provinciarum,
iuxta regionum adiuncta, suam propriam habeant rationem formationis,
in qua enuntientur proposita, programmata et itineraria concreta
totius processus formationis fratrum.
Articulus IV:
De initiatione in vitam
nostram
25. 1 Formatio initialis in vitam nostram requirit
necessarias experientias et cognitiones, per quas candidati,
sub ductu formatorum, in vitam franciscanam evangelicam progressive
ingrediuntur. 2 Initiationis tempore candidatorum
formatio, quae elementum humanum et spirituale harmonice coniungit,
sit omnino solida, integra et locorum et temporum necessitatibus
accommodata. 3 Apta adhibeantur media activae educationis,
et in primis exercitium operum et munerum quibus candidati
gradatim ad acquirendum sui dominium et maturitatem psychicam
affectivamque perducuntur. 4 Ratione habita de
eorum peculiari indole et gratia, inducantur in vitam spiritualem,
nutritam verbi divini lectione, actuosa liturgiae participatione,
necnon personali reflexione et oratione, ita ut magis magisque
ad Christum trahantur, qui est via, veritas et vita. 5
Fratres initiandi seriam spiritus franciscani capuccini cognitionem
et usum acquirant per studium tum vitae sancti Francisci eiusque
mentis quoad Regulae observantiam, tum historiae sanarumque
Ordinis nostri traditionum, tum maxime per assimilationem
internam et practicam vitae ad quam vocati sunt. 6
Praesertim vitam fraternam colant tam in communitate quam
cum aliis hominibus, quorum necessitatibus praesto sint occurrere,
ut actuosam consortionem cum Ecclesia in dies perfectius vivere
discant. 7
Specialis fratrum formatio initialis ordinetur iuxta diversa
munia ab eisdem exercenda et secundum peculiaria circunscriptionum
adiuncta et statuta. 8 Omnes initiationis periodi
peragi debent in fraternitatibus ad vitam nostram ducendam
ed ad formationem impertiendam peculiariter idoneis, atque
a ministro provinciali de consensu definitorii ad hunc finem
designatis. Attamen ministro provinciali, consentiente
definitorio, facultas est permittendi ut periodus postulatus
extra fraternitates nostras peragatur. 9 Domus
novitiatus erectio, translatio et suppressio spectant ad ministrum
generalem de consensu definitorii, et per decretum scripto
datum fieri debent. Eadem auctoritas, in casibus particularibus
et ad modum exceptionis, concedere potest ut candidatus in
alia Ordinis domo novitiatum peragat, sub moderamine alicuius
probati religiosi, qui vices magistri novitiorum gerat. 10
Superior maior permittere potest ut novitiorum coetus, per
certa temporis spatia, in alia Ordinis domo, a se designata,
commoretur.
26. 1 Quivis frater, a Deo fraternitati datus,
affert ei gaudium simulque est incitamentum ut nos spiritu
vocationis nostrae innovemur. 2 Toti quidem fraternitati,
quatenus ad eam candidati pertinent, incumbit initiationis
opus. 3 Eius tamen regimen minister provincialis
cum consensu definitorii modo et limitibus a se determinandis,
fratribus commitat, qui sint experientia vitae spiritualis,
fraternae et pastoralis, doctrina, prudentia, discretione
spirituum et cognitone animarum praediti. 4 Magistri
sive postulantium sive novitiorum et professorum ad omnibus
oneribus vacare debent quae candidatorum curam et moderamen
impedire possint. 5 Ubi vero peculiares rationes
id suadeant, eis adiungi possunt socii praesertim in iis quae
ad curam vitae spiritualis et ad forum internum spectant.
27. 1 Tempus formationis initialis incipit a die
quo quis, a ministro provinciali admissus, fraternitatem ingreditur,
et protrahitur usque ad professionem perpetuam. Peragitur
ad normam iuris universalis et nostri proprii. Documentum
conficiatur de hoc ingressu. 2 Ex eo die candidatus,
quoad formationem, vitam et laborem, ut membrum fraternitatis
gradatim, modo a ministro provinciali cum consensu definitorii
determinando, habendus est. 3 Formatio initialis
qua insertio in fraternitatem nostram, postulatum, novitiatum
et postnovitiatum comprehendit.
28. 1 Postulatus est periodus formationis initialis
optionisque sumendae vitae nostrae. Tempus et diversi modi
huius primae periodi a ministro provinciali de consensu definitorii
determinantur. Qua in periodo candidatus vitam nostram cognoscit,
dum fraternitas, ex parte sua, melius cognoscit candidatum
et eius discernere potest vocationem. 2 Formatio
postulantium tendit praesertim ad catechesim fidei perficiendam
et complectitur introductionem in liturgiam, methodum orationis,
instructionem franciscanam et primam laboris apostolici experientiam.
Comprobanda quoque est et promovenda humana, in primis affectiva,
maturitas necnon aptitudo ad evangelice temporum signa discernenda.
29. 1 Novitiatus est periodus intensioris initiationis
et profundioris experientiae vitae evangelicae franciscano-capuccinae
iuxta fundamentales exigentias, et liberam maturamque vitae
religiosae optionem supponit. 2 Regimen novitiorum,
sub auctoritate superiorum maiorum, uni magistro reservatur,
qui frater Ordinis sit et vota perpetua nuncupaverit. 3
Formatio novitii fundatur in valoribus vitae nostrae consecratae,
qui cognoscuntur et vivuntur lumine exempli Christi, intuitionum
evangelicarum sancti Francisci, sanarumque Ordinis traditionum.
4 Rhythmus novitiatus primariis vitae nostrae religiosae
aspectibus respondeat, praesertim ope experientiae specialis
fidei, orationis contemplativae, vitae fraternae, contactus
cum pauperibus et laboris. 5 Novitiatus, ut validus
sit, duodecim menses in ipsa communitate novitiatus peragendos
complecti debet; eius initium et forma a ministro provinciali
cum consensu definitorii determinentur. 6 Absentia a domo novitiatus quae tres
menses, sive continuos sive intermissos, superet, novitiatum
invalidum reddit. Absentia quae quindecim dies superet, suppleri
debet. Insuper cetera iuris universalis circa novitiatum praescripta
sedulo serventur. 7 De novitiatus initio, quo vita
in ipso Ordine incipit, documentum conficiatur.
30. 1 Postnovitiatus est periodus in qua fratres,
in ulteriorem maturationem progredientes, sese ad definitivam
vitae nostrae evangelicae optionem, per professionem perpetuam
sumendam, praeparant. 2 Cum in nostra vocatione
primum locum vita evangelica fraterna teneat etiam in tempore
postnovitiatus eidem prioritas tribuatur. Ideoque eadem formatio
religiosa omnibus fratribus praebeatur, temporis spatio et
modo a ministro provinciali cum consensu definitorii determinatis.
3 Fratres, secundum indolem et gratiam propriam,
incumbant profundiori studio Sacrae Scripturae, theologiae
spiritualis, liturgiae, historiae et spiritualitatis Ordinis,
et exerceant varias formas apostolatus et laboris etiam domestici.
Huiusmodi autem formatio semper fiat sub ratione vitae et
assiduae maturationis personae.
Articulus V:
De professione vitae
nostrae
31. 1 Saepe cogitemus quanta sit professionis
religiosae gratia. 2 Per eam enim, novo et peculiari
titulo, amplectimur vitam ad Dei honorem et servitium, qua
ad perfectionem caritatis impellimur atque, divino obsequio
firmiter intimiusque consecrati, repraesentamus Christum cum
sponsa Ecclesia indissolubili vinculo coniunctum. 3
Ut in hac consecratione uberiorem baptismalis gratiae fructum
percipiamus, ad consiliorum evangelicorum exsecutionem secundum
Regulam et Constitutiones nos obligamus. 4 Ita
ab impedimentis liberari intendimus quae a caritate perfecta,
spirituali libertate et divini cultus perfectione retrahere
possunt.5 Per professionem denique, dum in vita
Ecclesiae peculiari dono divino fruimur, nostro testimonio
missionem eius salvificam adiuvamus. 6 Exhortamur
igitur fratres, ut magna diligentia ad eandem se praeparent
spiritualibus exercitiis, intensa vita sacramentali, praesertim
eucharistica, et ferventi oratione. Quod intensius et peculiari
modo ante professionem perpetuam fiat.
32. 1 Expleto novitiatu et idoneitate novitii probata,
emittitur professio temporaria votorum ad tempus a ministro
provinciali cum ipso novitio determinandum usque ad professionem
perpetuam sponte renovanda. Quodsi dubium supersit de idoneitate
potest probationis tempus a ministro provinciali, non tamen
ultra sex menses, prorogari. Si vero idoneus non iudicetur,
dimittatur. 2 Tempus huiusmodi professionis ex
se neque triennio brevius neque sexennio longius sit, prorogari
autem potest, si opportunum videatur, ita tamen ut totum tempus
quo frater votis temporariis adstringitur non superet novennium.
3 Professio perpetua, si frater idoneus iudicetur
et sponte petat, emittitur tempore, quod a ministro provinciali
determinatur audito ipso profitente, salva integritate trienni
professionis temporariae et nunquam ante vigesimum primum
aetatis annum completum. Per eam candidatus definitive incorporatur
Fraternitati cum omnibus iuribus et obligationibus, ad normam
Constitutionum. 4 Expleto professionis tempore,
frater discedere potest et, si iustae causae adfuerint, a
competenti superiore maiore, audito suo consilio, a subsequenti
professione emittenda excludi potest. 5 Cetera
iuris universalis praescripta quae ad professionem spectant,
speciatim circa bonorum propriorum dispositionem ante professionem
temporariam et perpetuam, serventur.
33. 1 In primae professionis ritu habitus religiosus
traditur, etsi prius vestes probationis susceptae fuerint.
Memores simus
vestes quas induimus debere esse signum et consecrationis
Deo et nostrae minoritatis et fraternitatis. 2
Christum induti mitem et humilem, minores simus non ficti,
sed vere tales et corde et ore et opere. 3 Humilitatis
signa quae fratres externe deferunt, ad animarum salutem parum
conferunt, nisi ipsi humilitatis spiritu animentur. 4
Itaque ad exemplum sancti Francisci, omnibus contendamus viribus
boni fieri, non tantum videri, idem esse lingua et vita, foris
et intus, atque nosmetipsos, iuxta Regulae monitum, omnibus
minores aestimantes, ceteros honore praeveniamus. 5
Habitus noster, iuxta Regulam et usum Ordinis, constat tunica
cum caputio castanei coloris, cingulo et sandaliis, vel, iusta
de causa, calceamentis. 6 Fratres,
insignum suae consecrationis et in testimonium paupertatis,
habitum Ordinis ferant. Pluriformitatis norma quoad consuetudinem
barbam deferendi valet.
34. 1 Fraternitas localis, statutis a ministro
provinciali cum consilio definitorii temporibus, post praeviam
informationem magistri colloquium et reflexionem communem
instituat de idoneitate candidatorum, necnon de sua erga candidatos
agendi ratione. 2 Tempore novitiatus et ante professionem
perpetuam, fratres perpetuo professi, qui quattuor mensibus
in respectiva fraternitate commorati sunt, etiam suffragio
consultivo suum iudicium exprimant, modo a ministro provinciali
determinando. 3 Nec fratres a votis temporariis
praetermittantur, qui mentem suam aperiant, quin tamen suffragium
ferant. 4 De unoquoque huiusmodi conventu necnon
de exitu votationum, si quae factae sint, relatio mittatur
ad ministrum provincialem.
35. 1 Insuper documentum emissae professionis,
tam temporariae quam perpetuae, una cum indicatione aetatis
ceterisque necessariis adiunctis conficiatur, subscriptum
ab ipso profitente, ab eo coram quo professio emissa est,
necnon a duobus testibus. 2 Hoc vero documentum, cum aliis ab Ecclesia praescriptis, diligenter servetur
in archivo provinciali; notetur etiam a ministro provinciali
in libro professionum, in archivo asservando. 3
Quod si agatur de professione perpetua, minister provincialis
profitentis parochum loci baptismatis, de eadem certiorem
reddat.
36. Ministro provinciali et etiam, ex mandato speciali, aliis
de quibus fui sermo in numero 19, facultas est dimittendi
postulantem aut novitium quem ad vitam nostram ineptum iudicent.
2 Ex gravi causa, quae dilationem non patiatur,
eandem facultatem habet magister sive novitiorum sive postulantium,
tamen cum consensu Consilii fraternitatis. Qua de re statim
certior fiat minister provincialis. 3 Minister
generalis cum consensu definitorii fratri vota temporaria
professo, id gravi de causa petenti, concedere potest indultum
discedendi, quod ipso iure secumfert dispensationem a votis
necnon ab omnibus obligationibus ex professione ortis. 4
In ceteris quae ad transitum ad aliud institutum vitae consecratae
aut ad societatem vitae apostolicae, ad egressum ab Ordine
et ad dimissionem fratris post emissionem professionis tam
temporariae quam perpetuae spectant, praescripta iuris universalis
Ecclesiae serventur.
Articulus VI:
De formatione speciali
37. 1
Scribit sanctus Franciscus in Testamento: qui nesciunt laborare,
discant. 2 Quod
monitum in dies nobis sensum novum et urgentiorem ostendit.
Vix enim labor convenienter peragi potest quin formatio specialis
et adaequatae acquiratur. 3 Ordinis est omnem fratrem
adiuvare ut propriam suam gratiam laborandi evolvat. Sic,
laborem exercentes, fratres in vocatione ad invicem confortantur
et harmonia vitae fraternae fovetur. 4 Singuli
fratres secundum suas dotes formentur pro diversis muniis
exercendis. Ideo alii artes et officia technica addiscant,
alii vero studiis pastoralibus vel scientificis, praesertim
sacris operam navent.
38. 1 Omnes tamen fratres, Domino servientes in
minoritate, attendant quod super omnia desiderare debent habere
spiritum Domini et sanctam eius operationem. 2 Curent igitur
fratres ut, dum habiles manibus evadunt et solide mentibus
instruuntur, in peculiari gratia laborandi competentes simul
et sancti sint. 3 Formationi speciali dent operam
in spiritu abnegationis et disciplinae, secundum vires ingenii
sui, ut promotione personae et cultura mentis ad bonum commune
Ordinis, Ecclesiae et societatis humanae conferant. 4 Studia, illuminata ac vivificata Christi
caritate, indoli vitae nostrae omnino consona sint. 5
Ideo fratres in studiis peragendis corda et mentes ita excolant
ut secundum intentionem sancti Francisci in vocatione progrediantur;
nam formatio ad quodcumque laboris genus est pars integralis
vitae nostrae religiosae.
39. 1 Fratres qui ad ordines sacros vocantur, institui
debent secundum normas ab Ecclesia latas, ratione habita indolis
fraternitatis nostrae. Ad sacrorum ordinum vero susceptionem
consensus ministri provincialis eiusque definitorii requiritur.
2 Eadem cura in unaquaque provincia provideatur
de aliorum fratrum formatione intellectuali, apostolica et
technica iuxta singulorum munia. 3 Formatio in
philosophicis et theologicis disciplinis, praesertim iuxta
franciscanam doctrinam tradita, concordi ratione conspiret
ad mysterium Christi mentibus per gradus aperiendum. 4
Pastoralis sollicitudo, in Ordine nostro apostolico, integram
formationem ita pervadat ut omnes fratres, pro uniuscuiusque
facultate, Regnum Dei, sicut Domini nostri Iesu Christi discipuli
et prophetae, opere et verbo annuntiare valeant, ratione habita
de pastoralibus necessitatibus regionum necnon de munere missionali
et oecumenico Ecclesiae. 5 Ministri provinciales
de consensu definitorii sedes ad fratrum specialem formationem
rite instaurandam in provinciis erigant; vel aliter provideant,
praesertim per collaborationem inter provincias vel inter
familias franciscanas, quatenus locorum adiuncta id permittunt.
6 Si autem fratres in periodo formationis initialis,
secundum condiciones et exigentias regionis et provinciae,
centra institutionis extra Ordinem frequentant, semper et
quidem accurate formatio religiosa franciscano-capuccina supplenda
est. 7 Ministri provinciales curent ut fratres
apti in institutis, facultatibus et universitatibus peculiari
modo praeparentur in scientiis sacris, necnon in aliis, et
in artibus et officiis, prout opportunum apparebit ad servitium
Ecclesiae et Ordinis.
40. 1 Formatores conscii sint fratres formandos
esse auctores praecipuos acquirendae formationis, cuius responsabilitas
his praeprimis incumbit in fidenti collaboratione cum formatoribus.
2 In methodo docendi, in colloquiis cum alumnis,
in exercitationibus active ducendis, curent formatores ut
fratres formandi culturam vivam et cohaerentem acquirant.
3 Lectionibus vero parandis et tradendis diligentem
curam adhibeant sub Ecclesiae magisteri ductu, suarum disciplinarum
progressui studeant eiusque postulatis lectiones suas accomodent.
4 Commendatur denique ut inquisitionibus operibusque
scientificis, praesertim de re franciscana, exarandis et in
vulgus edendis vires suas impendant; ad quod eis et aliis
fratribus subsidia praebere possunt Instituta Franciscana
ab Ordine promota. 5 Praeter bibliothecam centralem
vel regionalem, quae valde commendatur, in omnibus domibus
nostris habeatur bibliotheca communis, quae sit ad uniuscuiusque
fraternitatis necessitates convenienter instructa. Accessus
ad bibliothecas nostras ubi fieri potest, etiam extraneis
pateat, servatis tamen debitis cautelis.
Articulus VII:
De formatione permanenti
41. 1
Formatio permanens est renovationis personalis ac communitariae
et cohaerentis structurarum accommodationis processus, per
quem idonei reddimur semper vocationem nostram vivendi secundum
Evangelium in condicionibus quae reapse cotidie habentur.
2 Etsi totam personam modo unitario involvit, formatio
permanens duplicem habet aspectum: spiritualem conversionem
per continuum reditum ad fontes vitae christianae atque primigenium
Ordinis spiritum eorumque aptationem ad tempora; necnon renovationem
culturalem et professionalem per quasi-technicam temporum
condicionibus accommodationem. Quae omnia maiori nostrae vocationis
fidelitati prosunt.
42. 1 Frater qui tempus formationis initialis absolvit,
se plene instructum pro tota vita sua aestimare haud potest.
Ideo formatio permanens omnibus fratribus destinatur. 2
Procul dubio et prae ceteris singulorum fratrum officium et
ius est ut propriae formationi permanenti incumbant, cum formatio
permanens aliud non sit nisi continua vocationis nostrae exsecutio.
3 Simul autem huiusmodi formatio perspicienda est
tamquam ordinarium et pastorale officium omnium superiorum.
43. 1 In unaquaque provincia normae peculiares
formationem permanentem respicientes emanentur, iuxta diversa
loca et condiciones personarum et temporum. 2 Programa
sit organicum, dynamicum et completum, amplectens totam vitam
religiosam in luce Evangelii et spiritus fraternitatis. 3
Vitae cotidianae consuetudo formationi permanenti valde favet.
Revera prima formationis schola est cotidiana experientia
vitae religiosae, in normali rhythmo orationis, reflexionis,
conviventiae et laboris. 4 Praeterea valde commendantur
media seu subsidia extraordinaria, videlicet nova vel renovata
formationis permanentis incepta, ope fraternitatum localium
et provincialium, in ambitu singularum provinciarum vel regionum
vel Conferentiarum superiorum maiorum existentium. 5
Collegium nostrum internationale Romae erectum commendatur
ad fovendum spiritum fraternitatis in toto Ordine, ad peragendam
formationem et ad culturam franciscanam promovendam.
44. 1 Unusquisque frater sedulo curet ut vocatione
franciscano-capuccina, qua a Deo vocatus est, digne ambulet.
2 Unde omnes donum religiosae vocationis atque
perseverantiae nobis ceterisque conemur servare atque firmare
cooperatione fideli, prudenti vigilantia atque oratione constanti.
3 Caveamus etiam, fratres, ne in cordis apostasiam
incidamus, quae habetur cum quis, ob teporem sub aspectu religioso
exteriore, cor mundanum gerit atque a vocationis suae spiritu
affectuque recedit, et huius mundi spiritui superbiae ac voluptatis
paret; sed, memores apostolici dicti "nolite conformari
huic saeculo", quidquid peccatum sapit atque vitam religiosam
enervat fugiamus. 4 Contendamus igitur ut, postquam
mundum dimisimus, nihil aliud desideremus, nihil aliud velimus,
nihil aliud delectet nos, nisi sequi spiritum Domini et eius
sanctam operationem atque semper placere ipsi, ut fratres
et pauperes revera simus, mites, sanctitatis sitientes, misericordes,
mundi corde, tales denique, per quos mundus pacem et bonitatem
Dei cognoscat.
CAPUT III
De fratrum vita orationis
45. 1
Oratio ad Deum, ut respiratio amoris, initium sumit a motione
Spiritus Sancti qua homo interior voci Dei ad cor loquentis
attendit. 2 Deus enim, qui prior nos dilexit, multis
modis nobis loquitur: in omnibus creaturis, in signis temporum,
in vita hominum, in corde nostro et praecipue per Verbum suum
in historia salutis. 3 In oratione, Deo nos alloquenti
respondentes, plenitudinem consequimur in quantum ab amore
proprio eximus et in communione cum Deo et hominibus in Christum
Deum-Hominem transimus. 4 Ipse enim Christus est
vita, oratio et operatio nostra. 5 Propterea tunc
vere filiale colloquium prosequimur cum Patre, quando Christum
vivimus et in eius Spiritu oramus, qui clamat in corde nostro:
Abba Pater! 6 Per professionem consiliorum evangelicorum
ad obsequium divinum intimius consecrati, contendamus in libertate
spiritus hanc orationis vitam fideliter et constanter prosequi.
7 Spiritum ergo sanctae orationis et devotionis,
cui cetera temporalia deservire debent, summopere colamus,
ita ut veri sectatores efficiamur sancti Francisci, qui non
tam orans quam totus oratio factus visus est. 8
Spiritum Domini et sanctam eius operationem super omnia desiderantes,
orando semper Deum puro corde, testimonium authenticae orationis
hominibus ita reddamus ut omnes, in facie nostra et in vita
fraternitatum nostrarum, bonitatem et benignitatem Dei in
mundo praesentis videant et sentiant.
46. 1 Oratio nostra sit manifestatio peculiaris
vocationis nostrae fratrum minorum. 2 Tunc qua
fratres vere oramus cum in nomine Christi congregamur, in
mutua dilectione, ita ut Dominus reapse sit in medio nostri.
3 Et tunc qua minores vere oramus, quando cum Christo
paupere et humili vivimus, clamorem pauperum Patri porrigentes
eorumque condicionem vitae effective participantes. 4
Sicut prophetae, psalmistae et ipse Christus nos docuerunt,
oratio nostra non evadat a realitate, sed, exemplo sancti
FRancisci, qui Dominum in leproso invenit, magis in dies incarnetur
in condicionibus vitae, in historiae eventibus, in religiositate
populari et in peculiari regionum cultura. 5 Sic
oratio et operatio ab uno eodemque Spiritu Domini inspiratae,
quin inter sese opponantur, ad invicem complentur. 6 Oratio franciscana
est affectiva, seu oratio cordis, quae nos ad intimam Dei
experientiam ducit. Cum Deum summum bonum, a quo omne bonum
procedit, contemplamur, e cordibus nostris erumpant oportet
adoratio, gratiarum actio, admiratio et laus. 7
Christum intuentes in omnibus creaturis, per mundum eamus
pacem et paenitentiam annuntiantes, omnes invitantes ad laudes
Dei, qua testes eius amoris.
47. 1 Baptismate et professione religiosa ad servitium
Dei consecrati, maxime aestimemus sacram Liturgiam, quae est
Iesu Christi exercitatio sacerdotalis muneris et omnis actionis
Ecclesiae culmen et christianae vitae fons; ac studeamus ex
ea personalem et fraternam vitam spiritualem alere atque christifidelibus
eiusdem thesauros adaperire. 2 Idcirco permagni
habeamus Eucharistiae mysterium et Officium divinum, quae
sanctus Franciscus voluit ut totam fraternitatis vitam informarent.
3 Ad hunc finem multum proderit in fraternitatibus
designare fratres ad praeparandas actiones liturgicas, ut
hae in fidelitate erga normas liturgicas et, iuxta earundem
spiritum, cum creativitate et spontaneitate magis in dies
renoventur. 4 Fratres quoad ritum se accomodent
praescriptis quae pro illa regione, ubi morantur, auctoritas
ecclesiastica competens ediderit.
48. 1 Sacrificium eucharisticum, in quo Iesu Christi
paschale mysterium celebramus donec ipse veniat, plene, conscie
et actuose participemus nihil de nobis retinentes, ut nos
totos recipiat qui se nobis totum exhibet. 2 Quo
melius appareat nos in fractione panis eucharistici ad communionem
et cum Christo et inter nos elevari, in fraternitatibus nostris
celebretur cotidie missa communitatis. Ubi hoc cotidie fieri
nequit, saltem periodice celebretur et ab omnibus fratribus
participetur. 3 Ad manifestandam autem sacrificii,
sacerdotii et fraternitatis unitatem, ubi singularis celebratio
necessaria non est, laudabiliter concelebretur. 4
Eucharistia, in qua sub speciebus consecratis ipse Dominus
Iesus Christus praesens nobis adest, in oratoriis vel ecclesiis
nostris asservetur loco et modo praecellenti. 5
Exemplo sancti Francisci Iesum Christum in Eucharistia praesentem
super omnia veneremur, cum eo nosmetipsos nostrasque actiones
Deo Patri offeramus, et coram ipso, centro spirituali fraternitatis,
frequenter devotas preces fundamus.
49. 1 In sacrificii eucharistici celebratione et
in nostris precibus, conscii sensus catholici sancti Francisci,
Deum obsecremus pro sancta matre Ecclesia, pro iis qui nos
in potestate regunt, pro omnibus hominibus totiusque mundi
salute, speciali autem modo pro universa familia franciscana
et pro benefactoribus; necnon pio caritatis affectu omnes
defuntos Deo commendemus. 2 Quoad suffragia statuitur: adveniente
obitu Romani Pontificis, ministri generalis et ex-ministri
generalis, ab unaquaque fraternitate celebretur missa pro
defunctis. Idem fiat pro definitoribus et ex-definitoribus
generalibus in singulis fraternitatibus illius coetus ad quem
pertinebant. 3 Ad Capitulum provinciale spectat
statuere de suffragiis peragendis pro ministris et ex-ministris
provincialibus, pro fratribus, pro parentibus et benefactoribus.
4 Quolibet anno, post sollemnitatem sancti Francisci,
celebretur ab omnibus fraternitatibus nostris commemoratio
pro universis fratribus et benefactoribus defunctis.
50. 1 Ecclesia non tantum Eucharistiam celebrando,
sed etiam aliis modis, praesertim Liturgiam Horarum persolvendo,
se ipsam in carmine laudis et precatione intercessionis Christo
consociat et nobis tale munus iniungit. 2 Itaque
tota fraternitas, Christi nomine, cotidie ad Liturgiam Horarum
in communi celebrandam congregetur. Ubi haec integra fieri
nequit, Laudes et Vesperae minimum in communi celebrentur.
3 Insuper suadetur ut idem faciant fratres ubicumque
sint aut se invenerint; ac, iuxta locorum adiuncta, Liturgia
Horarum cum fidelibus celebretur. 4 Capitulum locale,
approbante superiore maiore, sic disponat horarium domus et
laboris, ut cursus diei per laudem Dei consecretur, rite ratione
habita etiam specialium adiunctorum personarum, temporum et
culturarum. 5 Qui Liturgiam Horarum in communi
celebrare nequeunt, memores sint se etiam in recitatione privata
spiritualiter cum tota Ecclesia et praesertim cum fratribus
coniungi; hac eadem profunda intentione orent illi fratres
qui privatim Officium orationis dominicae dicunt iuxta Regulam.
51. 1 In Liturgia Horarum Deum alloquimur eius
verbis ex Scriptura desumptis, et ipse Deus verbo suo nobis
obviam venit et sermonem nobis confert. 2 Ut verbum
Dei altius corda nostra penetret et totam vitam nostram efficacius
informet, Liturgia Horarum sit viva et actuosa, laudabiliter
cum intervallis silentii, quae magnopere conferunt ad consciam
et proficuam celebrationem. 3 Ad imitationem sancti
Francisci, qui saepe cantu et concentu affectus suos exprimebat,
actiones liturgicae, saltem diebus festis, quantum fieri potest,
cantu celebrentur. 4 Fratres non tam attendant
melodiam vocis quam potius consonantiam mentis, ut vox concordet
menti, mens vero concordet Deo.
52. 1 Servemus et promoveamus spiritum illum contemplativum
qui e vita sancti Francisci maiorumque nostrorum elucet. Igitur
ampliorem locum ei tribuamus fovendo orationem mentalem. 2
Probata oratio mentalis nos ad spiritum verae adorationis
ducit, intime cum Christo iungit atque sacrae liturgiae in
vita spirituali continuatam praebet efficaciam. 3
Ne autem orationis spiritus unquam in nobis tepescat, sed
in dies magis accendatur, in vita nostra huic exercitio cotidie
incumbere debemus. 4 Superiores
et alii, quibus cura vitae spiritualis est commissa, laborent
ut omnes fratres in orationis mentalis notitia et usu progrediantur.
5 Fratres vero spiritum orationis et orationem
ipsam e genuinis spiritualitatis christianae et franciscanae
fontibus hauriant, ut eminentem scientiam Iesu Christi ediscant.
6 Oratio mentalis est magistra spiritualis fratrum,
qui, si veri et spirituales fratres minores sunt, iugiter
interius orant. Orare enim nihil aliud est quam corde Deum
alloqui et, revera, non orat qui ore dumtaxat cum Deo loquitur.
Atque idcirco unusquisque mentali orationi vel contemplationi
operam dare et, secundum Christi optimi magistri doctrinam,
in spiritu et veritate aeternum Patrem adorare nitatur, sollicita
cura studens magis illuminare mentem affectumque accendere
quam depromere verba.
53. 1 Primatus spiritus et vitae orationis omnino
in effectum perducatur sive a fraternitatibus sive a singulis
fratribus, ubicumque degunt, sicut a verbis et ab exemplo
sancti Francisci necnon a sana traditione capuccina exigitur.
2 Maximi momenti
est formare conscientiam de necessitate vitali personaliter
orandi. Sibi quisque frater, quacumque in parte versatur,
sumat tempus sufficiens cotidie ad orationem mentalem v.g.,
integram horam. 3 Capitula provincialia et localia
provideant ut omnes fratres habeant illud tempus necessarium
ad orationem mentalem, sive in communi sive privatim peragendam.
4 Fraternitas localis in Capitulis se interpellet
circa orationem communitariam et personalem fratrum. Fratres,
in primis superiores, pro eorum munere pastorali, responsabiles
se sentiant ad invicem in vita orationis animanda. 5
Qua discipuli Christi, licet pauperes et fragiles, adeo orationi
instemus ut ad orandum nobiscum invitari possint illi qui
Dominum sincere quaerunt. 6 Summopere colamus spiritum
et promotionem orationis, praesertim interioris, in populo
Dei, quod inde ab initio fuit charisma Fraternitatis nostrae
Capuccinorum et, historia teste, germen genuinae renovationis.
54. 1 Qua filii Dei, sinamus nos manu duci a Spiritu
Sancto in oratione, ut nos in dies crescere faciat in communione
cum Patre et cum fratribus. 2 Mysteria humanitatis
Christi, praesertim Nativitatis et Passionis, in quibus sanctus
Franciscus amorem et humilitatem Domini mirabatur, in spiritu
sancti Evangelii modo speciali recolamus et fidelibus praedicemus.
3 Deiparam Mariam Virginem sine labe conceptam,
filiam et ancillam Patris, matrem Filii ac sponsam Spiritus
Sancti, Ecclesiam factam iuxta verba sancti Francisci, peculiariter
veneremur, praesertim cultu liturgico et rosario mariano,
et eius devotionem in populo promoveamus. Ipsa enim est mater
nostra et advocata, patrona Ordinis nostri, paupertatis et
passionis Filii sui socia, et, experitantia teste, via ad
spiritum Christi pauperis et crucifixi attingendum. 4
Itemque e traditione antiqua beatum Ioseph eius sponsum pie
colamus. 5 Venerationem sancti Patris Francisci,
formae minorum, necnon sanctorum praesertim nostrorum, secundum
consuetudinem locorum foveamus et promoveamus, eo tamen sensu,
ut huiusmodi veneratio sacrae liturgiae spiritui semper congruat.
55. 1 Ad vitam nostram religiosam continuo renovandam,
omnes fratres quotannis peragant exercitia spiritualia, necnon
alia periodica intervalla recollectionis habeantur, quae interdum
laudabiliter, pro diversitate munerum, vario modo ordinentur.
2 Ad hunc finem superiores provideant unicuique,
etiam iis qui extra domum degunt, necessarium tempus et opportunitatem.
56. 1 Omnis fraternitas debet esse revera fraternitas
orans. Cui fini prodest, secundum multiformem Dei gratiam,
promovere, sive in provinciis sive in regionibus, fraternitates
recollectionis et contemplationis, in quibus fratres per aliquod
tempus se dedicare possint spiritui et vitae orationis, sicut
Deus eis dederit. 2 Fratres isti, in communione
cum fraternitate provinciali, memores sint eorum quae sanctus
Franciscus scripsit pro iis qui in eremitoriis religiose vivere
volunt. 3 Capituli provincialis vel Conferentiae
superiorum maiorum erit de huiusmodi fraternitatum diiudicare
et de earum regimine providere.
57. 1 Silentium, quod est fidelis spiritus interioris
custodia et a caritate in vita communi exigitur, in omnibus
fraternitatibus nostris magni fiat ad servandam vitam orationis,
studii et reflexionis. 2 Capituli localis est in
nostris fraternitatibus auram orationis et recollectionis
tueri, ea arcendo quae eiusmodi auram impediunt.
58. 1 Lectio Sacrae Scripturae et aliorum librorum
spiritualium est medium efficax ad nutriendam veram devotionem
et ad fovendam experientiam Dei. Pro qua lectione singuli
fratres sufficiens temporis spatium sibi sumant. 2
Ut prae oculis mentis semper habeamus viam et vitam quam professi
sumus, in unaquaque provincia normae edantur circa publicam
lectionem Sacrae Scripturae, Regulae, Testamenti et Constitutionum
et circa renovationem professionis in communi.
CAPUT IV
De vita nostra in paupertate
Articulus I:
De nostro proposito
paupertatis
59. 1
Iesus Christus, Filius Dei, omnia recipiens a Patre et cum
Patre omnia communicans in Spiritu, evangelizare pauperibus
missus est. Propter
nos egenus et in similitudinem hominum factus est, cum esset
dives, ut illius inopia divites essemus. 2 A nativitate
in praesepio usque ad mortem in cruce amavit pauperes, et
amorem Patris eos quaerentis testificabatur in discipulorum
exemplum. 3 Ecclesia paupertatem voluntariam qua
signum sequelae Christi intellegit, speciatim in religiosis,
et sanctum Franciscum proponit tanquam imaginem propheticam
paupertatis evangelicae. 4 Paupertate nostra propter
Regnum Dei participamus habitudinem Christi filialem erga
Patrem et eius condicionem fratris et servi inter homines.
5 Evangelica paupertas complectitur disponibilitatem
in amore, conformitatem cum Christo paupere et crucifixo qui
venit ministrare, et inducit ad solidarietatem cum parvulis
huius mundi. 6 Naturae et gratiae dona velut nobismetipsis
data non nobis appropriemus, sed conemur ea in profectum populi
Dei plane conferre. 7 Bonis temporalibus
cum gratitudine utamur, ea cum indigentibus participantes,
simulque testimonium perhibentes recti usus rerum hominibus
eas cupide appetentibus. 8 Pauperibus revera annuntiabimus
Deum ipsum esse cum eis, quatenus erimus eorum sortis participes.
60. 1 Cum paupertas evangelica permagnum propositum
nostrae rationis vitae sit, in Capitulis sive generalibus
sive provincialibus sive localibus, deliberemus de modo eam
in dies fidelius servandi formis cursui temporis congruentibus
ideoque semper reformandis. 2 Peculiari modo tractetur
in Capitulis de usu sociali bonorum fraternitatibus creditorum,
sive pecuniarum sive domorum sive praediorum, quae libenter
ad commodum hominum impendamus. 3 Etenim paupertas
nostra individualis et communitaria ut authentica sit, debet
esse manifestatio paupertatis interioris quae iam non interpretatione
indigeat. 4 Paupertas sobriam et simplicem vitae
rationem exigit, utputa in vestitu, in cibu, in habitaculis,
et cuiuscumque formae potentiae socialis, politicae vel ecclesiasticae
renuntiationem. 5 Conscia solidarietate vivamus
cum innumerabilibus pauperibus orbis terrae, et labore nostro
apostolico inducamus populum praesertim christianum ad opera
iustititae et caritatis ad populorum progressionem promovendam.
6 Laude digni sunt, qui in peculiaribus regionis
adiunctis vivendo cum pauperibus, eorum condiciones et aspirationes
participantes, eos ad evolutionem socialem et culturalem atque
spem eschatologicam impellunt.
61. 1 Vitam communem servemus, et ea, quae singulis
conferuntur, libenter inter nos communicemus. 2
Bona omnia, etiam salaria et pensiones, subventiones et assecurationes,
quae quovis modo nobis obveniunt, in usum fraternitatis conferantur,
ita ut singuli ab ea eundem victum, vestitum aliaque necessaria
accipiant. 3 Superiores in paupertate servanda
fratribus exemplo praeluceant atque eiusdem observantiam apud
eos promoveant.
Articulus II:
De paupertate circa
bona et pecuniam
62. 1 Paupertatem quam promisimus observemus, memores
mentis et verborum sancti Francisci: "Fratres nihil sibi
approprient, nec domum nec locum nec aliquam rem". 2
Igitur, tanquam peregrini et advenae in hoc saeculo, dum sumus
in via ad terram viventium, in paupertate et humilitate Domino
famulemur. 3 Bonis temporalibus utamur ad necessitates
vitae, apostolatus, caritatis, maxime erga pauperes. 4
Superiores, per se vel per alios, possunt actus civiles circa
bona temporalia ponere, si et quatenus hoc necessarium sit
pro fratribus vel operibus nobis commissis. 5 Superiores
maiores designent personas physicas vel iuridicas, quarum
nomine bona nobis concredita coram lege civili inscribantur.
63. 1 Ut aeterni Patris filii, anxia sollicitudine
seposita, confidentiam in divinam providentiam ponamus, nosque
bonitati eius infinitae concredamus. 2 Ideo bonis,
etiam ad victum necessariis, ne immoderate provideamus. 3
Media et subsidia ad necessitates vitae et apostolatus, praesertim
nostrum ipsorum labore, acquiramus. 4 His deficientibus,
iuxta leges Ecclesiae universalis et particularis, confidenter
ad mensam Domini recurramus; ita tamen, ut dum stipem ab hominibus
quaerimus, illis testimonium paupertatis, fraternitatis et
franciscanae laetitiae praebeamus.
64. 1 Sanctus Franciscus, pro suo proprio charismate
paupertatis et minoritatis in Ecclesia, praecepit suis, ne
ullo modo pecuniam reciperent, utpote signum divitiarum, periculum
avaritiae et instrumentum potentiae ac dominationis in mundo.
2 Cum vero, ob mutata tempora, usus pecuniae necessarius
sit, fratres, volentes Patris intentionem adimplere, pecunia
utantur tantum ut instrumento ordinario commutationis et vitae
socialis etiam pauperibus necessario, et ad normam Constitutionum.
65. 1 Superiores, quibus competit vi muneris sollicitam
gerere curam de necessitatibus fratrum, utantur pecunia ad
necessaria vitae, atque ad opera apostolatus et caritatis.
2 Ob easdem rationes alii quoque fratres, cum licentia
superioris, pecunia uti possunt cum obligatione rationem reddendi.
3 Omnibus autem, sive superioribus, sive fratribus,
usus pecuniae semper talis esse debet ut modum vere pauperibus
congruentem non excedat. 4 Ad paupertatem servandam
fratres absque licentia ne adeant amicos, parentes, propinquos,
pecuniam aliasque res petituri.
66. 1 Superioribus, secundum normas a ministro
provinciali de consensu definitorii editas, licet ad cautiones
seu, uti aiunt, assecurationes aut alias formas praevidentiae
socialis recurrere, ubi eiusmodi institutum sociale a publica
auctoritate, sive ecclesiastica sive civili, omnibus aut alicui
professionis generi praescribatur, vel a pauperibus illius
regionis communiter usurpetur. 2 Studiose
vero evitent omnia cautionum genera, quae in aliqua regione
ubi morantur speciem luxus aut lucri praeseferunt. 3
Attamen opportunum est ut ipsi pecuniam vere necessariam,
more hominum modestae condicionis, collocent apud mensas argentarias
aut alia instituta eiusdem generis, etiam cum moderato foenore.
4 Fundationes autem, legata perpetua,
hereditatesques cum iuribus et oneribus perpetuis ne accipiant.
67.
1 Fratres hominibus vita sua ostendant se voluntaria
paupertate a cupiditate, omnium malorum radice, et anxia sollicitudine
de crastino liberari. 2 Idcirco superiores in usu
pecuniae, servata modica securitate, quamlibet coacervationem
ac negotiationem studiose evitent. 3 Pro omni usu
bonorum, etiam pecuniae, provinciae, fraternitates et fratres
adhibeant uti criterium accuratum et practicum: minimum necessarium,
non autem summum permissum. 4 Ne res iniuste retinendo
sancti Francisi degeneres filii fiamus, bona quae uni fraternitati
necessaria non sunt, tradantur sive superioribus maioribus
pro necessitatis circumscriptionis, sive pauperibus sive pro
populorum progressione, iuxta normas a Capitulo provinciali
datas; de illis omnibus reflexio communis saepius fiat in
Capitulo locali. 5 Fratres in Capitulo locali ad
mentem Constitutionum reflexionem de recto usu bonorum instituant
circa recreationes, accumulationem vestium, dona personalia,
itinera et similia. 6 Promptae sunto singulae eiusdem
areae fraternitates necnon Ordinis provinciae ad bona vel
necessaria, occurrente penuria, inter se et cum aliis communicanda.
7 Ministri generalis de consensu definitorii est
de superfluis provinciarum disponere. 8 Cetera
iuris universalis praescripta circa contractus et alienationes
ad amussim serventur.
Articulus III:
De paupertate in aedificiis
nostris
68. 1
In humilibus et pauperibus domibus vitam nostram ducere debemus,
semper ibi hospitantes sicut advenae et peregrini. 2
In seligendo situ novae domus, vita nostra paupertatis, bonum
spirituale fratrum et diversa ministeria exercenda prae oculis
habeantur; et sic disponantur habitationes, ut nemini, praesertim
humilioribus, imperviae appareant. 3 Attamen
domus ad fraternitatis necessitates et ministeria sint aptae,
orationi et labori et vitae fraternae faventes.
69. 1 Ministro provinciali de consensu definitorii,
servatis de iure servandis, competit constructio, acquisitio
et alienatio domorum nostrarum. 2 Absolutis domibus,
superior localis sine consultatione Capitulis localis, consensu
consiliariorum et licentia superioris maioris nihil aedificet
vel diruat neque aedificia ad ampliorem formam ducat. 3
De conservatione domorum et custodia rerum superior localis,
obtento in rebus maioris momenti consensu consiliariorum,
accurate determinet.
70. 1 Ecclesia sint simplices, dignae et mundae.
2 Diligenter curetur ut ad liturgicas actiones
exsequendas et ad fidelium actuosam participationem obtinendam
idoneae sint. 3 Sacristiae aptae et sufficienter
sacra suppellectili provisae esse debent. 4 Omnia
quae ad cultum inserviunt, sint decora et legibus liturgicis
accommodata, quin paupertas et simplicitas laedantur.
Articulus IV:
De bonorum administratione
71. 1 Ad pecuniam aliaque bona administranda in curiis
cum generali tum provincialibus sint oeconomi, a proprio superiore
maiore de consensu definitorii nominati. 2 In singulis
etiam domibus sint oeconomi locales, a ministro provinciali
de consensu definitorii nominati, quorum officium ordinarie
in maioribus domibus a munere superioris sit distinctum. 3
Oeconomi sint veri periti, et munus gerant sub directione
et vigilantia sui superioris, ad normam iuris et iuxta praescripta
definitorii. 4 Omnes oeconomi, administratores
et superiores locales, tempore et modo a superioribus maioribus
statutis, de administratione accuratam rationem reddant eisdem
superioribus, consiliariis localibus et Capitulo locali. 5 Occasione relationis triennalis, ministri
provinciales, documento a definitorio subsignato, ministro
generali fidelem reddant rationem de oeconomica condicione
provinciae, ut possit necessitatibus rite prospici atque paupertatis
observantiae efficaciter invigilari. 6 Talem relationem
de re oeconomica etiam viceprovincialis et superior regularis
reddant proprio superiori maiori, subsignatam, si commode
fieri potest, a consiliariis. 7 Minister generalis
de statu oeconomico Ordinis, modo a Capitulo generali statuendo,
in eodem Capitulo referat. 8 Idem faciant superiores
maiores in suis quisque Capitulis. 9 Administratio
bonorum, quantum fieri potest, committatur laicis, praesertim
cum de operibus socialibus et caritativis agitur, in quibus
fratres solummodo directionem spiritualem habeant. 10 In administratione
bonorum praescripta iuris universalis adamussim serventur.
72. 1 Commendatur constitutio in provinciis et
viceprovinciis unius vel plurium commissionum de rebus oeconomicis,
quarum erit consilium praebere in administrandis bonis, in
aedificandis, conservandis et alienandis domibus. 2
Quae commissiones statuuntur a Capitulo, quod etiam earum
competentiam determinat. Membra autem, quae ex parte laici
esse possunt, a superiore maiore de consensu Consilii nominantur.
73. 1 A ministro generali de consensu definitorii
statuantur, iuxta diversam nummorum vim, et praevie consultis
superioribus maioribus aut, si casus ferat, Conferentiis superiorum
maiorum, limites, ultra quos superiores maiores consensum
Consilii vel licentiam superioris, scripto dandam, expetere
tenentur ad valide obligationes contrahendas, bona alienanda
et expensas extraordinarias faciendas. 2 Superior
maior de consensu Consilii idem faciat, mutatis mutandis,
pro superioribus localibus propriae circunscriptionis. 3
Extraordinariae autem censentur expensae, quae non sint necessariae
sive superiori maiori ad suum munus exercendum aut ordinarium
fratrum servitium, sive superiori locali ad eas res, quae
ad ordinariam curam fraternitatis sibi commissae non pertinent.
74. 1 In evangelicam paupertatis viam vocati, assuescamus
penuriam pati, ad exemplum Christi, memoresque sancti Francisci,
qui ita voluit esse pauper ut, omnibus rebus et vinculis cordis
exutus, totum se traderet Patri curam de nobis habenti. 2
Neque de falsi nominis pauperum numero esse velimus, qui pauperes
esse amant, eo tamen pacto, ut nihil eis desit. 3
Recogitemus evangelicam paupertatem eiusque perfectionem in
plena disponibilitate erga Deum et homines praecipue consistere.
4 Quapropter nullo terrenis bonis inhaereamus inordinato
affectu, ita ut hoc mundo utamur tamquam non utentes, ad Patris
gloriam eiusque filiorum emolumentum.
CAPUT V
De modo laborandi
75. 1 Deus Pater, qui usque modo operatur,
per gratiam laboris ad cooperationem nos vocat in creatione
perficienda et simul propria personalitate excolenda, quo
fratribus coniungimur et societatem ad meliorem condicionem
promovemus. 2 Labori Iesus Christus novam dignitatem
contulit eumque instrumentum salutis universorum effecit,
tum manibus laborando, tum miseriam humanam sublevando, tum
nuntium Patris praedicando. 3 Sanctus Franciscus
fratres suos admonuit ut fideliter devoteque laborarent et
suo exemplo de dignitate laboris testimonium perhibuit, in
hoc quoque particeps factus condicionum vitae hominum. 4
Qua fideles eius asseclae, iuxta primigeniam capuccinorum
traditionem, ut veri minores condicioni complurium operariorum
assimilati, laeto animo, in Dei laudem labori cotidie incumbamus,
otium fugiamus et servitium fratribus aliisque hominibus,
in spiritu solidarietatis praebeamus.
76. 1 Labor est fundamentale medium sustentationis
nostrae et exercitii caritatis erga alios homines, praesertim
dum fructum laboris nostri cum eis communicamus. 2
Labor singulorum fratrum sit totius fraternitatis expressio.
Suas quisque vires, iuxta ingenium a Deo datum atque condicionem
aetatis et valetudinis, plene et gaudenter impendant, rationem
habensnecessitatum fraternitatis. 3 Caveant fratres
ne in ipso labore supremum finem constituant vel in illo inordinatum
affectum ponant neve impediant spiritum orationis et devotionis
cui debent cetera temporalia deservire. 4 Itaque,
nimiam actuositatem vitent, quae etiam formationem permanentem
impedit.
77. 1 Varia laboris genera, iuxta cuiusque habilitates
ac specialia dona Dei, diversimode nobis singulis conveniunt.
2 Ministeria ac servitia assumamus quatenus vitae
fraternitatis nostrae congruant vel necessitas Ecclesiae et
hominum ea exigat. 3 Potissimum nos decent opera
quae paupertatem, humilitatem ac fraternitatem clarius manifestant;
nullum enim laborem aliis viliorem reputamus. 4
Ad gratiam laboris nobis ipsis aliisque fructuosiorem reddendam,
in varietate navitatis, indolem communitariam servare curemus,
prompti ad nos invicem adiuvandos coniunctim laborantes, et
sic etiam in conversione cordis proficientes. 5
Semper autem in mente teneamus vocationem nostram apostolicam,
ut per quamlibet activitatem testimonium Christi hominibus
praebeamus.
78. 1 Fratres per totam vitam, in suo quisque officio
et munere, culturam spiritualem, doctrinalem et technicam
perficere ac sua propria ingenia colere studeant, ita ut Ordo
noster vocationi suae in Ecclesia continue respondere possit.
Quapropter navitas intellectualis, eodem modo ac ceteri labores,
ut expressio personae in eius vitali motu consideranda est.
2 Labori autem manuum incumbere fratres prompti
sint secundum traditionem primigeniam Ordinis, quatenus caritas
fraterna vel oboedientia id requirit, salvis tamen officiis
unicuique propriis. 3 Superiores, quantum fieri
potest, discernentes dona ac facultates singulorum fratrum
et utilitates fraternitatis atque Ecclesiae, opportunitatem
eis praebeant in specificis materiis peritiae sibi acquirendae,
et adiumenta et tempus ad hoc libenter provideant. 4
Curent etiam superiores, pro bono Ecclesiae, Ordinis, ipsorumque
fratrum, in officiis ac muneribus assignandis, ad eorum aptitudinem
et peritiam attendere, neque eos a laboribus, in quibus periti
sint, facile retrahant.
79. 1 Liceat fratribus apud extraneos quoque laborare,
prout zelus animarum ac studium sublevandi nostras aliorumque
necessitates postulent, secundum diversas provinciarum condiciones
et iuxta normas a ministro provinciali de consensu definitorii
aut a Conferentia superiorum maiorum necnon ab Episcopo dioecesano
datas. 2 Hoc semper firmum sit, ut fratres extra
operantes tam inter se quam cum aliis fratribus in unione
vivant. 3 Omnibus vero testimonium evangelicum
exhibeant et caritatem Christi praesentem reddant, inopibus
praebeant auxilium, quin unquam se imprudenter implicent negotiis
statui nostro haud congruentibus.
80.
1 Quidquid fratres in mercedem pro labore recipiunt
ad fraternitatem pertinet, ac proinde semper integre superiori
tradendum est. Labor autem fratrum non ex mera pro illo retributione
accepta aestimetur. 2 Fratres autem ne se dedant
activitatibus quae cupiditatem lucri vel vanam personae gloriam
contra spiritum paupertatis et humilitatis excitant. 3
Immo semper parati sint ad laborandum etiam sine mercede,
quoties caritas hoc postulet aut suadeat.
81. 1 Recreatione congrua, ad consortium fraternum
fovendum et vires reficiendas, fratres cotidie fruantur, atque
omnibus concedatur aliquod temporis spatium pro se ipsis.
2 Iuxta consuetudines aut possibilitates regionum,
recreationes speciales et quoddam tempus feriarum dentur;
quae recreationes et vacationes fiant modo statui nostro fratrum
minorum consentaneo.
82. 1 Apostolus Paulus admonet: "Dum tempus
habemus, operemur bonum ad omnes." 2 Scientes
igitur salutem nostram ex opportunis temporibus pendere, quae
numquam revertuntur, et homines atque communitates nonnisi
decursu temporis incrementum capere, vigilanter respondeamus
Deo sic per tempus nobis occurrenti. 3 Ne tempus
opportunum praetergrediamur aut inutiliter consumamus, activitates
et opera nostra respondeant condicionibus temporis praesentis,
cum sapienti futurorum praevisione et planificatione, nec
praetermissis hodiernis adiumentis technicis. 4
Tempus liberum in convenientes occupationes mentis et corporis
impendamus; pretiosum autem nobis fiet praesertim si per varia
media idonea in dies melius modos cogitandi et sentiendi hominum
nostri temporis cognoscamus, ut sic per laborem nostrum ad
christianam animationem mundi efficacius cooperemur.
CAPUT VI
De vita nostra in fraternitate
83. 1
Iesus Christus, primogenitus in multis fratribus, e genere
humano veram fraternitatem efformat. 2 Praesens
est uti vinculum unitatis in medio eorum qui in eius nomine
congregantur. 3 Ecclesia, utpote communitas omnium
credentium, favet institutis quorum sodales in communione
vitae et caritatis commercium fraternum instaurant. 4
Ita non solum dignitas humana filiorum Dei in libertate evolvitur,
sed etiam virtus apostolica augetur. 5 Sanctus
Franciscus, Deo inspirante, originem dedit formae vitae evangelicae,
quam fraternitatem vocavit, iuxta exemplum vitae Christi eiusque
discipulorum. 6 Ideo nos hanc formam profitentes,
vere constituimur Ordo fratrum. 7 Inde uniti fide
in Deum Patrem nostrum, nutriti ex mensa tam verbi divini
quam Eucharistiae, diligimus inter nos, ut mundus nos Christi
discipulos agnoscere possit.
Articulus I:
De vita fraterna colenda
84. Nos, tanquam
fratres a Domino invicem dati ac diversis donis praediti,
aliis alios grato animo sucipiamus. Idcirco, ubicumque moramur,
in Iesu nomine congregati, cor unum et anima una simus, ad
maiorem semper perfectionem progredi contendentes et, ut veri
discipuli Christi, nos mutuo ex corde diligamus, alter alterius
onera defectusque portantes, et in divino amore fraternaque
caritate nos sine ulla intermissione exercentes, nobis invicem
et omnibus virtutis exemplum praebere studentes atque propriis
passionibus pravisque inclinationibus vim inferentes. 2 Colamus mutuum
colloquium, experientias inter nos cum confidentia communicantes
et necessitates manifestantes. Porro spiritus fraternae comprehensionis
et sincerae aestimationis pervadat omnes. 3 Ratione
eiusdem vocationis fratres aequales sunt. Quapropter, secundum
Regulam, Testamentum ac primigeniam capuccinorum consuetudinem,
omnes sine distinctione vocemur fratres. 4 Praecedentia
ad servitium fraternitatis necessaria provenit ex muneribus
et officiis quae actu exercentur. 5 Porro, in ambitu
Ordinis, provinciae et fraternitatis localis, omnis officia
et servitia cunctis fratribus pervia sint oportet, attentis
tamen iis actibus qui ordinem sacrum requirunt. 6
Omnes secundum dona sibi data inter se adiuvent, etiam in
servitiis quae in domibus nostris cotidie praestanda sunt.
85. Curemus ut aetatis diversitas in fraternitatibus nostris
ad concordiam animorum et mutuum complementum ferat. 2
Caritativae sollicitudinis et gratitudinis signa erga fratres
aetate provectos manifestentur. 3 Iuvenes in aequa
aestimatione fratres grandioris aetatis habeant et experientia
eorum libenter utantur. 4 Seniores autem novas
sanasque vitae et actuositatis formas probent, et utrique
divitias cuique proprias inter se communicent.
86. 1 Aegrotante aliquo fratre, superior illico
omnia corporis et animae necessaria cum fraterna caritate
provideat, iuxta exemplum et monitum sancti Francisci, et
infirmum curae alicuius fratris idonei necnon, si casus ferat,
medici committat. 2 Valetudinarium sit in convenienti
parte domus, etiam extra clausuram situm. 3 In
provinciis, ubi utile esse videtur, valetudinarium provinciale
constituatur. 4 Quilibet frater, considerans personam
Christi patientis in infirmo abscondi, recogitet quid in casu
infirmitatis sibi factum velit, necnon memoria recolat quae
sanctus Franciscus scripsit in Regula: nullam matrem adeo
teneram et in filium suum propensam esse, qualem in fratrem
suum spiritualem quemlibet nostrum esse oportet. 5 Unusquisque ergo satagat fratri suo
infirmitate laboranti curam adhibere, eum libenter visitare
et fraterne consolari. 6 Superior frequenter aegrotos
fraterne visitet nec praetermittat animum aegrotantis per
se vel per alium spiritualiter erigere et eum, si periculoso
morbo laborare noverit, prudenter de gravitate condicionis
certiorem reddere et ad sacramenta disponere.
87 1 Aegrotantes fratres recordentur statum nostrum
fratrum minorum. 2 Sui ipsorum curam medico sibique
inservientibus relinquant, ne cum animae suae nocumento sanctam
violent paupertatem, sed de omnibus gratias referant Creatori.
3 Meminerint se aerumnis morbi et infirmitatis
libere acceptis invitari, secundum vocationem suam, ad pleniorem
conformitatem cum Christo patienti, cuius aliquam in semetipsis
dolorum particulam, pio corde, experiri curent; Franciscum
imitentur, qui Dominum laudabat propter sustinentes pace animi
infirmitates aerumnasque, secundum eius sanctissimam voluntatem.
Meminerint etiam se, adimplendo in carne sua ea, quae desunt
passionum Christi redemptoris, ad populi Dei salutem necnon
ad totius mundi evangelizationem conferre, et vitam fraternam
roborare posse.
88. 1 Superiores vitam communem constanter foveant.
2 In constituendis fraternitatibus, sive in domibus
nostris sive in habitationibus conductis, rationem habeant
indolis personalis fratrum et necessitatum vitae atque apostolatus,
laborem consociatum sic promoventes. 3 Ad domos
vel habitationes communicationi faventes, accessus externorum
prudentia et discretione ita temperetur, ut aura intimitati,
orationi et studio congruens protegatur. 4 Ad vitam religiosam tuendam in domibus
nostris servetur clausura, seu ambitus solis fratribus reservatus.
5 Ubi autem propter peculiaria adiuncta clausura
servari nequit, superior maior, de consensu sui Consilii,
providebit normis ad circunstantias locales adaptatis. 6 Superioris maioris est clausurae fines
accurate praescribere aut legitimis de causis mutare, et eam
ad tempus auferre. 7 In casibus urgentibus et per
modum actus, superior localis potest ab ea dispensare. 8
Ad fovendam quietem orationi et studio requisitam, ii, qui
ad domos nostras accedunt, ordinarie recipiantur in collocutoriis,
quae iuxta regulas simplicitatis, prudentiae et hospitalitatis
sint disposita.
89. 1 Fraternitates autem nostrae ne intra domus
parietes coarctent caritatem suam, sed potius evangelica sollicitudine
necessitatibus hominum pateant, iuxta indolem specialem uniuscuiusque
domus. 2 In fraternitati admitti possunt laici
qui velint vitam nostram intimius participare, sive quoad
orationem, sive quoad commercium fraternum et apostolatum.
3 Si agitur de participatione temporanea, habeatur
consensus Capituli localis; si vero de participatione protracta,
insuper consensus superioris maioris requiritur. 4
Superior maior, consentiente Consilio, admittere potest laicos
ut familiares perpetuo Deo dicatos, praevia conventione peracta
de mutuis iuribus et obligationibus.
90. 1 Fraternitas ipsa communi reflexione sub ductu
superioris usui mediorum communicationis socialis invigilet,
ita ut simul protegantur paupertas, vita orationis, communio
fraterna et labor, et ea bono et operositati omnium inserviant.
2 In eorum usu moderamen et criterium maturum selectionis
adhibeantur; ea autem, quae fidei et moribus et vitae religiosae
infensa sunt, studiose evitentur. 3 Fratres, praesertim
superiores, curent ut gesta maioris momenti, tam in fraternitatibus
quam in provinciis et in toto Ordine, mediis aptis nota fiant.
91. 1 Fratres, antequam e domo religiosa exeant,
petant superioris licentiam more in provincia usitato. 2
Ad itinera autem suscipienda quod attinet, quilibet frater,
antequam licentiam petat, in conscientia sua rationes perpendat
sub lumine status paupertatis, vitae spiritualis et fraternae,
necnon testimonii populo praebendi. 3 Superiores
prudentiam adhibeant in dandis licentiis ad itinera facienda.
Ministri generalis est de consensu definitorii, dare normas
de licentiis ad itinera pro toto Ordine, ministri autem provincialis,
de consensu definitorii, pro sua provincia. 4 Quod
attinet ad diuturnam commorationem extra domum fraternitatis,
serventur normae iuris universalis. 5 Fratres in
usu mediorum locomotionis memores sint status nostrae paupertatis
et humilitatis. 6 Iudicium de opportunitate habendi
vehicula ad ministerium et officium ed ad servitium fraternitatis
utilia necnon de eorum usu ad ministrum provincialem, audito
definitorio, pertinet.
92. 1 Fraterna caritate et laeto animo accipiantur
omnes fratres qui ad nos veniunt. 2 Ubi fieri possit,
fratres itinerantes libenter ad domos Ordinis accedant, saltem
pernoctandi causa. 3 Litteras oboedientiales superiori
sua sponte exhibeant atque vitam fraternitatis participent,
sese loci usus conformando. 4 Convenit autem ut,
quoad fieri poterit, adventum suum superiori tempestive nuntient.
5 Fratres qui in alias provincias formationis causa
vel ex aliis rationibus mittuntur, a superioribus et fraternitatibus
localibus veluti propria membra acceptentur; ipsi autem fraternitati
plene sese inserant, attentis praescriptis numeri 113,5 Constitutionum.
6 Quodsi fratres studiorum causa diutius in alienae
provinciae domo degunt, superiores maiores quorum interest
fraterne componant quae por expensis vitae solvenda sunt.
93. 1 Fratres qui, in adiunctis particularibus,
cum benedictione oboedientiae, extra domum vitam degere debent,
cum sint membra illius fraternitatis cui adscripti sunt, eius
bonis sicut ceteri fruantur. 2 Qui cum fraternitate
coniunctos semper se sentiant et vicissim ad Ordinis incrementum
spirituale ac sustentationem materialem conferre ne omittant.
3 Ut veri in sancto Francisco fratres, domos nostras
adeant, et ad tempus in eis commorari ament, praesertim spiritualis
recollectionis causa. 4 Ibi cum caritate recipiantur,
eisque animae et corpori necessaria adiumenta praebeantur.
5 Superiores provinciales et locales fraterna sollicitudine
eos curent, saepiusque visitent et confortent. 6
Commendatur etiam, imprimis superioribus maioribus, ut aequitatem
et evangelicam caritatem erga fratres ad saeculum redeuntes
servent.
94. 1 Coetuum religiosorum varietas, quae a consilio
Dei ad bonum Ecclesiae sucrevit, etiam in una eademque spirituali
familia franciscana ita floret, ut charisma Fundatoris per
multos fratres et sorores, Ordinis quoque Saecularis, virtutem
suam diffundat atque exerceat. 2 Fraterna igitur
eiusdem spiritus communione vivamus atque libenter mutua cooperatione
promoveamus studia et communia incepta de vita et actuositate
franciscana. 3 Specialis necessitudo a nobis colenda
est erga sorores nostras, quae vitam contemplativam profitentes
cotidie laudis sacrificium offerunt, Deo adhaerere in solitudine
ac silentio satagunt, atque Ecclesiam arcana fecunditate apostolica
dilatant. Similiter
fraterno affectu unimur illis religiosis institutis quae Ordini
nostro spiritualiter coniuncta sunt. 4 Erga parentes,
necnon propinquos, benefactores et adiutores, aliosque qui
ad nostram familiam spiritualem pertinent, officia pietatis
ac familiaritatis rite adimpleamus, eosque in precibus quoque
communibus Deo commendemus.
95. 1 Item in ambitu familiae franciscanae peculiarem
locum obtinet Fraternitas seu Ordo Franciscanus Saecularis,
qui genuinum eius spiritum et participat et promovet et necessarius
ad plenitudinem charismatis franciscani aestimandus est. 2
In eo fratres et sorores, a Spirito Sancto impulsi, adurgentur
ad caritatis perfectionem in suo saeculari statu attingendam
per professionem vivendi Evangelium instar sancti Francisci.
3 Ordo Franciscanus Saecularis origine, historia
et communione vitae Ordini nostro coiunctus et eius curae
a Sancta Sede commissus est. 4 Unde fratribus cordi
sit sodalibus Ordinis Saecularis sensum vere fraternum praebere,
eorum exemplo fidelitatem erga vitam evangelicam nutrire et
ipsum Ordinem efficaciter fovere cum apud clericos saeculares
tum apud laicos. 5 Superiores nostri potestatem
habent erigendi fraternitates Ordinis Franciscani Saecularis
in omnibus domibus nostris et etiam alibi, servatis de iure
servandis. Invigilent ut vera reciprocitas vitalis inter fraternitates
Ordinis nostri et sodalitates Ordinis Saecularis foveatur.
6 Curent superiores ut, viribus unitis et coordinatis
cum aliis Familiis franciscanis, Fraternitati Saeculari prestetur,
ad normam legislationis eius propriae et iuris universalis,
continua et diligens assistentia spiritualis et pastoralis,
praesertim per fratres idoneos huic ministerio rite deputatos.
7 Fratres vero libenter praestent assistentiam
spiritualem huic Ordini. Memores semper eius condicionis saecularis,
ne se immisceant in eius regimen internum, salvis casibus
in iure expressis. 8 Signo corresponsabilitatis
tam in nominatione assistentium quam in erectione fraternitatum
gubernium respectivae sodalitatis Ordinis Franciscanis Saecularis
consulatur. 9 Item promoveantur et spiritualiter
adiuventur omnes consociationes, maxime iuvenum, spiritum
sancti Francisci colentes. Domus nostrae
pro omnibus, clericis et laicis, qui Francisci ductu Christi
vestigia sequi volunt, centrum fraternae adunationis et inspirationis
fiant.
96. 1 Christus, ipse peregrinus in terris, in novissimo
iudicio iis, qui a dextris eius erunt, dicturus est: "Hospes
eram, et collegistis me". 2 Et sanctus Franciscus
voluit, ut quicumque ad domos nostras veniret benigne reciperetur;
proinde omnes, praesertim afflictos et aerumnosos, maxima
caritate excipiamus et in necessitatibus eorum adiuvemus.
3 Illi autem, potissimum sacerdotes et religiosi,
quos iuxta locorum adiuncta in ipsam domum accipi licet, a
fraternitate cum omni humanitate tractentur.
Articulus II:
De vita fratrum in
mundo
97. 1 De mundo creato et redempto maxime gaudens,
sanctus Franciscus non solum cum hominibus sed etiam cum omnibus
creaturis se fraterno foedere iunctum sentiebat, sicut ipse
in cantico fratris Solis miro praeconio celebravit. 2
Huiusmodi contemplatione illuminati, admiremur et protegamus
creationis opera, quorum Christus est principium et finis,
quaeque scientificis investigationibus etiam magis perspicua
evadunt, nosque ducunt ad Patrem in eius sapientia et potentia
adorandum. 3 Magni ergo aestimemus omnia quae hominis
ingenium e rebus creatis deprompsit, praecipue in operibus
culturae et artis, quibus nobis dona Dei revelatur. 4
Mundum quoque hominum, quem sic Deus dilexit ut Filium suum
unigenitum daret, in mysterio Christi conspiciamus. 5
Nam, etsi multis peccatis detentus, non parvis tamen facultatibus
praeditus, lapides vivos praebet qui coaedificantur in habitaculum
Dei, quod est Ecclesia.
98. 1 Sanctus Franciscus divina inspiratione agnovit
se ad homines in novitate vitae reformandos missum esse. 2
Ideo novam formam vitae evangelicae excitans, ipse cum de
mundo iam non esset, in mundo tamen remansit, atque etiam
Fraternitatem suam inter homines vivere et operari voluit,
ad laetum nuntium conversionis evangelicae et opere et sermone
testificandum. 3 Quapropter et nos, eius missionis
participes effecti, veluti fermentum evangelicum in medio
mundi ita vivamus, ut homines, videntes nostram fraternam
in spiritu beatitudinum compositam, Regnum Dei iam inter se
inchoatum esse percipiant. 4 Sic praesentes in
mundo erimus ad serviendum Deo viventi et in caritate, humilitate,
et franciscana laetitia, pacem et bonum in mundi et Ecclesiae
profectum operabimur.
99.
1 Pacem et salutem, secundum sancti Francisci spiritum,
non solum ore annuntiemus, sed et opere fraterna caritate
animato diffundamus. 2 Huiusmodi animo impulsi,
eos qui odio, invidia, contentionibus opinionum, classium,
stirpium et populorum separantur, ad pacificam stabilemque
convivendi rationem evangelico modo inducere conemur. 3
Ideoque vires in fraternitate nostra latentes componamus cum
illis inceptis et institutis sive regionalibus sive internationalibus
quae ad generis humani unitatem, iustitiam universalem et
pacem apte contendunt.
100. 1 Providentia Patris super omnia confisi,
in spe et franciscano gaudio ambulemus in mundo, ut exinde
coaevorum nostrorum fiducia roboretur. 2 Liberati
a vanis sollicitudinibus huius saeculi, et tanquam divinae
providentiae cooperatores, debitores nos sentiamus ut actione
nostra pauperum necessitatibus subveniamus et maxime tempore
calamitatis publicae omnibus egentibus servitia et bona fraternitati
praestemus. 3 Etenim, exemplo sancti Francisci,
qui magnam miserationem erga pauperes habuit, necnon auctorum
capuccinae fraternitatis, qui pestilentia laborantibus adsederunt,
oportet ut vivamus prope fratres egentes praesertim aegrotos,
animo affecti ad fraternum servitium praestandum pro eis.
4 Scientes vero providentiam divinam non tantum
per eventus et facta manifestari hominibus, sed etiam per
conceptus mentis et ideologias, quae veluti signa temporum
aestimantur, nos ea aperto et fidenti animo sic conspicere
debemus, ut praesentiae Dei in historia mundi et in societatis
evolutione agentis cooperemur. 5 Sic veritatem
in caritate facientes, testes erimus spei in Dominum Deum
et adiutores hominum bonae voluntatis, quos ad confitendum
Deo Patri omnipotenti et summo bono inducemus.
CAPUT VII
De fratrum vita paenitentiae
101. 1
Iesus Christus, Evangelium Regni annuntians, homines ad paenitentiam
vocavit, id est ad totalem sui ipsorum mutationem, qua cogitare,
iudicare, vitamque suam componere incipiunt ea sanctitate
et caritate Dei quae in Filio manifestatae sunt. 2
Haec conversio in novam creaturam, quae initium sumit a fide
et baptismate, continuum conamen exigit, quo magis in dies
nobismetipsis renuntiamus. Soli Domino viventes, cum hominibus, praesertim pauperibus,
necessitudines novas habentes, paenitentia ad fraternitatem
evangelicam aedificandam corroboramur. 3 Sanctus
Franciscus, gratia Domini, vitam paenitentiae-conversionis
coepit misericordiam exercens erga leprosos et exodum suum
de saeculo fecit. 4 Magno spiritus fervore et gaudio
mentis, vitam suam iuxta Evangelii beatitudines instituit
et paenitentiam indesinenter praedicavit, opere et verbo omnes
homines animans ad crucem Christi ferendam, et voluit ut fratres
viri paenitentiae essent. 5 Ordinis nostri proprius
est spiritus paenitentiae, in vita austera; nos etenim exemplo
Christi et sancti Francisci vitam arctam elegimus. 6
Eodem spiritu moti ac peccatum in nobis et in societate humana
perspicientes, ad nostram aliorumque conversionem continuo
contendamus, ut Christo crucifixo et resuscitato configuremur.
7 Tali studio, adimplendo ea quae desunt passionum
Christi, opus Ecclesiae, sanctae simul et semper purificandae,
participamus, ac Regni Dei adventum in familiam humanam caritate
perfecta adunandam promovemus.
102. 1 Paenitentia, qua exodus et conversio, est
cordis habitudo quae externam manifestationem in vita cotidiana
exigit. 2 Paenitentes franciscani semper eminere
debent delicata et affectuosa caritate et laetitia, sicut
sancti nostri, sibimetipsis rigidi, erga ceteros autem bonitate
et obsequio pleni fuerunt. 3 Omni tempore, spiritu
conversionis et renovationis incitati, operibus paenitentiae
incumbamus, secundum Regulam et Constitutiones et prout Deus
nobis inspiraverit, ut mysterium paschale Christi magis ac
magis in nobis operetur. 4 In primis meminerimus
ipsam vitam nostram Deo dicatam eximium esse penitentiae genus.
5 Inde paupertatem, humilitatem, molestias vitae,
laborem cotidie fideliter adimplendum, disponibilitatem ad
servitium Dei et proximi et ad consortium fraternum fovendum,
pondus infirmitatis vel annorum, quin etiam persecutiones
propter Regum Dei, pro nostra aliorumque salute offeramus,
ut patientes cum patientibus, in conformatione nostra cum
Christo semper gaudeamus. 6 Nos eandem viam conversionis
sancti Francisci sequamur, obviam euntes praecipue iis qui,
nostris temporibus, derelicti omnique ope destitui sunt.
103. 1 Christus Dominus, omnium exemplar, missione
a Patre accepta et ductus a Spiritu Sancto, ieiunavit in deserto
quadraginta diebus et quadraginta noctibus, et etiam eius
discipulus sanctus Franciscus, imitandi Dominum desiderio
accensus, in ieiuniis et orationibus vixit. 2 Tempus
adventus et in primis quadragesimae Paschatis, necnon singulae
sextae feriae habeantur a nobis ut tempora intensioris paenitentiae
tum privatae tum communis. 3 Commendantur insuper
quadragesima vulgo Benedicta ac pervigilia sollemnitatum sancti
Francisci et Immaculatae Conceptionis beatae Mariae Virginis.
4 His diebus promptiore animo incumbamus
illis operibus quae conversioni favent: orationi, recollectioni,
auditione verbi Dei, mortificationi corporali et ieiunio in
fraternitate. Quod autem de mensa Domini ex maiore parsimonia
nobis provenit, cum aliis pauperibus fraterne communicemus,
atque opera misericordiae, iuxta morem nostrum traditionalem,
ferventius exerceamus. 5 Ad legem vero abstinentiae
et ieiunii quod attinet, servent fratres praescripta Ecclesiae
sive universalis sive particularis. 6 Capituli
autem provincialis est, tum de diebus ieiunii et abstinentiae,
tum de modo ieiunandi pro variis locorum ac temporum adiunctis
ulterius decernere.
104. 1 Ad vitam vere evangelicam ducendam, memores
passionis Iesu, ad exemplum sancti Francisci et sanctorum
fratrum nostrorum, vita nostra sit in omnibus simplex et parca,
ut convenit pauperibus. Mortificationem
etiam voluntariam exerceamus, nosmetipsos libenter moderantes
in cibo potuque, in spectaculis aliisque oblectamentis. 2
Superiores autem in rebus providendis, praesertim infirmis,
caritatis praeceptum et exemplum sancti Francisci prae oculis
habeant.
105. 1 Corde dolentes de nostris aliorumque peccatis,
atque in novitate vitae ambulare desiderantes, exercitia paenitentialia
peragamus, utique accommodata diverso sentiendi modo iuxta
regiones et tempora. 2 Nominatim commendantur correptio
fraterna quam Iesus docet, colloquium inter fratres de sui
ipsorum vita sub lumine Evangelii et aliae penitentiae evangelicae
formae, praesertim communiter factae. 3 De his
vero aliisque formis paenitentiae communitariae, Capitula
provincialia, iuxta regionum adiuncta, opportunas normas edant.
106. 1 In sacramento paenitentiae vel reconciliationis
non modo fratres sed et fratrum communitas purificatur et
sanatur ad instaurandam unionem cum Salvatore simulque reconciliationem
in Ecclesia. 2 Quo sacramento insuper beneficium
mortis et resurrectionis Christi experti, Eucharistiam et
Ecclesiae mysterium intimius participamus. 3 Purificati
et renovati per sacramenta Ecclesiae, vitam nostram franciscano-capuccinam
in dies melius vivimus. 4 Unde permagni aestimemus
frequentem peccatorum nostrorum confessionem necnon cotidianum
examen conscientiae et directionem spiritualem. Commendatur
etiam celebratio paenitentiae communitaria.
107.1 Facultatem ad sacramentales confessiones
fratrum excipiendas confert, praeter Ordinarium loci, superior
maior, et etiam in singulis casibus, ad modum actus, superior
localis. 2 Quilibet sacerdos Ordinis, a superiore
maiore proprio approbatus, confessiones fratrum ubique terrarum
excipere valet. 3 Fratres cuilibet sacerdoti, facultatem
a quovis Ordinario habenti, libere peccata confiteri possunt.
4 Confessarii prae occulis habeant monitum sancti
Francisci, ne irascantur neve conturbentur propter alicuius
peccatum, sed in Domino eum omni bonitate tractent.
108. 1 Illa caritate invicem diligentes qua Christus
dilexit nos, si frater in discrimine versetur, eum non effugiamus,
sed sollicite adiuvemus, et, si ceciderit non eius iudices
simus sed custodes, eius famam servantes, et magis eum diligamus,
memores unumquemque nostrum in peiora ruiturum, nisi Deus
sua bonitate nos praeservaret. 2 Superiores vero
fratribus peccantibus vel in periculo constitutis paterna
misericordia praesto sint, ut eis auxilia opportuna et efficacia
iuxta Deum afferant. 3 Poenas, praesertim canonicas,
ne imponant nisi manifesta necessitate adigantur et quidem
cum omni prudentia et caritate, firmis tamen praescriptis
iuris universalis. 4 Memores semper sint verborum
sancti Francisci in epistola ad quendam ministrum: "In
hoc volo cognoscere si diligis Deum et me servum suum et tuum,
si feceris istud, scilicet quod non sit aliquis frater in
mundo qui peccaverit quantumcumque potuerit peccare, quod,
postquam viderit oculos tuos, unquam recedat sine misericordia
tua, si quaerit misericordiam; et si non quaereret misericordiam,
tu quaeras ab eo si vult misericordiam. Et si milies postea
appareret coram oculis tuis, dilige eum plus quam me, ad hoc
ut trahas eum ad Dominum".
CAPUT VIII
De ordinis seu fraternitatis
regimine
109. 1 Fraternitas nostra, Spiritus Sancti
ductu, in mystico Christi Corpore velut compago exstat, qua
fratres, ad sequelam Christi coniuncti, per varia officia
et ministeria conferunt ad Ecclesiam caritate aedificandam.
2 Unde fratres, secundum propriam gratiam et vocationem,
se obligatos sentiant ad bonum Ecclesiae et Fraternitatis
fovendum, ut mysterio Christi plane incorporentur. 3
Ad unitatem Ordinis nostri cum spiritualem tum visibilem augendam,
Capitula et superiores munere membrorum colligantium funguntur,
et in spiritu servitii officia et munia a Deo per ministerium
Ecclesiae recepta exercent.
Articulus I:
De divisione ordinis
110. 1 Ordo seu Fraternitas nostra quoad regimen
in provincias, viceprovincias, custodias et domos seu fraternitates
locales dividitur, quae structurae, singillatim, verae fraternitates
sunt. 2 Provincia est fratrum et fraternitatum
localium coetus, cui suum proprium territorium habenti minister
provincialis praeest. 3 Viceprovincia est pars
Ordinis, in determinato territorio constituta, alicui provinciae
concredita vel immediate ministro generali subiecta, cui viceprovincialis
ut vicarius ministri provincialis vel generalis praeest. 4
Custodia seu missio est coetus fratrum, qui e provincia pendent
et in aliquo territorio determinato operi missionali incumbunt,
quosque superior regularis ut vicarius ministri provincialis
moderatur. 5 Fraternitas localis est coetus ex
tribus minimum fratribus professis constans, qui habitant
in domo legitime constituta et quibus praeest superior localis
seu guardianus. 6 Minister generalis de consensu
definitorii decernere potest ut aliqua fraternitas localis
seu domus immediate ab ipso pendat, quae, si casus ferat,
proprium statum habeat. 7 Quae in his Constitutionibus
de provinciis dicuntur, etiam viceprovinciis et custodiis
applicantur, nisi ex natura rei vel in textu et contextu aliud
appareat.
111. 1 Ministri generalis de consensu definitorii
est, auditis Conferentiis superiorum maiorum illius regionis
necnon ministris et definitoriis provincialibus quorum interest,
decernere de provinciarum erectione, unione, divisione, innovatione
et suppressione, servatis de iure servandis. 2
Eodem modo, propter circumstantias particulares, minister
generalis de consensu definitorii, provincias ex pluribus
regionibus compositas erigere potest; quae provinciae habeant
statutum speciale a ministro generali de consensu definitorii
approbatum. 3 Ut fratres in novam provinciam coalescant,
necesse est ut iuxta diversas locorum condiciones habeatur
sufficiens fratrum numerus et nova provincia conferat tam
testimonio apostolico quam vitae Ordinis, atque sit aliqua
unitas geographica. 4 Minister generalis, de consensu
definitorii nominat superiores maiores et definitores novarum
circumscriptionum, praehabita consultatione fratrum votorum
perpetuorum et determinat quo modo componatur primum Capitulum.
112. 1 Ministri provincialis est, de consensu definitorii
et praehabito voto favorabili Capituli, domos canonice erigere,
servatis de iure servandis. 2 Ministri vero generalis
est, de consensu sui definitorii, domos supprimere, sive ad
instantiam partis cuius interest, firmo praescripto paragraphi
primae circa consensum requisitum, sive ex alia causa, servatis
normis iuris. 3 Si casus sit urgens, votum Capituli
provincialis non requiritur, sed, si agitur de erigenda domo,
requiritur non solum consensus definitorii provincialis, sed
etiam consensus ministri generalis eiusque definitorii.
113. 1 Quilibet frater, per professionem Ordini
incorporatus, provinciae aut viceprovinciae aut custodiae
aggregatur pro qua superior maior eum ad professionem admiserit.
2 A professione temporanea computatur etiam antianitas
in fraternitate. 3 Ad ministrum generalem, audito
definitorio, pertinent, attentis bono totius Ordinis atque
provinciarum aut singulorum fratrum necessitatibus, necnon
auditis respectivis ministris provincialibus eorumque definitoriis,
fratres ex una ad aliam provinciam sive ad tempus mittere,
sive de consensu definitorii, eidem definitive aggregare.
4 Superiores provinciales in spiritu fraternae
cooperationis prompti sint ad subveniendum huiusmodi necessitatibus
mittendo fratres suos ad tempus in aliam provinciam. 5
Unusquisque frater iura suffragii exercet in una tantum circumscriptione
Ordinis, nisi ratione officii ei etiam alibi competant. Qui
in aliam circumscriptionem mittuntur ratione servitii, in
illa cricumscriptione, non in propria, iura exercent. Fratres
autem qui ex alia ratione in aliena circumscriptione morantur,
iura exercent solum in propria circumscriptione.
Articulus II:
De superioribus et
de officiis in genere
114. 1
In Ordine, sub suprema Summi Pontificis auctoritate, sunt
superiores cum potestate ordinaria propria: minister generalis
in universo Ordine, minister provincialis in sua provincia,
et superior localis seu guardianus in sua fraternitate. 2 Sunt autem superiores cum potestate
ordinaria vicaria: vicarius generalis, vicarius provincialis,
superior regularis et vicarius localis. 3 Omnes
recensiti, excepto superiore locali eiusque vicario, sunt
superiores maiores. 4 Quae in his Constitutionibus
de ministris provincialibus dicuntur, etiam viceprovincialibus
et superioribus regularibus applicantur, nisi ex natura rei
vel in textu et contextu aliud appareat.
115. 1 Ordinis officia conferuntur aut per electionem
aut per nominationem. 2 In providendis officiis
fratres procedant recta intentione, simpliciter et canonice.
3 Ut bono Ordinis prospiciatur, apta consultatio
praevia de eligendis fieri potest, de nominandis vero fieri
debet. 4 Si electio confirmatione indigeat,
intra octiduum utile petenda est. 5 Fratres tamquam
veri minores, officia ne ambiant; si vero fiducia sodalium
ad ea vocantur, servitium superioris vel officii ne pertinaciter
recusent. 6 Cum simus Ordo fratrum, secundum voluntatem
sancti Francisci et genuinam traditionem capuccinam, ad omnia
officia seu munera omnes fratres votorum perpetuorum accedere
possunt, salvis iis quae ex Sacro Ordine proveniunt; quod
si de superioribus agatur, tres minimum anni ab emissa professione
perpetua ad validitatem requiritur.
Articulus III:
De regimine generali
Ordinis
116. 1
Capitulum generale, quod est eminens signum unionis et solidarietatis
totius Fraternitatis per suos repraesentantes in unum congregatae,
suprema auctoritate in Ordine pollet. 2 Capitulum
ordinarium, quod minister generalis indicit et convocat, quolibet
sexennio circa sollemnitatem Pentecostes celebratur, nisi
ei de consensu definitorii aliud tempus opportunum visum fuerit.
3 Praeter Capitulum ordinarium, secundum exigentias
speciales, minister generalis de consensu definitorii convocare
potest Capitulum extraordinarium, in quo magni momenti negotia
ad vitam aut actuositatem Ordinis spectantia tractentur. 4
In Capitulo generali, tum ordinario tum extraordinario, vocem
activam habent: minister generalis, definitores generales,
ex-minister generalis in sexennio immediate sequenti, ministri
provinciales, secretarius generalis, procurator generalis,
delegati tum provinciarum, tum viceprovinciarum et custodiarum.
5 Ministro provinciali impedito gravi de causa,
ministro generali nota, vel eius officio vacante, vicarius
provincialis ad Capitulum accedat.
117. 1 Indicto Capitulo generali, in unaquaque
provincia quae centum minimum fratres professos habet, ab
omnibus fratribus a votis perpetuis professis eligantur delegati
eorumque substituti ad Capitulum generale. 2
Provincia autem alium delegatum eiusque substitutum eligat
pro quovis numero ducentenario ultra ducentos fratres professos.
3 Quae electio fiat modo a Capitulo provinciali
determinato. Illius tamen electionis exitus tribus minimum
mensibus ante Capitulum publicetur. 4 Itemque in
provinciis et custodiis pro quovis numero centenario fratrum
professorum eligatur unus delegatus eiusque substitutus. 5
Ad eligendos delegatos ex viceprovinciis et custodiis, quae
singillatim centum fratres professos non habeant, efformentur
a ministro generali de consensu definitorii, auditis fratribus
quorum interest, coetus electorales, qui pro quovis numero
centenario fratrum professorum, unum delegatum eiusque substitutum
eligant. In efformandis
coetibus electoralibus ratio habeatur, quatenus fieri poterit,
propinquitatis geographicae et culturalis. 6 In
specialibus adiunctis, a ministro generali de consensu definitorii
agnitis et probatis, coetus electorales viceprovinciarum et
custodiarum, qui numerum centenarium non attingant, possunt
delegatum eiusque substitutum eligere, qui ad Capitulum veniat
cum omnibus iuribus capitularibus.
118.
1 In Capitulo generali ordinario eligatur primo,
uti praescribit 'Ordo Capituli generalis celebrandi', minister
generalis, qui potestatem in totum Ordinem universosque fratres
consequitur. 2 Minister generalis cessans ad aliud
dumtaxat sexennium immediate eligi potest. 3 Postea
eligantur, ut statuit idem 'Ordo Capituli generalis celebrandi',
octo definitores generales, quorum quattuor summum possunt
esse ex electis in praecedenti Capitulo. 4 In electione definitorum generalium
minister generalis cessans vocem tantum activam habet. 5
Ex octo definitoribus eligatur vicarius generalis, qui vi
electionis fit primus definitor. 6 Definitorum
munus est, ad normas Constitutionum et secundum ordinem statuti
curiae generalis a Capitulo generali approbati, ministro generali
in regimine totius Ordinis opem ferre.
119. 1 In Capitulo tractentur negotia quae ad vitae
nostrae rationem servandam aut renovandam, necnon apostolicam
actuositatem augendam pertinent. 2 De argumentis
Capitulo proponendis omnes fratres apto modo consulantur eorumque
propositiones ad ministrum generalem mittantur.De agendorum
indice a ministro generali de consensu definitorii confecto,
omnes capitulares tempestive certiores fiant. Argumenta vero
tractanda ipsum Capitulum decidat.
120. 1 Minister generalis eiusque definitores Romae
resideant. 2 Ministri generalis ab Urbe absentis
vices gerat vicarius generalis. 3 Tamen ministro
generali reservantur confirmatio ministrorum provincialium,
nominatio visitatorum generalium aliaque negotia quae ipse
sibi reservaverit. 4 Ministro generali ab officio
exercendo impedito, regimen Ordinis in omnibus teneat vicarius
generalis, qui tempore opportuno praecipua acta ad ministrum
generalem referat. 5 Si autem vicarius quoque generalis
sit impeditus, definitor sequens iuxta ordinem electionis
ministri generalis vices gerat.
121. 1 Vacante officio ministri generalis, vicarius
generalis eidem succedit, qui de vacatione Sedem Apostolicam
quantocius certiorem faciat. 2 Vacante officio
vicarii generalis ultra annum ante Capitulum, a ministro generali
eiusque definitorio, post electionem octavi definitoris, per
schedas secretas de gremio definitorii alius eligatur vicarius
generalis. 3 Vacante officio definitoris generalis
ultra annum ante Capitulum, minister generalis et definitorium,
auditis Conferentiis superiorum maiorum coetus capitularis
ad quem ille definitor pertinebat, alium eligant, qui locum
tenebit ultimi definitoris.
122. 1 Ministro generali eiusque definitorio in
muneribus exsequendis opem ferunt: secretarius generalis,
procurator generalis, ad quem pertinet negotia Ordinis apud
Sanctam Sedem pertractare, postulator generalis, cuius munus
est causas beatificationis et canonizationis Servorum Dei
apud Sanctam Sedem agere, assistens generalis Ordinis Franciscani
Saecularis, secretarius generalis animationis missionariae,
aliique officiales numero sufficientes ad negotia expedienda.
2 Qui omnes a ministro generali de consensu definitorii
ex diversis regionibus seliguntur et nominantur. 3
Munera et officia curiae generalis assignentur et exerceantur
ad normam statuti peculiaris a Capitulo generali approbati.
123. 1 Consilium plenarium Ordinis pro fine habet
vitale commercium inter fraternitatem universam eiusque regimen
centrale exprimere, conscientiam mutuae responsabilitatis
cooperationisque omnium fratrum promovere atque Ordinis unitatem
et communionem in pluriformitate fovere. 2 Eiusdem
Consilii sodales sunt minister generalis, definitores generales
et delegati Conferentiarum superiorum maiorum, secundum quandam
proportionalitatem a ministro generali de consensu definitorii
statuendam. 3 Delegati non necessario ex membris
Conferentiarum superiorum maiorum seligi debent. 4
Modus autem selectionis ab unaquaque Conferentia determinatur.
5 Consilii plenarii est: communicationem inter
definitorium generale et Conferentias necnon inter eas fovere;
centrum reflexionis constituere et quaestiones maioris momenti
examinare atque eis solutionem Ordini proponere; ministro
generali et definitoribus cooperatione constructiva adiumentum
praebere ad renovationem accommodatam Ordinis in actum perducendam;
de incremento Ordinis necnon de institutione fratrum curam
gerere. 6 Consilium plenarium habet votum consultivum.
Ne autem reflexionum valor qua norma directiva pro toto Ordine
pereat, convenit ut minister generalis pro suo iudicio et
de consensu definitorii, acta Consilii plenarii sua auctoritate
muniat et Ordini proponat. 7 Consilium plenarium
Ordinis, generatim, semel aut bis in sexennio a ministro generali
de consensu definitorii convocetur. 8 Consilium
plenarium Ordinis proprio statuto regitur, quod ab ipso conficitur
et a ministro generali eiusque definitorio approbatur.
Articulus IV:
De regimine provinciali
124. 1
Capitulo provinciali, in quo sodales in fraterna communione
congregati totius provinciae personam gerunt, prima auctoritas
provincialis competit. 2 Capitulum provinciale
ordinarium quovis triennio a ministro provinciali indicatur
et convocetur de licentia ministri generalis cum consensu
definitorii, cui reservatur facultas permittendi ut Capitulum,
iusta da causa, sex mensibus ante vel post triennium celebretur.
3 Capitulum extraordinarium haberi potest, a ministro
provinciali de consensu definitorii convocatum, in quo praecipua
negotia ad vitam et actuositatem provinciae eiusque viceprovinciae
et custodiae spectantia tractentur.
125. 1 In Capitulo ordinario et extraordinario
vocem activam habent: minister generalis, si praesit, minister
provincialis et definitores provinciales, fratres quibus Capitulum
provinciale ius tribuerit, viceprovinciales et superiores
regulares, delegati provinciae et delegati viceprovinciarum
et custodiarum. 2 Si quae provinciae celebrare
volunt Capitulum cum suffragio directo, videlicet participatione
omnium fratrum perpetuae professionis, it statuat maioritas
duarum e tribus partibus omnium fratrum perpetuae professionis,
quod postea in ordine Capituli celebrandi inseratur. Impedimentum
pro participatione ad Capitulum, ad quod omnes fratres perpetuae
professionis tenentur convenire, ministro provinciali eiusque
definitorio deferatur, quibus ius est de re cognoscere et
iudicare. Fratres tantum qui reapse in Capitulo adsunt, ius
sufragii habent. Insuper Capitulo provinciali participant
viceprovincales, superiores regulares et delegati viceprovinciarum
et custodiarum, secundum ordinem Capituli celebrandi provinciae.
3 Superiore viceprovinciae vel custodiae gravi
de causa impedito, a ministro provinciali eiusque definitorio
agnita, vel eius officio vacante, primus vel alius consiliarius
secundum possibilitatem ad Capitulum accedat.
126. 1 Indicto Capitulo provinciali, omnes fratres
qui tunc sunt perpetuo professi, exceptis iis qui ad proprias
viceprovincias et custodias pertinent, delegatos et substitutos
eligant, nisi omnes ad Capitulum convenire debeant. 2 Viceprovinciarum quoque et custodiarum
fratres suos delegatos eorumque substitutos eligant. 3
Numerus delegatorum tum provinciae tum viceprovinciarum et
custodiarum, necnon modus eos eligendi a Capitulo provinciali
statuantur.
127. 1 In Capitulo provinciali tractentur negotia
ad vitam et actuositatem provinciae attinentia, de quibus
omnes fratres praevie consulantur. 2 De propositionum
indice, a ministro provinciali eiusque definitorio confecto,
omnes capitulares tempestive certiores fiant. Negotia vero
tractanda ipsum Capitulum decidat. 3 In Capitulo ordinario minister provincialis
eligitur iuxta ordinem celebrandi Capitulum, approbatum a
Capitulo provinciali. 4 Minister provincialis cessans,
si electus est in Capitulo praecedenti, ad alterum dumtaxat
triennium immediate eligi potest. 5 Secundum praedictum
ordinem dein eligantur quattuor definitores provinciales,
nisi minister generalis de consensu definitorii maiorem numerum
convenire duxerit; quorum dimidia pars ex electis in praecedenti
Capitulo esse potest. 6 Postea ex eiusdem definitorii
gremio, eligatur vicarius provincialis, qui vi electionis
fit primus definitor. 7 In electione
definitorum minister provincialis cessans vocem tantum activam
habet. 8 Electus minister provincialis exercet
officium tanquam delegatus ministri generalis donec eius electio
confirmetur. 9 Electione vel nominatione ministri
provincialis et definitorum peracta, fratres suo quisque munere
fungere pergunt, donec aliter provisum erit; quae norma, mutatis
mutandis, valet etiam pro viceprovinciis et custodiis.
128. 1 Minister generalis de consensu definitorii,
gravibus de causis, nominare potest ministrum provincialem
et definitores, praehabito in scripto voto consultivo omnium
fratrum votorum perpetuorum provinciae; id autem fieri non
poterit per duo triennia subsequentia. 2 Qua nominatione peracta, Capitulum
ad negotia tractanda tempore opportuno celebretur.
129. 1 Vicarii provincialis est ministrum provincialem
adiuvare in rebus quae sibi commissae sint et, eo absente
vel impedito, provinciae negotia agere, exceptis iis quae
minister provincialis sibi reservaverit. 2 Vacante
autem officio ministri provincialis, vicarius provincialis
statim recurrere tenetur ad ministrum generalem, et, donec
mandata recipiat, provinciae regimen teneat. 3
Si vacatio ultra duodeviginti menses ante Capitulum provinciale
eveniat, minister generalis de consensu definitorii, praehabito
voto consultivo omnium fratrum votorum perpetuorum provinciae,
novum ministrum nominet, qui inceptum triennium prosequatur;
quo finito, celebretur Capitulum. 4 Impedito vicario
provinciali, hoc munus gerit definitor sequens in ordine.
5 Vacante vero officio definitoris provincialis
ultra annum ante Capitulum provinciale, minister generalis
de consensu definitorii, audito ministro provinciali eiusque
definitorio, alium definitorem nominet, qui locum ultimi definitoris
teneat; dein, si vicarii provincialis officium vacaverit,
minister provincialis eiusque definitorium per schedas secretas
de gremio definitorii alium vicarium provincialem eligant.
De re autem certior fiat minister generalis.
130. 1 A ministro provinciali, de definitorii consensu,
inter fratres votorum perpetuorum nominentur secretarius provincialis,
necnon officiales necessarii ad negotia in curia provinciali
expedienda et, si opus fuerit, ad alia officia specialia dirigenda.
2 Secretarius provincialis subditus est soli ministro
provinciali; Capituli autem provincialis est decidere utrum
alii officiales soli ministro provinciali subdantur. 3
Commendatur ut in singulis provinciis a ministro provinciali
de consensu definitorii constituantur commissiones ad negotia
specialia pertractanda.
131. 1 Conferentiae, quae e ministris provincialibus,
viceprovincialibus et superioribus regularibus alicuius regionis
vel territorii constant, a ministro generali de consensu definitorii
constituuntur ad promovendam cooperationem tum provinciarum
et viceprovinciarum et custodiarum inter se, tum cum Conferentiis
episcopalibus aut Unionibus superiorum vel superiorissarum
maiorum, ad impendentes quaestiones pertractandas, et ad regiminis
uniformitatem, quantum fieri potest, servandam. 2
Quae Conferentiae habeant suum proprium statutum a ministro
generali de consensu definitorii approbatum, atque semel minimum
in anno congregentur. 3 Eis competit munera implere
quae Constitutionibus et proprio statuto aut a ministro generali
ipsis committuntur, atque providere bono communi Ordinis in
suo territorio, necnon edere, pro illo territorio, peculiares
normas quae, ut vim obtineant, approbandae sunt a respectivis
Consiliis et a ministro generali de consensu sui definitorii.
4 Ut in singulis continentibus foveatur solidarietasinterOrdinis
nostri fratres ibi degentes, curent superiores maiores ut
fratres viribus unitis prosequantur accommodatas testimonii
franciscani formas, quae propriae nationis vel areae politicae
transcendunt limites, ad renovandam vitam christianam et ad
pacis, iustitiae et concordiae causam promovendam.
Articulus V:
De regimine viceprovinciali
132. 1
Inter praecipuos fines viceprovinciarum est implantatio Ordinis
in Ecclesia particulari, ad testimonium evangelicum de charismate
franciscano praebendum. 2 Eo ipso in viceprovinciis
sedulo curandum est de vocationibus incolarum, ad quem finem
vita et actuositas pastoralis fovendae sunt variis regionis
condicionibus recte accommodatae. 3 Provincia,
pro sua possibilitate, in viceprovinciam sibi commissam tot
mittat religiosos quot necessitates viceprovinciae requirunt.
4 In seligendis religiosis mittendis vel revocandis,
superiores, audito viceprovinciali eiusque Consilio, rationem
habeant de peculiaribus qualitatibus fratrum relate ad conditionem
locorum, institutionem iuvenum et apostolatum in viceprovincia
exercendum. 5 Viceprovincialis, consentiente Consilio,
ratione habita necessitatum et cum consensu ministri provincialis
vel generalis, opportunas conventiones cum aliis provinciis
vel Conferentiis superiorum maiorum inire potest, quae conventiones
confirmationi ministri generalis et provincialis subicientur.
133. 1 Cuilibet viceprovinciae praeficitur viceprovincialis
cum duobus consiliariis. 2 Numerum vero maiorem
consiliariorum determinare, audito ministro provinciali, ministro
generali de consensu definitorii competit. 3 Viceprovincialis
et consiliarii ad triennium eliguntur, quo transacto, possunt
denuo eligi, viceprovincialis tamen immediate ad alterum dumtaxat
triennium. 4 Capitulum viceprovinciale determinet
utrum viceprovincialis cessans a munere habeat vocem passivam
in electione consiliariorum. 5 Viceprovincialis
et consiliarii ab omnibus fratribus perpetuae professionis
eligantur, modo a Capitulo viceprovinciali determinato, et
praehabito consensu ministri provincialis vel generalis. 6
Si vero electio per Capitulum fit suffragio directo, viceprovincialis,
praehabito consensu ministri provincialis vel generalis, ipse
Capitulum convocat in quo vocem activam habent fratres praesentes
et etiam minister provincialis vel generalis, si praesunt.
De fratribus impeditis ad Capitulum participandum eadem valent
quae dicta sunt pro Capitulo provinciali. 7 Votatione
peracta extra Capitulum, scrutinium fiat in ipsa viceprovincia
a viceprovinciali eiusque consiliariis et duobus fratribus
electis a Capitulo locali ubi fit scrutinium, praesente ministro
provinciali vel generali vel respectivo delegato. Deinde promulgentur
electiones. 8 Viceprovincialis electus exercet
officium tamquam delegatus ministri provincialis vel generalis,
donec electio confirmetur. 9 A momento confirmationis
suae electionis, viceprovincialis pollet potestate iuridica
ad munus implendum qua potestate ordinaria vicaria, et eodem
tempore oportet ut a ministro provinciali vel generali ei
tribuantur expresse facultates de quibus in numeris 19 et
36 Constitutionum. 10 Deinde minister provincialis
de ipsa electione certiorem reddat ministrum generalem. 11
Ministri provincialis vel generalis permissu, viceprovincialis
convocare valet Capitulum ad diversa negotia tractanda, cui
ministrum provincialem vel generalem praeesse convenit, qui
vocem habent. 12 Viceprovinciali absente vel impedito,
eius vices gerit primus consiliarius vel consiliarius sequens
in ordine electionis, si primus sit impeditus. 13
Vacante autem quacumque de causa officio viceprovincalis vel
consiliarii res deferatur ad ministrum provincialem vel generalem,
qui per analogiam cum numero 129 procedant. 14
In statuto a Capitulo viceprovinciali elaborato et a ministro
provinciali vel generali approbato, alia regiminis negotia
describantur. Quod statutum, inter alia, determinet vocales
Capituli ad negotia varia tractanda, necnon negotia ipsa solum
permissu ministri provincialis vel generalis agenda.
134. 1 Viceprovincialis minimum quater in anno
consiliarios suos convocet eorumque consilio vel consensu
toties indiget quoties, ad normam Constitutionum, minister
provincialis consilio vel consensu indiget sui definitorii.
2 Innovationes tamen, quae onera gravioris momenti
sive provinciae sive viceprovinciae afferunt, ministro provinciali
vel generali proponat.
Articulus VI:
De regimine custodiarum
135. 1 Cuilibet custodiae praeficitur superior
regularis cum duobus consiliariis. 2 Numerus consiliariorum
ad quattuor augeri potest a ministro provinciali consentiente
definitorio, auditis quorum interest et prout necessitas vel
bonum custodiae requirat. De re autem certior fiat minister
generalis.
136. 1 Superior regularis et consiliarii ad triennium
eligantur a fratribus perpetuae professionis custodia adscriptis.
2 Superior tamen regularis ad alterum dumtaxat
triennium immediate eligi potest. 3 Capitulum custodiae
determinet utrum superior regularis a munere cessans habeat
vocem passivam in electione consiliariorum. 4 Ad
electionem sive per Capitulum sive alio modo faciendam, opus
est consensu ministris provinciais, qui, si Capitulo praeest,
vocem activam habet. 5 Custodiae autem censentur
adscripti omnes qui litteras oboedientiales ad opus missionale
a ministro generali receperunt, etiamsi ad tempus, et, praeterea,
omnes fratres aggregati custodiae per professionem, quamvis
alibi morentur ratione formationis vel alia causa.
137. 1 Electio superioris regularis et consiliariorum
fit sive in Capitulo suffragio directo, in quo vocem activam
habent tantum fratres praesentes, sive alio modo, prout superior
regularis consentientibus consiliariis, perpensis condicionibus
custodiae et auditis fratrum optatis, deciderit. De
impeditis accedendi ad Capitulum, eadem valent quae dicta
sunt pro Capitulo provinciali. 2 Electionem confirmare
competit ministro provinciali, quo non praesente promulgantur
electiones, et superior regularis electus officium suum exercet
tanquam delegatus ministri provincialis donec eius electio
confirmetur. De peracta electione minister provincialis certiorem
faciat ministrum generalem. 3 A momento confirmationis,
superior regularis pollet potestate ordinaria vicaria ad munus
implendum; eodem tempore oportet ut a ministro provinciali
ei tribuantur expresse facultates de quibus in numeris 19
et 36 Constitutionum. 4 Gravibus de causis, minister
generalis consentiente suo definitorio, nominare potest superiorem
regularem eiusque consiliarios, audito ministro provinciali
eiusque definitorio, et praehabito in scriptis voto consultivo
fratrum custodiae.
138. 1 Superiori regulari absente vel impedito,
primus consiliarius vel consiliarius sequens in ordine electionis,
si primus sit impeditus, eius vices gerit. 2 Vacante autem, quacumque de causa,
officio superioris regularis vel consiliarii custodiae, res
deferatur ad ministrum provincialem, qui per analogiam cum
numero 129, mutatis mutandis, procedat.
139. 1 Superior regularis suos consiliarios convocet
minimum quater in anno. 2 Eorum consensum vel consilium
exquirat in omnibus negotiis pro quibus minister provincialis
definitorii indiget consensu vel consilio. 3 Convenit
ut custodia statutum habeat, a ministro provinciali de consensu
definitorii approbatum, in quo regiminis negotia maioris momenti
determinentur.
Articulus VII:
De regimine locali
140. 1 In Capitulo provinciali, aut postea
tempore opportuno, a ministro provinciali de consensu definitorii,
auditis in quantum fieri potest fratribus, fraternitates locales
constituantur et superiores locales, iuxta numerum 115,3 nominentur,
attento animo cum ad formam vitae nostrae servandam, tum ad
consortium fraternum fovendum necnon ad peculiaria servitia
in singulis domibus praestanda. 2 Eodem modo, circumstantiis
specialibus consideratis, constituantur fraternitates earumque
superiores in viceprovinciis et custodiis. 3 Superiores
locales a ministro provinciali de consensu definitorii constituuntur
ad triennium; sed nominari poterunt ad secundum vel, in casu
manifestae necessitatis, ad tertium triennium, et quidem,
si adsint iustae causae, etiam in eadem domo. 4
Et qui superioris localis munere sex vel in casu necessitatis
novem annos continuos sunt functi, ab eo minimum uno anno
vacent.
141.
1 In quavis fraternitate a ministro provinciali
de consensu definitorii nominatur vicarius, cuius est superiori
in communitate regenda adsistere qua consiliarius et, eo absente
aut impedito vel officio vacante, fraternitatem moderari.
2 In omni domo cum sex minimum fratribus perpetuae
professionis unus vel duo consiliarii eligantur, quorum munus
est superiorem localem in rebus spiritualibus et materialibus
consilio adiuvare. 3 In casibus autem maioris momenti,
secundum Constitutiones et statuta regionalia vel provincialia,
consiliarii vocem deliberativam habent. 4 Absentibus
vel impeditis guardiano et vicario, fraternitati praeest ille
frater qui in normis a Capitulo provinciali statutis determinatur.
5 Vacante officio superioris localis ultra sex
menses ante Capitulum provinciale, fraternitatem moderetur
vicarius.
142. 1 Capitulum locale ex omnibus fratribus professis
constat. 2 In eo bene exprimitur oboedientia caritativa,
utpote nota nostrae fraternitatis propria, qua fratres sibi
invicem serviunt, creativitas omnium fovetur et dona personalia
in bonum omnium redundant. 3 Capituli localis est,
sub directione guardiani, spiritum fraternum confirmare, conscientiam
omnium fratrum pro bono communi promovere, dialogum circa
omnia quae vitam fraternam respiciunt instituere, praesertim
cum agatur de oratione fovenda, paupertate servanda et formatione
fraterne promovenda, ut voluntas Dei insimul quaeratur. 4
Capitulum locale saepe celebretur in anno, ipsumque superiores
maiores efficaciter promoveant et etiam aliquando propria
praesentia animent. 5 Superiores aptis mediis fratres
de negotiis in Capitulo tractandis non solum edoceant, sed
etiam consulant. 6 Suffragia lata in Capitulo locali
sunt consultiva, nisi iure universali aut proprio aliter statuatur.
7 Electiones perficere et suffragium ferre de fratribus
ad professionem admittendis ad normam Constitutionum pertinet
ad solos fratres perpetuae professionis.
143. 1 In Curia generali et provinciali, in domo
viceprovincialis et superioris regularis, necnon in singulis
nostris domibus habeatur archivum, in quo omnia documenta
necessaria ordinatim sub secreto conserventur, et omnes res
memoria dignae accurate annotentur ab eo cui cura fuerit comissa.
2 Habeatur insuper inventarium documentorum quae
in archivo continentur.
CAPUT IX
De fratrum vita apostolica
144. 1
Filius Dei a Patre in mundum missus est ut, condicionem humanam
assumens, pauperibus evangelizaret, contritos corde sanaret,
captivis remissionem nuntiaret et caecis visum restitueret.
2 Quam missionem Christus in Ecclesia virtute Spiritus
Sancti continuare statuit. 3 Idem autem Spiritus
suscitavit sanctum Franciscum eiusque Fraternitatem apostolicam
ut, iuxta urgentiores necessitates sui temporis, in missione
Ecclesiae operam adiutricem totis viribus praestaret, erga
illos praesertim qui maiore indigentia nuntii evangelici laborarent.
4 Unde Fraternitas nostra, Spiritui Domini et sanctae
eius operationi obsecundans, in Ecclesia debitum servitii
erga omnes homines adimplet opere et verbo eis evangelizando.
145. 1 In actuositate apostolica notas nostri charismatis
proprias servemus, variis temporibus et condicionibus eas
aptantes. 2 Praecipuus apostolatus fratris minoris
est: vivere in mundo vitam evangelicam in veritate, simplicitate
et laetitia. 3 Omnibus hominibus aestimationem
atque animum promptum ad dialogum praestemus. 4
Etsi evangelizationem pauperum praeferimus ad exemplum Christi
et sancti Francisci etiam hominibus in potestate positis vel
in populos dominantibus nuntium de conversione ad iustitiam
et ad munus pacis servandae proclamare ne timeamus. 5
Cuicumque operi ministerii et actuositati apostolicae, dummodo
formae vitae nostrae conveniant et necessitatibus Ecclesiae
respondeant, libenter incumbamus; et minoritatis conscii,
illa ministeria generose aggrediamur quae admodum difficilia
habentur. 6 Fraternitas, sive provincialis sive
localis, varia incepta apostolica ut expressionem totius fraternitatis
promoveat et coordinet. 7 Fratres, qua discipuli
Christi et filii sancti Francisci reminiscantur in vita apostolica
requiri animum promptum ad crucem et persecutionem subeundam,
usque ad martyrium, pro fide et proximorum salute.
146. 1 Quodvis genus apostolatus, etiam si sit
privatae inspirationis, fratres sub oboedientia auctoritatis
competentis prompto animo exerceant. 2 Salvo iure
Summi Pontificis disponendi de Ordinis servitio in bonum Ecclesiae
universalis, exercitium cuiusvis apostolatus subest auctoritati
Episcopi dioecesani, a quo fratres, postquam a suis ministris
probati sunt, facultates necessarias accipiunt. Ministri vero
libenter, quantum possunt, iuxta nostrum charisma assentiant,
cum ab Episcopis ad servitium populi Dei et salutem hominum
invitantur. 3 Capituli provincialis est labores
apostolatus, firma indole nostra franciscano-capuccina, exigentiis
temporis accommodare, ad ministrum vero provincialem cum consensu
definitorii spectat vires apostolicas in provincia coordinare.
4 Superior fraternitatis, audito in rebus maioris
momenti Capitulo locali, labores distribuat ratione habita
necessitatum Ecclesiae atque condicionis singulorum fratrum,
servata intima unione cum organizatione pastorali ab hierarchia
ecclesiastica statuta. 5 Fratres cum
operibus et inceptis aliorum institutorum religiosorum Ecclesiae
libenter collaborent.
147. 1 Fratres assuescant signa temporum legere,
quibus consilium divinum oculis fidei perspicitur, ut incepta
apostolica exigentiis evangelizationis et necessitatibus hominum
respondeant. 2 Consueta apostolatus opera promoveant,
ut sunt missiones populares, exercitia spiritualia, confessio
sacramentalis fidelium, cura spiritualis religiosarum praesertim
franciscalium, infirmorum et captivorum, opera educationis
et promotionis socialis. 3 Novas quoque apostolatus
formas suscipientes, peculiari solicitudine iis se dedant
hominibus qui ob vitae condiciones ordinaria cura pastorali
carent, ut sunt iuvenes in discrimine vitae christianae versantes,
emigrantes, opifices et homines curis oeconomicis pressi aut
animo hostili vel odio stirpis vexati. 4 Specialem
etiam operam navent dialogo oecumenico caritatis, veritatis
et orationis cum fratribus christianis non catholicis, ut
curam Ecclesiae in unitate redintegranda participent. 5
Pariter colloquium salutis instituere conentur cum hominibus
aliam religionem profitentibus et cum non credentibus, inter
quos versantur vel ad quos mittuntur. 6 Omnia servitia hominibus praestita
niti debent vita ab Evangelio informata. Facilius mente perspicitur
et libentius recipitur testimonium fratrum qui prope populos
corde simplices, et cum vitae condicione tum dicendi genere
minores degunt.
148. 1 Christi praeco sanctus Franciscus, Ecclesiae
auctoritate confirmatus, civitates circuiens ubique Evangelii
semina spargebat, populo Dei sermone brevi et simplici mysterium
Christi annuntians. 2 Eius exemplum et traditionem
Ordinis nostri sectantes, fratres verbum Domini perspicuo
sermone praedicent, Sacris Scripturis fideliter inhaerentes.
3 Verbum Dei, quod Christus est, fratres summa
ope in cordibus suis imprimere seque totis viribus in eius
possessionem dare contendant, ut ipse eos ad loquendum ex
amoris redundantia impellat. Ita ipsum Christum vita, opere
et sermone praedicabunt. 4 Quod ut fieri possit,
ipsimet in sapientia Christi, quae in primis per vitam acquiritur,
continuo progredi contendant, idque praesertim assidua lectione,
meditatione atque exquisito studio Sacrarum Scripturarum.
149. 1 Per sacramentorum celebrationem Christus virtute
sua fidelibus adest, eos sanctificat, Corpus suum aedificat.
Ideo fratres prompti sint ad auxilium ferendum fidelibus,
vel quando ex officio vel a clero invitati sacramenta administrant,
ut hac occasione fides nutriatur, firmetur et exprimatur.
2 Fratres sacerdotes in spiritu Christi pastoris
annuntient remissionem peccatorum in sacramento reconciliationis
et libenter se praestent ad fidelium confessiones audiendas
eo magis quod sit ministerium minoribus maxime conveniens
et saepe erga homines spiritualiter pauperrimos exercitum.
3 In eis eluceant zelus sanctitatis Dei eiusque
misericordia necnon respectus dignitatis personae humanae,
caritas, patientia et prudentia. 4 Confessarii
studeant ut continuo progrediantur in scientia pastorali et
recto ministerii sui exercitio.
150. 1 Ad exemplum sancti Francisci et secundum constantem
traditionem Ordinis, fratres aegrotantium et infirmorum curam
spiritualem, quin etiam corporalem, libenter assumant. 2
Ita Christum sequentes, qui circuibat civitates et castella
curans omnem languorem et omnem infirmitatem, in signum adventus
Regni Dei, adimpleant missionem Ecclesiae quae per filios
suos iungitur hominibus cuiuscumque condicionis, maxime pauperibus
et afflictis, atque libenter pro eis impenditur. 3
Huic ministerio superiores faveant, cum sit praeclarum et
validum opus caritatis et apostolatus.
151. 1 Iuxta indolem et traditionem Ordinis nostri,
fratres prompti sint Ecclesiae particularis clero auxilium
pastorale in paroeciis ferre. 2 Superiores maiores,
attendentes urgentes fidelium necessitates, de consensu Consilii
etiam curam paroecialem prudenter accipiant in spiritu servitii
Ecclesiae particularis. 3 Ut in suscipiendo
illo ministerio conformitas cum vocatione nostra servetur,
ordinarie praeferantur illae paroeciae ubi facilius testimonium
minoritatis dare et formam vitae laboris in fraternitate ducere
possimus. Ita enim populus Dei nostrum charisma opportune
participare potest. 4 Sanctuaria Ordinis nostro
concredita sint centra evangelizationis et sanae devotionis.
152. 1 Fratres, laicorum in Ecclesiae vita et actione
partem agnoscentes, eos promoveant ad varia ministeria laicorum
propria, praecipue in opere evangelizationis exercendo; similiter
foveant consociationes christifidelium quorum sodales Dei
verbum vivere et nuntiare atque mundum ab interno mutare student.
2 Inter quas consociationes Ordo Franciscanus Saecularis
nobis cordi sit. Cooperemur cum saecularibus franciscanis
ut eorum fraternitates progrediantur qua communitates fidei
speciali efficatitate evangelizationis praeditae, necnon ad
formationem singulorum sodalium, ut Regnum Dei diffundant
non tantum suae vitae exemplo sed etiam variis generibus apostolicae
actuositatis.
153. 1 Sanctus Franciscus fratres exhortabatur
ut etiam canticis et laudibus vulgari sermone compositis Regnum
Dei annuntiarent; et ipse, multiplicatione scriptorum, omnium
hominum saluti servire intendebat. 2 Idcirco et
nos hodierna media communicationis socialis, quae ipsas multitudines
totamque humanam societatem attingere ac movere valent, magni
aestimemus ut apta instrumenta ad evangelizandos homines temporis
nostri. 3 Quo autem multiformis apostolatus per
ea media communicationis socialis in nostra fraternitate magis
roboretur, curent superiores ut fratres, qui ad hoc idonei
inveniuntur, possint congruentem praeparationem adipisci.
4 Fratres omnes in usu responsabili horum mediorum
communicationis socialis convenienter instruantur ut per ea
de humanae societatis condicione et Ecclesiae necessitatibus
rectam et concretam cognitionem acquirant. 5 Preli
quoque apostolatum viribus unitis libenter exerceant, praesertim
cum agitur de rebus franciscalibus divulgandis; et valde commendatur
ut in provinciis vel nationibus, immo etiam in universo Ordine,
officia ad hoc spectantia constituantur. 6 In iis
quae instrumenta communicationis socialis respiciunt, praescripta
iuris universalis serventur; et, si de scriptis quaestiones
religionis morumve tractantibus agitur, prae oculis habeatur
licentiam quoque superioris maioris requiri. 7
Fratres instrumenta muneri sui exsequendo necessaria habeant,
quin vita fraterna detrimentum capiat, et respectu habito
nostrae vocationis franciscano-capuccinae.
154. 1 Fratres, quacumque ratione apostolatui dediti,
in exercitio caritatis erga Deum et homines, quae est anima
omnis apostolatus, vitam et actionem suam ad unitatem redigant.
2 Meminerint quoque se missionem suam prosequi
non posse nisi in fidelitate erga vocationem propriam continuo
renoventur. 3 Ideo apostolatus opera exerceant
in paupertate et humilitate, ministerium non sibi appropriantes,
ut omnibus palam fiat se solum Iesum Christum quaerere; illam
fraternitatis unitatem servent quam Christus voluit ita consummatam
ut cognoscat mundus Filium missum esse a Patre. 4
In commercio fraterno vitam orationis et studii colant, ut
intime cum Salvatore uniantur, et, vi Spiritus Sancti moti,
ad laetum nuntium in mundo testificandum se magno et prompto
animo praebeant.
CAPUT X
De vita nostra in oboedientia
155. 1
Vi propositi nostri in oboedientia vivendi, sine muneris distinctione,
in communitate discipulorum Domini ultimum locum ambiamus,
caritate spiritus invicem servientes atque subiecti omni humanae
creaturae propter Deum. 2 Haec est vera oboedientia,
manifestata Iesu Christi in vita in forma servi. 3
Dociles Spiritui Sancto, in fraterno vitae consortio voluntatem
Dei in omni eventu et actione exquiramus atque adimpleamus.
4 Quo fiet ut ministri seu superiores, qui se in
servitium fratrum sibi commissorum impendunt, atque ceteri
fratres, qui in fide eis sese subiciunt, iugiter quae Deo
sunt placita faciant.
Articulus I:
De pastorali ministrorum
servitio
156. 1
Christus non venit ministrari sed ministrare; quod ut exprimeret,
pedes apostolorum lavit, eisque commendavit ut idem facerent.
2 Ideoque ministri, aliorum servi, auctoritatem
non ut domini exerceant, sed ceteris fratribus inserviant,
exemplo et verbo spiritum et vitam suppeditantes.
157. 1 Ministri, cum de fratribus sibi commissis
rationem Deo reddituri sint, fraternitatibus suis in caritate
praesint, earum forma facti ex animo. 2 Proinde
munus iniunctum sollerter gerant ac pro fratribus sollicitudinem
et curam omnium rerum, praecipue spiritualium, habeant. 3
Intenta oratione ac prudenti discretione, voluntatem Dei una
cum eis inquirant. 4 In spiritu evangelico libenter
instituant colloquium sive communitarie sive singillatim cum
fratribus atque eorum consilia accipiant; meminerint tamen
omnes ministrorum esse, vi muneris, ultimam decisionem sumere.
5 Ministri satagant inducere fratres ad vitam nostram
fideliter servandam, et bonum Ecclesiae ubique fovendum. 6
Ad bonum totius fraternitatis promoveant omnium virium concordem
operam, praesertim eorum qui in domo peculiaria munera dirigunt.
158. 1 Omnibus ministris incumbit munus fratribus
verbum Dei ministrandi atque eorum congruam instructionem
et formationem religiosam sollicite procurandi. 2
Quae in singulis provinciis, decernente ministro provinciali
de consensu definitorii, diversis modis secundum loca et tempora
fieri possunt, ut puta colloquio spirituali sive cum singulis
sive in Capitulo locali, homilia ad fratres in celebratione
vel Eucharistiae vel verbi Dei, litteris circularibus superiorum
maiorum, congressibus de re religiosa et franciscana.
159. 1 Ministri cupientes singulos fratres obsequi
consilio Patris, qui eos ex amore vocavit, ad divinam voluntatem
active et responsabiliter inquirendam et adimplendam illos
urgeant. 2
Fratres sibi concreditos dirigant ut filios Dei, cum respectu
personae humanae, ita ut ipsi oboedientiam ultro praestent.
3 Praecepta vi voti oboedientiae ne imponant, nisi
caritate ac necessitate compulsi et magna cum prudentia, in
scriptis vel duobus testibus praesentibus.
160. 1 Munus monendi, confortandi et, cum necesse
sit, corrigendi fratres, quod eis ex Regula competit, exerceant
cum firmitate simulque cum mansuetudine et caritate. 2
Singulorum fratrum defectus modo privato per colloquium fraternum,
ratione habita personae rerumque condicionum, emendare nitantur.
3 Fratres vero superiorum correctionem libenter
accipiant in animae profectum. 4 De defectibus
aut omissionibus fraternitatis superiores cum ipsis fratribus,
praesertim occasione Capituli localis, loquantur atque una
omnes remedia efficacia quaerant et applicent.
161. 1 Visitatio pastoralis superiorum maiorum
a Regula et a iure universali praescripta multum confert ad
vitae nostrae animationem, renovationem fratrumque unitatem.
2 Minister generalis officii sui tempore universos fratres, per semetipsum
vel per alios in primis definitores generales, visitet. 3
Eam visitationem ceteri superiores maiores in cunctis sui
territorii fraternitatibus minimum bis in triennio peragant.
4 Viceprovinciae et custodiae, praeter visitationem
viceprovincialis vel superioris regularis, quovis triennio
a ministro provinciali visitentur. 5 Praeterea
minister generalis, data occasione, fratres in diversis nationibus
adeat et Conferentiis superiorum maiorum aliquando intersit.
6 Alii quoque superiores maiores, de personis et
operibus solliciti, opportunitatem libenter arripiant cum
fratribus conveniendi.
162. 1 Visitatores de omnibus rebus tam spiritualibus
quam temporalibus, quae ad vitam fratrum tuendam et fovendam
pertinent, sincerum colloquium instituant cum fratribus tum
singulis tum ad dialogum communem congregatis; nec domorum
visitationem praetermittant. 2 Agant omnimoda comprehensione
et aptatione ad tempora et diversarum regionum condiciones,
ita ut fratres libenter sincereque iudicium suum proferant
atque una prosequantur ea quae ad perennem vitae renovationem
et actuositatis incrementum conducant.
163. 1 Completa autem visitatione, visitator delegatus
de omnibus relationem ad respectivum superiorem mittat. 2
Superiores vero cum maiores tum locales, intra temporis limites
a visitatore determinatos, certiorem reddant proprium immediatum
superiorem, quid ad effectum post visitationem perduxerint
necnon quo modo impleta sint ea quae in Constitutionibus Capituli
provinciarum vel superioribus demandantur. 3 Superiores
vero maiores semel in triennio relationem de statu propriae
circumscriptionis ad respectivum superiores mitant.
Articulus II:
De caritativa oboedientia
fratrum
164. 1
Fratres, Domini Iesu vestigia sequentes, qui per totam vitam
voluntati Patris se subiecit, professione oboedientiae voluntatem
suam velut sui ipsorum sacrificium Deo offerunt, atque voluntati
salvificae Dei, summe dilecti, constanter conformantur et
Ecclesiae servitio mancipantur. 2 Insuper, vivendo
in oboedientia, una cum fraternitate securius Dei voluntatem
detegunt atque ipsam fraternam unionem roborant. 3
In spiritu quo libenter consilia evangelica promiserunt, superioribus
fide et amore erga Dei voluntatem, activa et responsabili
oboedienta pareant. 4 Pro comperto habeant oblationem
propriae voluntatis Deo sua sponte factam personali perfectioni
summopere favere atque ceteris hominibus Regni Dei testimonium
evadere.
165. 1 Fratres, dum superioribus seipsos praebent
paratos oboedire in spiritu fidei, sua propria iudicia et
incepta in bonum commune eis proponant, quibus competit, postquam
libenter omnia cum fratribus perpenderunt, decernere et praecipere
quae agenda sunt. 2 Vera quoque oboedientia est
quidquid boni frater fecerit recta intentione ac propria optione,
sciens illud non esse contra voluntatem superiorum nec in
detrimentum unionis fraterne cedere. 3 Et si quando
frater, post dialogum fraternum, videat meliora et utiliora
quam illa quae minister sibi praecipit, sua voluntarie Deo
sacrificet; quae autem sunt ministri opere studeat implere.
Nam haec
est vera et caritativa oboedientia, quae Deo et proximo satisfacit.
166. 1 Qui, propter rationes personales aut condiciones
externas, Regulam servare spiritualiter nequeunt, possunt,
immo debent ad ministrum recurrere, confidenter consilia,
animi confirmationem et remedia petituri. 2 Quos
minister fraterna caritate et sollicitudine accipiat et adiuvet.
167. 1 Omnes nos, ministri et alii fratres, in
veritate et sinceritate cordis ambulantes, magnam inter nos
habeamus familiaritatem et, per caritatem spiritus, voluntarie
serviamus et oboediamus invicem. 2 Mutuam ita excolamus
aestimationem ut, absente fratre, nunquam dicamus quod cum
caritate non auderemus dicere coram ipso. 3 Hoc
modo agentes, erimus in mundo Deo consecrando signum illius
perfectae caritatis quae in Regno caelorum viget. 4
Totam spem nostram in Deo summe dilecto reponamus si quando,
propter evangelicae vitae testimonium, penurias, persecutiones
et tribulationes patiamur. 5 Spiritu Domini eiusque
sancta operatione impulsi et sustentati, ut pauperes et homines
pacis, magna incepta fortiter aggrediamur, a Deo coronandi
si usque in finem perseveraverimus.
CAPUT XI
De vita nostra in castitate
consacrata
168. 1 Inter consilia evangelica tanquam eximium
Dei donum aestimanda est castitas quae, Spiritu Sancto movente,
voluntarie suscipitur propter Christum eiusque Regnum. 2
Vitae nostrae in castitate ducendae ratio est amor praeferentialis
Dei et omnium hominum: nobis enim singulari modo confert ampliorem
cordis libertatem, qua indiviso amore Deo adhaeremus atque
omnia omnibus fieri valemus. 3 Hoc dono fideliter
servando semperque colendo, fraternitas nostra praeclarum
signum efficitur mysterii quo Ecclesia unico Sponso coniuncta
est. Charisma caelibatus, quod non omnes capere possunt, optio
pro Regno Dei est et prophetice praenuntiat istud Regnum in
medio nostri et testimonium vitae futurae praebet, in qua
resuscitati fratres sunt inter se coram Deo, qui erit illis
omnia in omnibus.
169. 1 Una e notis insignibus sancti Francisci
est ubertas affectuum eosque exprimendi capacitas. 2
Franciscus, captus amore Dei omniumque hominum, immo omnium
rerum creatarum, frater et amicus universalis est. 3
Prorsus comis ac nobilis, coram omni re bona et pulchra commotus,
vult ut sui fratres laeti sint cantores paenitentiae-conversionis,
in pace et fraternitate universali, quin etiam cosmica, immersi.
170. 1 Dum in via sumus ad Regnum Dei, castitas
semper implicat quandam privationem, quae est agnoscenda et
assumenda. Diligens recursus ad media supernaturalia et naturalia
reddit aequilibrium possibile permittitque vitare pericula
quae fratri caelibi magis minantur, ut sunt acedia vitae,
solitudo cordis, amor commoditatum, indebitae compensationes
aut morbosa aversio affectivitatis. 2 Castitas
Deo consecrata, donum hominibus datum, alitur, confortatur
et crescit vitam sacramentalem participando, praesertim convivium
eucharisticum et sacramentum reconciliationis, et instando
iugi orationi atque intimae unioni cum Christo eiusque Virgine
Matre. 3 Sic ergo de propriis viribus non praesumentes,
sed Dei auxilio confisi, illi dono generose respondere studeamus.
171. 1 Maturatio affectiva et sexualis gradatim
percurrit itinerarium conversionis amoris egoistici et possessivi
in amorem oblativum se aliis donandi capacem. 2
Meminerint omnes fratres, praesertim superiores, mutuam dilectionem
in familiari consortio et fraterno servitio praecipuum castitatis
subsidium esse. 3 Fraternitas vera, serena et aperta
ad alios, faciliorem reddit unicuique naturalem affectivitatis
evolutionem. Munus fraternum exigit continuam amoris proprii
renuntiationem, et deditionem postulat, quae authenticis profundisque
favent amicitiis, ad vitae affectivae completionem multum
conferentibus. 4 Praeter sensuum et cordis disciplinam,
in humilitate et paenitentia viventes assiduo labori laeti
incumbamus, et alia media adhibeamus quae mentis et corporis
sanitatem fovent.
172. 1 Fratres omnes homines in Christo diligant
et fraterna atque amicabili conversatione ad Regnum Dei participandum
adducere quaerant. 2 Secundum exemplum nobilis
affectus fratris Francisci erga sororem Claram, habitudo nostra
erga mulieres urbanitate, reverentia et sensu iustitiae emineat.
3 Amicitia magnum est donum fovetque humanum et
spirituale incrementum. Vi consecrationis nostrae et propter
obsequium vocationi debitum eorum cum quibus consuetudinem
habemus, vitandum est ne alios ad nos alligemus; potius nosmetipsos
illis donemus. Ita amicitia liberatrix non autem destructiva
fraternitatis instauratur. 4 Relationes fratrum
cum propria familia incremento affectivo favent; ne tamen
oblivioni detur fraternitatem esse novam nostram familiam.
173. 1 Saepe revolvamus verba sancti Francisci,
quibus fratres suos hortatur ut, omni sollicitudine remota,
Dominum Deum mundo corde, casto corpore et sancta operatione
in omnibus creaturis ament et adorent. 2 Nihil
ergo nos impediat, nihil separet, quominus in nobis et in
fraternitate nostra agat et manifestetur Spiritus Domini.
CAPUT XII
De fide diffundenda
et colenda
Articulus I:
De munere missionali
Ordinis
174. 1
Christus Iesus, Evangelium Dei, primus et maximus Evangelii
praeco, ad omnes suos discipulos ac, in eis, ad communitatem
fidei quae est Ecclesia, evangelizandi gratiam atque mandatum
transmisit. 2 Ecclesiae peregrinanti, quae ex missione
Christi et Spiritus Sancti est universale sacramentum salutis
ideoque missionaria ex natura sua, omnes baptizati, et praesertim
religiosi speciali sui donatione, consociantur. 3
Sanctus Franciscus suo tempore, divina inspiratione, exemplum
vitae et vi suae Regulae, spiritum missionalem renovavit,
et illis Ecclesiae inceptis impulsum dedit, quae activitatis
missionalis nomen accipiunt quibusque Evangelium nuntiatur
atque Regnum Dei adveniens ipsum hominem transformat et mundum
novum, iustum pacisque plenum creat. Sic Ecclesia cotidie
fundatur et in dies perfectior evadit. 4 Ordo noster
munus evangelizationis, ad totam Ecclesiam pertinens, tamquam
officium suum proprium suscipit, illudque opus missionale
inter praecipuas obligationes suas apostolicas censet et assumit.
5 Missionarii habentur fratres qui, in quocumque
continente vel regione, laetum nuntium salutis ferunt omnibus
qui in Christum non credunt. 6 Agnoscimus tamen
peculiarem condicionem illorum fratrum qui activitatem missionalem
exercent in novellarum Ecclesiarum servitium.
175. 1 Fratres missionarii possunt, uti providit
sanctus Franciscus, duobus modis spiritualiter inter non christianos
conversari: quod, subditi omni humanae creaturae propter Deum,
evangelicae vitae testimonium per caritatem magna cum fiducia
perhibeant; et quod, cum viderint placere Deo, non credentibus
aperte annuntient verbum salutis, ut baptizentur et efficiantur
christiani. 2 Fratres, agnoscentes Ecclesias particulares
iam acquisivisse partem potiorem in opere evangelizationis,
filios novellae Ecclesiae libenter audiant et cum illis colloquantur.
Ita palam fit se venisse ad inserviendum iisdem Ecclesiis
earumque pastoribus. 3 In spiritu caritatis, condiciones
historicas, religiosas, sociales et culturales lumine Evangelii
diiudicantes, agant in libertate filiorum Dei animo prophetico
impulsi. 4 Itemque promoveant illas mutationes
quae adventui novi mundi favent, in colloquio cum aliis Ecclesiis
christianis et religionibus non christianis, et attenti sint
ad ideas quae in mentem et actionem populorum influunt.
176. 1 Fratres qui, divina inspiratione, ad opus
missionale in aliam regionem, ubi magis evangelizatio urget,
se vocatos sentiunt, propositum suum aperiant ministro provinciali;
qui tamen potest vocare etiam alios fratres idoneos promptos
ad tale opus assumendum. 2 Quos idem minister,
post peculiarem pro cuiusque condicione praeparationem doctrinalem
et practicam de re missionali et oecumenica, ministro generali
proponat, cui competit litteras oboedientiales dare. 3
Ministri, ob fratrum in provincia paucitatem, sodales aptos
mittere ne recusent, sed omnem suam sollicitudinem et cogitatum
iactent super eum cui iugis cura est de nobis. 4
Diversae Ordinis provinciae mutuum adiutorium pro opportunitate
magno animo praestent, et per ministrum generalem missionarios
et adiumenta aliis circunscriptionibus indigentibus offerant.
5 Fratres invitentur ad opus missionale participandum
etiam ad tempus, praecipue ad quaedam servitia peculiaria
praestanda. 6 Fratres opere et consilio cum missionariis
laicis, praesertim catechistis, coniunctim laborent, et cum
eis intense animationem spiritualem curare, necnon bonum sociale
et oeconomicum populi promovere satagant. 7 Superiores
apud fratres amorem ac spiritum cooperationis erga opus missionale
ita promoveant ut omnes, pro suo quisque statu et facultate,
in fraterna communicatione cum missionariis, pro novellis
Ecclesiis et in unione cum ipsis orantes, et sollicitudinem
populi christiani suscitantes, officio missionali satisfaciant.
177. 1 Cum status eorum, qui consilia evangelica
profitentur, ad vitam et sanctitatem Ecclesiae pertineat et
proinde iam a periodo plantationis Ecclesiae sedulo promovendus
sit, fratres missionarii spiritum et charisma nostrum in Ecclesiis
particularibus fovere studeant. 2 Idcirco superiorum
maiorum est providere ut inter missionarios adsint fratres
idonei ad candidatos Ordinis formandos. 3 Vitae
nostrae forma atque patrimonium spirituale Ordinis nostri,
universalis et amplectentis omnes ritus Ecclesiae catholicae,
tradantur et exprimantur secundum condiciones regionales necnon
cuiusque gentis ingenium et Ecclesiae particularis indolem;
et usus particulares suae cuiusque regionis in aliam ne transplantentur.
Competit ministro generali, de consensu definitorii, decidere
de ritu pro singulis circumscriptionibus, servatis de iure
servandis.
178. 1 Ministri generalis est, de consensu definitorii,
una cum auctoritate ecclesiastica, in Ecclesiis particularibus
actuositatem missionariam promovere et coordinare. 2
Ministro provinciali, de consensu definitorii, competit opus
missionale a ministro generali propositum acceptare, necnon
subscribere conventiones cum respectivo superiore ecclesiastico,
praevia approbatione ministri generalis, de consensu definitorii.
3 Minister generalis necnon ministri provinciales,
de consensu definitorii, instituant secretariatum pro animatione
et cooperatione missionaria, eiusque officium determinent.
4 Fratres assidue cooperentur cum institutis religiosis
qui in eodem territorio activitati missionali Ecclesiae particularis
operam praestant, vel in patria animationi missionariae incumbunt.
5 Culmen activitatis missionalis habeatur promotio
Ecclesiae particularis, in qua clerus, religiosi et laici
responsabilitatem habebunt pro sua cuiusque competentia.
179. 1 Meminerint fratres sancti Francisci, qui
sodales suos in mundum mittere voluit, exemplo Christi discipulorum,
in paupertate cum plena in Deum Patrem fiducia, ubicumque,
vita et verbo, pacem annuntiaturos. 2 Magnum hoc
opus commendamus intercessioni beatae Mariae Virginis, Boni
Pastoris Matris, quae Christum, lucem et salutem omnium gentium,
generavit, et quae mane Pentecostes primordiis evangelizationis,
Sancto Spiritu operante, orando praefuit.
Articulus II:
De fratrum vita fidei
180. 1
Fidem quam a Deo per Ecclesiam accepimus, ut veri Domini discipuli
ac sancti Francisci filii, adiuvante gratia divina, usque
in finem firmiter servemus; totis viribus rectoque iudicio
in eam profundius penetremus eamque ad vitam plenius applicemus.
2 Incrementum huius inaestimabilis doni assidua
oratione a Deo imploremus atque intima in communione cum universo
populo Dei vivamus. 3 Spiritus Sancti ductu, ubique
terrarum de Christo testimonium perhibeamus et poscentibus
rationem reddamus de ea quae in nobis est spes vitae aeternae.
181. 1 Sancto Francisco summopere cordi fuit Ecclesiae
magisterio, utpote verbi Dei scripti et traditi necnon vitae
evangelicae custodi, fideliter adhaerere. 2 Ut
hanc spiritualem hereditatem incolumen servemus, speciali
devotione sanctam matrem Ecclesiam prosequamur. 3
In omnibus proinde, sive cogitando sive loquendo sive agendo
cum Ecclesia sentiamus, diligenter evitantes falsas aut periculosas
doctrinas. 4 Sensu activae et consciae responsabilitatis
inducti, religiosum voluntatis et intellectus obsequium praestemus
Romano Pontifici, universalis Ecclesiae magistro supremo,
necnon Episcopis qui, tamquam testes fidei, una cum Summo
Pontifice populum Dei docent. 5 Superiores, initio
sucepti muneris, aliique fratres, ut in iure statutum est,
fidei professionem emittant.
182. 1 Divinae respondentes vocationi, qua Deus
cotidie a nobis exposcit partem in consilio suo salvifico
exsequendo, meminerimus quantum, vi professionis, coram populo
Dei Christo devincti simus. 2 Studeamus igitur
in vocatione qua vocati sumus digne ambulare et magis excellere,
recordantes Deum nunquam irrita facere sua dona, ideo neque
vocationem datam. Gratia eius nos non deficiet ad superandas
difficultates in hac arcta via quae ducit ad vitam. 3
Renovationi nostrae sedulo incumbentes, in nostrae vitae proposito
laeto corde perseveremus; conscii autem fragilitatis humanae,
incedamus per viam conversionis cum tota Ecclesia, quae a
Spiritu Sancto semper renovatur.
*****
183. 1
Regulam sancti Francisci, a papa Honorio confirmatam, vi nostrae
professionis simpliciter et catholice observare debemus. 2
Eius authentica interpretatio reservatur Sanctae Sedi, quae
anteriores pontificias declarationes ipsius Regulae, quoad
earum vim dumtaxat praeceptivam, abrogatas declarat, exceptis
illis quae in vigenti iure universali et in his Constitutionibus
continentur. 3 Insuper facultatem agnoscit Capitulis
generalibus Regulam ad nova adiuncta opportune accommodandi,
dummodo eaedem accommodationes vigorem legis obtineant per
approbationem Sanctae Sedis.
184. 1 Sanctae Sedi authentica Constitutionum interpretatio
reservatur. Capituli generalis est, de consensu duarum ex
tribus partibus vocalium, Constitutiones complere, mutare
eisque derogare vel eas abrogare, iuxta temporum necessitates,
ut apta renovatio, continua quadam ratione, foveatur, salva
tamen approbatione Sanctae Sedis. 2 Extra Capitulum
vero ministri generalis est, de consensu definitorii, solvere
dubia et explere lacunas, quae in iure nostro proprio occurrant;
quae tamen solutiones vim retineant usque ad proximum Capitulum.
3 Superiores a praescriptis disciplinaribus Constitutionum
proprios subditos et hospites in casibus particularibus dispensare
valent ad tempus, quoties id ad eorum bonum spirituale conferre
iudicent. 4 Reservatur dispensatio temporaria totius
provinciae ministro generali, totius fraternitatis localis
proprio superiori maiori. 5 Ut Constitutionum praescripta
condicionibus provinciarum et regionum apte applicentur, Capitula
provincialia vel Conferentiae superiorum maiorum statuta particularia
condere possunt, a ministro generali de consensu definitorii
approbanda.
185. 1 Ordo noster regitur iure universali Ecclesiae,
Regula et Constitutionibus. Unicus hic Constitutionum textus
in toto Ordine suam iuridicam vim habet. 2 Cum
leges ac statuta sanciri pro omnibus casibus particularibus
nequeant, in cunctis operationibus sacrum Evangelium, Regulam
Deo promissam, sanas traditiones ac sanctorum exempla prae
oculis habeamus. 3 Superiores in vita nostrae fraternitatis
et in Constitutionibus observandis fratres praecedant et ausu
caritatis eos inducant ad illas servandas.
CONCLUSIO
186. 1 Sanctus Franciscus,
morti proximus, veris Regulae observatoribus benedictionem
sanctissimae Trinitatis, simul cum sua, largitus est. Idcirco
omnes, quacumque negligentia abiecta, ferventi amore evangelicam
perfectionem in ipsa Regula et in Ordine nostro demonstratam
consequi satagamus. 2 Nobis in memoriam
redeat, fratres carissimi, illud thema super quo seraphicus
Pater ad Capitulum fratrum habuit concionem: nos quidem Deo
magna promisimus, sed maiora a Deo promissa sunt nobis. Quocirca
has Constitutiones, et quidquid promisimus, observare studeamus
atque ardenti desiderio ad illa nobis desponsa aspiremus,
adiuvante Dei Genetrice et Matre nostra Maria. 3
Haec omnia exsequentes, oculos in Redemptorem nostrum coniciamus
ut, eius beneplacito cognito, puro amore illis placere studeamus.
Constitutionum observantia nos adiuvabit non solum ad promissam
Regulam implendam, sed etiam ad divinam legem perficiendam
et ad evangelica consilia exsequenda. In laboribus per Iesum
Christum abundabit consolatio nostra, et omnia poterimus in
illo qui nos confortat, quoniam nobis in omnibus intellectum
tribuet ille qui est Sapientia Dei et affluenter omnibus largitur.
4 Quinimmo Christus, qui est lumen et exspectatio
gentium, finis legis, salutare Dei, Pater futuri saeculi,
Verbum et virtus omnia portans et spes denique nostra, in
quo omnia possibilis, suavia et levia sunt, et cui cognita
est fragilitas nostra, non solum vires ad sua exsequenda mandata
et consilia dabit, sed etiam sua caelestia dona in tanta copia
effundet ut, cunctis sublatis impedimentis, ipsum maxima cordis
alacritate sequi et imitari valeamus, visibilius ut advenae
utentes et ad aeterna suspirantes. 5 In Christo
igitur, qui est Deus et homo, lux vera et splendor gloriae,
candor lucis aeternae et speculum sine macula, imago Dei bonitatis,
qui a Patre constitutus est hominum iudex, legislator et salus,
et cui Pater et Spiritus Sanctus testimonium reddiderunt,
et in quo sunt nostra merita, vitae exempla, auxilia, et praemia,
factus nobis a Deo sapientia et iustitia, omnis nostra cogitatio,
meditatio et imitatio defixae sint. 6 Christo denique,
qui cum Patre et Spiritu Sancto coaeternus, consubstantialis,
coaequalis et unus Deus vivit et regnat, sit sempiterna laus,
honor et gloria in saecula saeculorum. Amen. |